Hướng dòng vốn vào các động lực tăng trưởng kinh tế

Theo TS Tô Hoài Nam, Phó chủ tịch, Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), việc doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong tiếp cận vốn tín dụng, nguyên nhân chủ yếu là tiêu chuẩn tín dụng hiện nay chủ yếu được thiết kế cho mô hình doanh nghiệp lớn, chưa phù hợp với đặc thù của khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Cụ thể, về tài sản bảo đảm, các doanh nghiệp nhỏ và vừa, đặc biệt trong lĩnh vực sản xuất, không phải là không có tài sản. Tuy nhiên, phần lớn tài sản của họ tồn tại dưới dạng nhà xưởng thuê, máy móc, hàng tồn kho, đơn hàng hoặc dòng tiền. Những tài sản này có giá trị kinh tế và khả năng tạo ra dòng tiền, tuy nhiên lại thường không đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn tài sản bảo đảm theo cách tiếp cận truyền thống của các ngân hàng.

Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa chưa đáp ứng yêu cầu về hệ thống báo cáo tài chính minh bạch, dẫn đến khoảng cách giữa chuẩn dữ liệu ngân hàng yêu cầu và khả năng đáp ứng thực tế của doanh nghiệp, gây khó khăn trong quá trình thẩm định tín dụng.

Để gia tăng khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp nhỏ và vừa, TS Tô Hoài Nam cho rằng, cần thay đổi tư duy trong xây dựng và thực thi chính sách. Thay vì đặt trọng tâm vào tài sản bảo đảm hay mức độ an toàn của bảo lãnh, cần chuyển sang đánh giá doanh nghiệp dựa trên dòng tiền và dữ liệu hoạt động kinh doanh. Cách tiếp cận này sẽ phù hợp với đặc thù của doanh nghiệp nhỏ và vừa, bởi tuy không mạnh về tài sản bảo đảm nhưng họ lại có khả năng tạo dòng tiền linh hoạt.

Theo số liệu từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đến nay đã có 12 ngân hàng thương mại đăng ký, thông báo và truyền thông tham gia Chương trình tín dụng với tổng quy mô khoảng 408.000 tỷ đồng, hướng dòng vốn vào các động lực tăng trưởng kinh tế, doanh nghiệp nhỏ và vừa, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số.

Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) hỗ trợ doanh nghiệp vay vốn với lãi suất ưu đãi.

Đây là kết quả triển khai chỉ trong thời gian ngắn sau khi Ngân hàng Nhà nước Việt Nam ban hành văn bản số 7125/NHNN-TD ngày 7-8-2026, yêu cầu các ngân hàng thương mại trong toàn hệ thống, trên cơ sở năng lực, điều kiện hoạt động và khả năng cân đối nguồn vốn, chủ động xây dựng các chương trình, sản phẩm, gói tín dụng phù hợp để hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn, với các chính sách ưu đãi về lãi suất và phí.

Trong đó, 4 ngân hàng thương mại Nhà nước đã có văn bản đăng ký chính thức với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, với tổng quy mô 220.000 tỷ đồng. Cụ thể: Agribank tham gia 70.000 tỷ đồng; BIDV tham gia 50.000 tỷ đồng; Vietcombank tham gia 50.000 tỷ đồng; VietinBank tham gia 50.000 tỷ đồng.

Ngoài ra, 8 ngân hàng thương mại cổ phần đã đăng ký, thông báo, truyền thông tham gia chương trình với tổng cộng khoảng 188.000 tỷ đồng, bao gồm: SHB, MSB, Sacombank, BVBank, Nam Á Bank, NCB, Saigonbank, TPBank.

Việc các ngân hàng thương mại nhanh chóng triển khai các gói tín dụng cho thấy sự chủ động của hệ thống ngân hàng trong việc đồng hành cùng doanh nghiệp, khơi thông nguồn vốn và đưa tín dụng đến đúng những lĩnh vực có khả năng tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Đồng thời, thể hiện hệ thống ngân hàng luôn chia sẻ trách nhiệm với người dân, doanh nghiệp thông qua các biện pháp về ổn định mặt bằng lãi suất, giảm lãi suất cho vay, đưa tín dụng vào đúng lĩnh vực, đúng đối tượng, phục vụ tăng trưởng. Các ngân hàng thương mại tiếp tục tiết giảm chi phí, ổn định mặt bằng lãi suất, giảm thực chất lãi suất cho vay.

Thông qua các chương trình, sản phẩm tín dụng phù hợp cùng chính sách ưu đãi về lãi suất, phí tùy theo điều kiện của từng ngân hàng, doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, sẽ có thêm cơ hội tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, kinh doanh, mở rộng đầu tư và phát triển.