Hướng tới 10% cơ quan công sở, 10% hộ gia đình dùng điện mặt trời mái nhà

Phấn đấu tiết kiệm 3% điện năng, nâng tỷ lệ điện mặt trời mái nhà lên 20%

Một trong những mục tiêu đáng chú ý được nêu trong Chỉ thị là phấn đấu tiết kiệm điện tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ toàn quốc trong năm 2026. Riêng trong các tháng cao điểm nắng nóng từ tháng 4 đến tháng 7, mức tiết kiệm điện tối thiểu được yêu cầu là 10% điện năng tiêu thụ.

Tăng cường thực thi tiết kiệm điện và phát triển điện mặt trời mái nhà. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, Chính phủ cũng đặt mục tiêu triển khai đồng bộ các chương trình quản lý nhu cầu điện, dịch chuyển phụ tải và điều chỉnh phụ tải (DSM/DR), với chỉ tiêu tiết giảm tối thiểu 3.000 MW công suất phụ tải trong các khung giờ cao điểm khi hệ thống điện có nguy cơ mất cân đối cung - cầu. Đồng thời, Tập đoàn Điện lực Việt Nam được giao nhiệm vụ tiếp tục kéo giảm tổn thất điện năng trên toàn hệ thống xuống dưới 6%.

Chỉ thị nhấn mạnh, việc sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả không chỉ là giải pháp tình thế trước áp lực cung ứng điện, mà còn là yêu cầu có tính chiến lược để giảm phụ tải đỉnh, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống và giảm áp lực đầu tư các nguồn điện mới trong tương lai.

Song song với tiết kiệm điện, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh phát triển điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ, ưu tiên triển khai tại cơ quan công sở, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và hộ gia đình. Việc lắp đặt được khuyến khích đi kèm với hệ thống lưu trữ năng lượng (BESS) nhằm tăng khả năng tự chủ nguồn điện tại chỗ, đồng thời giảm áp lực cho hệ thống điện quốc gia trong giờ cao điểm.

Theo mục tiêu được giao, hằng năm phấn đấu có khoảng 10% cơ quan công sở và 10% hộ gia đình trên cả nước lắp đặt, sử dụng điện mặt trời mái nhà, hoặc đạt mức phát triển tương đương 20% công suất lắp đặt điện mặt trời mái nhà trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2026-2030 của các địa phương. Bộ Công Thương được giao chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để hướng dẫn triển khai, tháo gỡ vướng mắc và tổng hợp kết quả thực hiện trong năm 2026.

Đáng chú ý, Bộ Công Thương cũng được giao tiếp tục nghiên cứu, phối hợp với Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước để hoàn thiện, trình Thủ tướng xem xét ban hành chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà và hệ thống lưu trữ điện, phù hợp với điều kiện kỹ thuật, khả năng tài chính và ngân sách trong từng thời kỳ.

Đưa nội dung tiết kiệm điện vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng

Chỉ thị yêu cầu các bộ, ngành, địa phương khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch hành động năm 2026 về sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả, quản lý nhu cầu điện và phát triển điện mặt trời mái nhà; trong đó phải xác định rõ chỉ tiêu tiết kiệm điện, lộ trình thực hiện và trách nhiệm cụ thể của từng cơ quan, đơn vị. Kết quả thực hiện sẽ được gắn với đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu.

Đối với cơ quan, công sở, Chỉ thị yêu cầu thực hiện nghiêm các giải pháp sử dụng điện trong giờ cao điểm; rà soát, thay thế các thiết bị hiệu suất thấp; đưa nội dung tiết kiệm điện vào tiêu chí đánh giá thi đua, khen thưởng và kỷ luật nội bộ. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm nếu để xảy ra vi phạm quy định về tiết kiệm điện.

Trong lĩnh vực chiếu sáng công cộng và quảng cáo ngoài trời, các địa phương được yêu cầu xây dựng kế hoạch tiết kiệm điện, với mục tiêu tiết kiệm tối thiểu 30% tổng điện năng tiêu thụ. Nhiều giải pháp cụ thể được đặt ra như điều chỉnh thời gian vận hành, giảm công suất chiếu sáng ở khu vực ít nhu cầu, tắt hoặc giảm tối thiểu 50% công suất chiếu sáng quảng cáo ngoài trời trong khung giờ cao điểm buổi tối.

Đối với các cơ sở sản xuất, đặc biệt là những đơn vị sử dụng năng lượng trọng điểm, yêu cầu đặt ra là phải chủ động xây dựng kế hoạch sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả, đồng thời tham gia các chương trình điều chỉnh phụ tải, bố trí lại ca kíp sản xuất để hạn chế dùng điện vào giờ cao điểm. Các cơ sở có mức tiêu thụ điện từ 500.000 kWh/năm trở lên phải tiết kiệm ít nhất 3% điện năng tiêu thụ trên một đơn vị sản phẩm hoặc tối thiểu 3% tổng điện năng tiêu thụ trong năm.

Một điểm đáng chú ý trong Chỉ thị là yêu cầu tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về chủ trương, mục tiêu, lợi ích và chính sách sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời phổ biến lợi ích và cơ chế phát triển điện mặt trời mái nhà tới người dân và doanh nghiệp. Chính phủ xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao nhận thức cộng đồng, thay đổi hành vi tiêu dùng năng lượng và góp phần thúc đẩy chuyển dịch xanh.

Việc siết chặt thực thi tiết kiệm điện và khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trong giai đoạn hiện nay được nhìn nhận không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là bước đi có ý nghĩa trong chiến lược bảo đảm an ninh năng lượng, tăng tính tự chủ nguồn điện trong nước và giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ tiếp tục gia tăng.

Nhật Minh