Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng: Đột phá về kết cấu hạ tầng, tạo nền tảng phát triển
Cùng với thể chế, và nguồn nhân lực thì đột phá về hạ tầng đóng vai trò quan trọng, là động lực thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ thời gian qua. Là 'mạch máu' của nền kinh tế, Đảng luôn xác định hạ tầng giao thông là cây cầu nối dài không gian phát triển mới.
Đột phá về hạ tầng là động lực thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ. Ảnh: Quang Vinh.
Là một trong 3 đột phá chiến lược, trong nhiệm kỳ Đại hội XIII, hạ tầng đã tạo nên nhiều dấu ấn với những bước chuyển mình mạnh mẽ và ấn tượng góp phần đưa tăng trưởng GDP của Việt Nam năm 2025 đạt mức 8,02%, đưa tốc độ tăng trưởng bình quân cả giai đoạn 2021 – 2025 đạt mức cao hàng đầu khu vực, khoảng 6,3%, cao hơn nhiệm kỳ trước (6,2%).
Khơi thông “mạch máu” của nền kinh tế
Cùng với thể chế, và nguồn nhân lực thì đột phá về hạ tầng đóng vai trò quan trọng, là động lực thúc đẩy tăng trưởng mạnh mẽ thời gian qua. Là “mạch máu” của nền kinh tế, Đảng luôn xác định hạ tầng giao thông là cây cầu nối dài không gian phát triển mới. Nghị quyết Đại hội XIII xác định: Phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, trong đó tập trung đầu tư các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, quy mô lớn, có tính lan tỏa, kết nối vùng, nhất là mục tiêu cơ bản hoàn thành cao tốc Bắc - Nam phía Đông từ Cao Bằng đến Cà Mau.
Tính cả giai đoạn 2021-2025 đã hoàn thành, thông xe gấp gần 2 lần số km đường cao tốc có được trong 20 năm trước nhiệm kỳ. Đặc biệt là đã hoàn thành, thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau (so với mục tiêu hoàn thành cao tốc Bắc - Nam phía Đông). Trong đó, riêng năm 2025 hoàn thành 1.491km đường cao tốc; 456km đường quốc lộ; 251km đường ven biển, đang tiếp tục triển khai cao tốc Cà Mau - Cái Nước, các cao tốc trục ngang như Tân Phú - Bảo Lộc, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku, đường giao thông Đất Mũi - Cảng Hòn Khoai. Hoàn thành đầu tư, nâng cấp các cảng hàng không Nội Bài, Tân Sơn Nhất, Phú Bài, Điện Biên. Cơ bản hoàn thành Cảng Hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1; nâng tổng công suất các cảng hàng không trên cả nước từ 92,4 triệu khách năm 2020 lên 155 triệu hành khách vào năm 2025, tăng 1,6 lần so với năm 2020.
Bên cạnh đó, đưa vào khai thác 3 dự án cảng biển (Lạch Huyện - Hải Phòng, Cái Mép - Thị Vải, Sông Hậu), nâng năng lực hệ thống cảng biển từ 730 triệu tấn năm 2020 lên 900 triệu tấn vào năm 2025, tăng gần 1,3 lần so với năm 2020, góp phần tăng giá trị hàng hóa xuất nhập khẩu qua đường biển; cùng với việc khởi công các cảng Hòn Khoai, Bãi Gốc dịp 19/8/2025 là bước đi chiến lược, phục vụ phát triển kinh tế, bảo đảm quốc phòng, an ninh và góp phần thực hiện hoàn thành Nghị quyết số 36-NQ/TW về chiến lược phát triển kinh tế biển.
Một điểm nhấn về hạ tầng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII là đã quyết liệt tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, đưa vào khai thác 3 tuyến đường sắt đô thị Bến Thành - Suối Tiên, Cát Linh - Hà Đông, đoạn trên cao tuyến Nhổn - ga Hà Nội, cơ bản hoàn thành dự án cải tạo nâng cấp tuyến đường sắt Hà Nội – TPHCM đoạn Vinh - Nha Trang và Nha Trang - Sài Gòn. Đồng thời hoàn thiện thủ tục để khởi công dự án Đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, tuyến số 5 đường sắt đô thị Văn Cao - Ngọc Khánh - Láng - Hòa Lạc, TP Hà Nội và tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 Phú Quốc, tỉnh An Giang. Phấn đấu khởi công Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam trong năm 2026.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, sau 5 năm của nhiệm kỳ (2021-2025), đã hoàn thành và thông xe thêm 2.182km đường cao tốc. Như vậy đến hết năm 2025, cả nước đã hoàn thành đưa vào khai thác và thông xe kỹ thuật 3.345km tuyến chính cao tốc, 458km nút giao và đường dẫn (tổng số là 3.803km), vượt chỉ tiêu 3.000km Chính phủ đề ra; đặc biệt đã cơ bản hoàn thành, thông xe kỹ thuật toàn tuyến cao tốc Bắc - Nam từ Cao Bằng đến Cà Mau theo Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII.
Hầm số 1 dài 610m của cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đã thông tuyến. Ảnh: Hoàng Hiếu/ TTXVN.
