Hướng đến phát triển toàn diện phẩm chất năng lực học sinh
Cùng với nâng cao chất lượng dạy và học, các trường phổ thông nội trú (PTNT) còn chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, văn hóa, thể thao và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Qua đó, từng bước xây dựng môi trường học tập, sinh hoạt đồng bộ, tạo điều kiện để các trường phát hiện, bồi dưỡng năng khiếu, phát huy sở trường của từng học sinh, hướng tới mục tiêu phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực.

Cô giáo Vì Thị Đích, Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Sam Mứn hướng dẫn học sinh đánh đàn trong tiết học Âm nhạc.
Tiếng nhạc rộn ràng cùng những điệu múa, lời ca của học sinh đã trở thành một phần trong hoạt động giáo dục tại Trường PTNT Tiểu học và THCS Sam Mứn. Bên cạnh những giờ học kiến thức văn hóa, các em được tham gia hoạt động văn nghệ, thể dục thể thao và sinh hoạt tập thể. Đây là dịp để học sinh giao lưu, thể hiện khả năng, sở trường; đồng thời rèn luyện sự tự tin, tinh thần đoàn kết và kỹ năng giao tiếp. Những hoạt động này mở ra cơ hội tiếp cận các loại hình nghệ thuật, thể thao mà trước đây các em ít có điều kiện tham gia.
Em Vàng Thị Ngọc Liên, học sinh của trường chia sẻ: “Trước đây, em còn ngại khi đứng trước đông người, nhưng từ khi được tham gia các hoạt động ở trường, em đã tự tin hơn. Em thích nhất những giờ học âm nhạc và hoạt động văn nghệ, vì được hát, múa cùng các bạn. Em mong muốn được tham gia nhiều hoạt động hơn để học hỏi và phát huy năng khiếu”.
Năm học 2026 - 2027, Trường PTNT Tiểu học và THCS Sam Mứn có 31 lớp với 1.010 học sinh, trong đó 618 học sinh dân tộc thiểu số; 414 học sinh nội trú và 596 học sinh bán trú. Nhà trường có 66 cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và 18 lao động hợp đồng. Cơ sở vật chất được đầu tư đồng bộ, tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường tổ chức đa dạng hóa các hoạt động giáo dục, chú trọng phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu cho học sinh.
Cô giáo Vì Thị Đích, giáo viên âm nhạc Trường PTNT Tiểu học và THCS Sam Mứn chia sẻ: Tôi luôn tạo điều kiện để các em được thực hành, thể hiện khả năng của mình. Có những học sinh ban đầu rất rụt rè, nhưng khi được động viên tham gia hát, múa, biểu diễn trước tập thể, các em dần tự tin hơn. Qua đó, giáo viên phát hiện được những em có năng khiếu để tiếp tục bồi dưỡng, giúp các em phát huy sở trường.
Môi trường nội trú cũng tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường giáo dục phẩm chất, rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Với đặc thù học tập và sinh hoạt tập trung, các em được hướng dẫn thực hiện nền nếp hằng ngày, tự chăm sóc bản thân, giữ gìn vệ sinh, sắp xếp đồ dùng cá nhân và tham gia các hoạt động tập thể. Từ những việc làm cụ thể trong sinh hoạt thường ngày, học sinh từng bước rèn luyện kỹ năng sống, nâng cao khả năng thích ứng với môi trường tập thể.
Thầy giáo Nguyễn Trọng Sơn, Hiệu trưởng Trường PTNT Tiểu học và THCS Sam Mứn cho hay: “Nhà trường xác định giáo dục toàn diện phải gắn việc trang bị kiến thức với rèn luyện phẩm chất, kỹ năng và phát triển năng lực của từng học sinh. Bên cạnh thực hiện chương trình chính khóa, chúng tôi chú trọng tổ chức các hoạt động trải nghiệm, văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao. Thông qua đó, giáo viên nắm bắt khả năng, sở trường của từng em để có phương pháp giáo dục, bồi dưỡng phù hợp”.
Tại Trường PTNT Tiểu học và THCS Nậm Kè cũng chú trọng đổi mới phương pháp giáo dục theo hướng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Trong các hoạt động học tập, giáo viên khuyến khích học sinh trao đổi, thảo luận, trình bày ý kiến và vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Các hoạt động tập thể, trải nghiệm và rèn luyện kỹ năng sống được chú trọng, giúp học sinh mạnh dạn giao tiếp, hợp tác, chia sẻ và xử lý tình huống phù hợp với lứa tuổi.
Đối với học sinh vùng cao, nhất là những em lần đầu xa gia đình, môi trường nội trú còn là cơ hội để làm quen với nếp sống mới, từng bước trưởng thành và hòa nhập với tập thể. Từ chỗ quen được người thân chăm sóc, các em dần hình thành thói quen tự giác trong sinh hoạt, chủ động học tập và biết quan tâm, giúp đỡ bạn bè. Sự hướng dẫn của thầy cô cùng những trải nghiệm trong cuộc sống tập thể góp phần giúp các em tự tin hơn, từng bước hoàn thiện bản thân. Em Lý Thị Thu Thảo, học sinh nhà trường tâm sự: “Em thích những giờ sinh hoạt tập thể và hoạt động trải nghiệm, vì được học thêm nhiều điều mới. Các thầy cô luôn động viên chúng em mạnh dạn phát biểu, tự tin thể hiện bản thân. Em đã tự lập hơn và biết giúp đỡ các bạn trong học tập, sinh hoạt”.
Thực hiện mục tiêu phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh, yêu cầu đặt ra đối với các nhà trường là tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, chuyển từ truyền thụ kiến thức sang tổ chức, hướng dẫn học sinh chủ động tìm hiểu, khám phá và vận dụng kiến thức. Trong quá trình đó, giáo viên nhận diện khả năng, sở trường, khơi dậy niềm yêu thích học tập và tạo điều kiện để mỗi học sinh phát triển theo năng lực riêng. Giáo dục toàn diện vì thế không đặt ra yêu cầu mọi học sinh phải đạt kết quả giống nhau, mà hướng tới việc giúp từng em tiến bộ, phát huy thế mạnh và từng bước hoàn thiện bản thân.
Năm học 2026 - 2027, Điện Biên đã đưa vào hoạt động 10 trường PTNT liên cấp tại các xã biên giới thuộc giai đoạn 1, với 303 lớp và 10.130 học sinh. Với môi trường học tập, sinh hoạt và rèn luyện hằng ngày, các em từng bước hình thành những phẩm chất, kỹ năng cần thiết, để có nền tảng vững chắc phát triển bản thân, thực hiện ước mơ trong tương lai.
