Hướng tiếp cận toàn diện cho bệnh nhân tổn thương tủy sống

Các y bác sĩ hội chẩn liên viện phục hồi chức năng đa chuyên ngành cho bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống. Ảnh: P.H

Phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa

Năm 2025, Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng điều trị phục hồi cho khoảng 200 bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống cũ và tiếp nhận thêm gần 80 bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống mới; trong đó có gần 50% bệnh nhân gặp di chứng tổn thương tủy sống cổ và 40% là di chứng tổn thương cột sống thắt lưng, 10% là tổn thương các phần còn lại của tủy sống.

Không chỉ tăng về số lượng, tính chất bệnh lý bệnh nhân điều trị tại bệnh viện ngày càng đa dạng. Nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng di chứng nặng, kèm theo nhiều biến chứng như loét tỳ đè, nhiễm trùng, suy kiệt, rối loạn chức năng tiểu tiện và tâm lý. Trước yêu cầu điều trị của bệnh nhân, Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng chủ động triển khai mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành sau tổn thương tủy sống.

Theo TS.BS. Nguyễn Văn Dũng, Giám đốc Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, mô hình đa chuyên ngành cho phép bệnh viện can thiệp đồng thời nhiều mặt, từ nội khoa, vật lý trị liệu - phục hồi chức năng, y học cổ truyền, điều dưỡng, dinh dưỡng, tâm lý lâm sàng… giúp kiểm soát các biến chứng, đẩy nhanh tiến trình hồi phục của bệnh nhân. Mục tiêu không chỉ là điều trị mà là phục hồi toàn diện và giúp người bệnh sớm tái hòa nhập cộng đồng.

“Mô hình được xây dựng với sự tham gia của nhiều chuyên ngành: bác sĩ phục hồi chức năng, y học cổ truyền, kỹ thuật viên vật lý trị liệu, hoạt động trị liệu, điều dưỡng, tâm lý lâm sàng, dinh dưỡng và công tác xã hội. Mỗi bệnh nhân được đánh giá toàn diện, xây dựng phác đồ cá thể hóa và theo dõi liên tục trong suốt quá trình điều trị. Điểm cốt lõi của mô hình là sự phối hợp chặt chẽ và liên tục giữa các chuyên khoa, đảm bảo người bệnh được chăm sóc toàn diện, đồng bộ, thay vì rời rạc như trước đây”, TS.BS. Nguyễn Văn Dũng cho biết.

Sau tai nạn, ông K.M. (71 tuổi, quốc tịch Nhật Bản) rơi vào tình trạng tổn thương nặng, kèm theo loét vùng xương cùng và nhiều rối loạn chức năng. Dù đã điều trị qua nhiều cơ sở y tế và trải qua nhiều lần can thiệp, tình trạng vẫn chưa cải thiện. Khi chuyển đến Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, ông được điều trị theo mô hình đa chuyên ngành. Sau thời gian điều trị, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt: vết loét tiến triển tốt, giảm đau, khả năng vận động được cải thiện và các chức năng cơ thể dần ổn định.

Không chỉ riêng trường hợp ông K.M., nhiều bệnh nhân tổn thương tủy sống với tình trạng nặng, biến chứng phức tạp sau khi được phục hồi theo mô hình đa chuyên ngành tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng cũng ghi nhận tiến triển tích cực, từng bước cải thiện khả năng vận động và sinh hoạt. Kết quả này mở rộng cơ hội để Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng tiếp tục tiếp cận các kỹ thuật điều trị chuyên sâu, hướng tới mục tiêu điều trị toàn diện, an toàn và bền vững.

Mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành cho bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống là hướng đi phù hợp và cần thiết. Ảnh: P.H

Cải thiện hiệu quả điều trị

Trước đây, việc điều trị vấn đề loét tỳ đè - biến chứng thường gặp ở bệnh nhân tổn thương tủy sống, chủ yếu dựa vào các phương pháp truyền thống, hiệu quả còn hạn chế, thời gian lành thương kéo dài. Hiện nay, các kỹ thuật hiện đại như hút áp lực âm (VAC) và công nghệ plasma đã được đưa vào ứng dụng, mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị vết thương lâu liền. Tại Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng, hai phương pháp này đã được triển khai và bước đầu ghi nhận hiệu quả tích cực, đặc biệt ở các trường hợp loét tỳ đè nặng hoặc kéo dài.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thương, Điều dưỡng trưởng Khoa Y học cổ truyền (Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng), các kỹ thuật mới bao gồm kỹ thuật hút áp lực âm và kỹ thuật chiếu plasma lạnh giúp thúc đẩy quá trình lành thương, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn và rút ngắn thời gian điều trị. Nhờ đó, người bệnh có thể sớm tiếp cận chương trình phục hồi chức năng chuyên sâu, đẩy nhanh quá trình hồi phục và tái hòa nhập cộng đồng.

Đánh giá về mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành, TS.BS. Nguyễn Văn Thanh, Trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình - thẩm mỹ (Bệnh viện Phục hồi chức năng và điều trị bệnh nghề nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh) cho rằng, nhu cầu phục hồi chức năng cho bệnh nhân có vết thương phức tạp, đặc biệt là loét tỳ đè tại khu vực miền Trung là rất lớn.

“Thông qua quá trình trao đổi chuyên môn và đào tạo liên tục, Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng đã từng bước tiếp cận, làm chủ kỹ thuật và có thể đảm nhận phục hồi cho những trường hợp khó. Việc Bệnh viện Phục hồi chức năng Đà Nẵng ứng dụng các kỹ thuật mới trong chăm sóc vết thương lâu liền không chỉ giúp kiểm soát tổn thương mà còn tạo nền tảng để người bệnh bước vào giai đoạn phục hồi chức năng hiệu quả hơn”, TS.BS. Nguyễn Văn Thanh nhận định.

Từ thực tiễn triển khai, có thể thấy mô hình phục hồi chức năng đa chuyên ngành cho bệnh nhân di chứng tổn thương tủy sống là hướng đi phù hợp và cần thiết. Không chỉ giải quyết bài toán điều trị phức tạp, mô hình còn giúp tối ưu nguồn lực, nâng cao hiệu quả chăm sóc và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế.

Theo BS.CKII Ngô Thị Kim Yến, Chủ tịch Hội Y học thành phố Đà Nẵng, trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc và phục hồi chức năng ngày càng gia tăng, đặc biệt ở nhóm bệnh nhân tổn thương tủy sống, việc nâng cao năng lực chuyên môn, triển khai mô hình phục hồi đa chức năng, cũng như chia sẻ phương pháp điều trị và tăng cường phối hợp liên ngành là yếu tố then chốt nhằm cải thiện hiệu quả điều trị và chất lượng sống cho người bệnh.