Bước tiến trong tư duy
Nhìn vào thành quả hiện nay chúng ta hoàn toàn có thể tự hào đã khánh thành Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia đạt top 10 thế giới. Đây là công trình có kết cấu siêu trường, siêu trọng, thời gian thi công chỉ hơn 10 tháng. Hay như đã dần hình thành các khu đô thị thông minh, xanh, thích ứng với biến đổi khí hậu, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong quản lý đô thị như khu đô thị lấn biển Cần Giờ, thành phố thông minh tại xã Vĩnh Thanh, TP Hà Nội, khu đô thị thể thao Olympic, trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, khu đô thị phức hợp Hạ Long Xanh tại tỉnh Quảng Ninh; cùng nhiều công trình tiêu biểu khác thuộc các lĩnh vực tài chính, văn hóa, du lịch, công nghiệp như đã hoàn thành Trung tâm tài chính quốc tế Saigon Marina (HD Bank), đang triển khai, Khu dịch vụ du lịch phức hợp cao cấp tại Khu kinh tế Vân Đồn. Ngoài ra, hàng loạt các công trình điện, trường học, bệnh viện, trạm y tế cũng đã được triển khai, hoàn thành góp phần quan trọng nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, bảo đảm an sinh xã hội, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền.
Chỉ riêng trong năm 2025, Trung ương và địa phương đã khởi công, khánh thành 564 công trình, dự án với tổng mức đầu tư trên 5,14 triệu tỷ đồng, nguồn vốn tư nhân 3,84 triệu tỷ đồng chiếm 74,6%, nguồn vốn nhà nước 1,3 triệu tỷ đồng, chiếm 25,4%.
Trong giai đoạn 2021 - 2025 với vai trò kiến tạo, sự điều hành quyết liệt trong bối cảnh nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có đã khẳng định bước tiến vượt bậc trong tư duy, tổ chức và hiệu quả điều hành của Chính phủ, nhiệm vụ xây dựng kết cấu hạ tầng được triển khai toàn diện và đạt được nhiều kết quả nổi bật, nhiều dự án vượt tiến độ, phát triển nhà ở xã hội được quan tâm thúc đẩy, các phong trào thi đua được triển khai sâu rộng đã tạo khí thế hành động mạnh mẽ, lan tỏa tinh thần trách nhiệm, tạo chuyển biến rõ nét về diện mạo hạ tầng quốc gia, làm nền tảng quan trọng cho phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, góp phần tăng trưởng kinh tế cả nước 8,02% trong năm 2025 và tăng trưởng 2 con số những năm tiếp theo, trong đó ngành xây dựng đạt trên 9,0%, đóng góp khoảng 1,96 điểm % tăng trưởng vào tăng trưởng GDP cả nước.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, trong thời gian tới Chính phủ sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm kiến tạo, đồng hành và bảo đảm điều kiện thuận lợi nhất để các dự án được triển khai đồng bộ, hiệu quả và đúng tiến độ để đảm bảo thực hiện thắng lợi các mục tiêu Nghị quyết đại hội Đảng đề ra, đặc biệt là kết cấu hạ tầng chiến lược như: đạt mục tiêu 5.000km đường bộ cao tốc và hoàn thành tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng vào năm 2030; phát triển các cảng biển, cảng hàng không lớn, tuyến đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đường sắt đô thị ở Hà Nội, TPHCM, các tuyến đường sắt địa phương và các cảng biển trung chuyển quốc tế; xây dựng nhà máy điện hạt nhân với quy mô phù hợp, công nghệ tiên tiến, an toàn.
Nhiệm kỳ vừa qua đã khởi công, đặt những viên gạch đầu tiên cho những công trình của tương lai, với tầm nhìn “vượt thời đại”, như siêu dự án sân bay Gia Bình; các công trình “vươn ra biển lớn” như cảng Hòn Khoai, Khu đô thị Cần Giờ; các dự án đường sắt đô thị, kết nối quốc tế, chuẩn bị xây dựng đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam; triển khai các dự án tầm nhìn thế kỷ như Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng, Làng thể thao Olympic; nhà máy sản xuất ray đường sắt và thép đặc biệt, các dự án phục vụ APEC năm 2027 tại Phú Quốc.
Đây chính là những tiền đề, nền tảng quan trọng cho hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới; là những “mắt xích” quan trọng góp phần kiến tạo Việt Nam hòa bình - ổn định - hội nhập - giàu mạnh - thịnh vượng - văn minh - phồn vinh - hạnh phúc.
Ông Trần Văn Lâm.
Đột phá lớn so với các thời kỳ trước: Theo ông Trần Văn Lâm (Đại biểu Quốc hội Đoàn Bắc Ninh), hạ tầng trong nhiệm kỳ qua có sự đột phá lớn so với các thời kỳ trước. Thể hiện ở việc một số lượng lớn các công trình hạ tầng quan trọng đã được đầu tư và hoàn thành, đưa vào sử dụng và đảm bảo tiến độ. Ví dụ như một loạt các hệ thống cao tốc và hạ tầng giao thông, hạ tầng cảng biển, sân bay. Việc đầu tư những công trình hạ tầng quan trọng một mặt tạo ra nền tảng để thúc đẩy, mở ra không gian phát triển mới cho đất nước. Bởi hạ tầng góp phần đóng góp cho giao thông, và các yếu tố để thúc đẩy phát triển sản xuất kinh doanh thương mại, dịch vụ, văn hóa, giáo dục. Hạ tầng là nền tảng cho tất cả các lĩnh vực khác phát triển và tăng tốc. Sức tăng trưởng của những công trình này tạo ra nền tảng để thúc đẩy tăng trưởng bền vững lâu dài trong giai đoạn thời gian tiếp theo.
