Hương vị bon làng trong mâm cơm M'nông

Canh bồi, canh thụt, cơm lam cùng những nguyên liệu như lá nhíp, đọt mây, cà đắng tạo nên nét riêng của ẩm thực M’nông. Tại không gian ẩm thực xã Quảng Trực, những món ăn truyền thống được người dân giới thiệu đến du khách, mang theo câu chuyện về lao động, thiên nhiên và đời sống bon làng.

Tại lễ hội, không gian ẩm thực xã Quảng Trực trở nên rộn ràng, hấp dẫn với những gian hàng được chuẩn bị công phu, bày biện các món ăn truyền thống mang đậm dấu ấn của bon làng

Tại lễ hội, không gian ẩm thực xã Quảng Trực trở nên rộn ràng, hấp dẫn với những gian hàng được chuẩn bị công phu, bày biện các món ăn truyền thống mang đậm dấu ấn của bon làng

Từ sản vật quen thuộc đến món ăn truyền thống

Trong khuôn khổ Lễ hội Ẩm thực văn hóa, các gian hàng của xã Quảng Trực giới thiệu nhiều món ăn gắn bó với đồng bào M’nông. Người dân trực tiếp chuẩn bị nguyên liệu, chế biến và hướng dẫn khách thưởng thức. Qua từng món ăn, những kinh nghiệm lựa chọn thực phẩm, sử dụng gia vị và nấu nướng được chia sẻ một cách gần gũi.

Canh bồi là một trong những món ăn tiêu biểu. Từ bột gạo, rau và gia vị, người nấu kết hợp các nguyên liệu để tạo độ sánh cùng hương vị đặc trưng. Món ăn dân dã thể hiện cách tận dụng nguồn thực phẩm sẵn có trong đời sống thường ngày.

Với canh thụt, nét riêng nằm ở cách chế biến trong ống tre. Các nguyên liệu được nấu và thụt cho hòa quyện, tạo nên món canh có kết cấu, hương vị khác biệt. Việc chọn nguyên liệu, điều chỉnh lửa và thao tác khi nấu đòi hỏi kinh nghiệm của người chế biến.

Bên bếp than, những ống cơm lam được trở đều tay. Gạo nếp chín trong ống tre, nứa, giữ hương thơm và độ dẻo. Khi thưởng thức cùng các món ăn truyền thống, cơm lam góp phần hoàn thiện mâm cơm mang dấu ấn núi rừng Tây Nguyên.

Ẩm thực M’nông còn được nhận diện qua những nguyên liệu như lá nhíp, đọt mây, cà đắng. Vị ngọt bùi của lá nhíp, vị đắng đặc trưng của đọt mây và cà đắng tạo nên sự khác biệt trong cách phối hợp món ăn. Những nguyên liệu ấy gắn với vốn hiểu biết của cộng đồng về mùa vụ, nơi sinh trưởng và cách chế biến.

Giữ món ăn bằng việc truyền lại cách nấu

Tại các gian hàng, những người phụ nữ M’nông tỉ mỉ sơ chế rau, chuẩn bị gạo, nhóm bếp và nấu món ăn. Họ cũng là người giới thiệu với khách về nguyên liệu, cách thưởng thức và những dịp món ăn xuất hiện trong sinh hoạt gia đình, cộng đồng.

Giá trị của hoạt động này nằm ở cả quá trình thực hiện. Một món ăn được giữ lại không chỉ bằng tên gọi hay công thức ghi chép, mà còn qua cách người có kinh nghiệm hướng dẫn người trẻ: chọn nguyên liệu nào, sơ chế ra sao, khi nào thêm gia vị và làm thế nào để nhận biết món đã chín.

Lễ hội tạo dịp để các thế hệ cùng tham gia, từ chuẩn bị đến phục vụ. Người trẻ được quan sát, thực hành và hiểu thêm những món ăn quen thuộc của gia đình mình. Du khách có cơ hội trò chuyện với người nấu, thay vì chỉ thưởng thức thành phẩm.

Trong quá trình giới thiệu, những cách nấu khác nhau giữa các gia đình cũng làm phong phú thêm câu chuyện ẩm thực. Sự đa dạng ấy phản ánh kinh nghiệm và thói quen được tích lũy trong đời sống, góp phần tạo nên bản sắc của cộng đồng.

Thông qua Lễ hội Ẩm thực văn hóa, những món ăn truyền thống ấy được giới thiệu, quảng bá rộng rãi, góp phần tôn vinh và gìn giữ bản sắc văn hóa của đồng bào M’Nông

Thông qua Lễ hội Ẩm thực văn hóa, những món ăn truyền thống ấy được giới thiệu, quảng bá rộng rãi, góp phần tôn vinh và gìn giữ bản sắc văn hóa của đồng bào M’Nông

Đưa ẩm thực bản địa đến gần du khách

Không gian ẩm thực mở thêm cơ hội quảng bá văn hóa Quảng Trực thông qua những điều cụ thể: một món canh, một ống cơm lam, một loại rau và câu chuyện của người chế biến. Đây là cách để khách tìm hiểu đời sống địa phương từ bữa ăn, đồng thời tạo cơ hội cho người dân trực tiếp giới thiệu văn hóa của mình.

Khi các món ăn được đưa vào hoạt động phục vụ khách, việc giữ hương vị cần đi cùng lựa chọn nguyên liệu rõ nguồn gốc, bảo đảm vệ sinh trong sơ chế, nấu nướng và bảo quản. Đối với nguyên liệu lấy từ tự nhiên, sử dụng hợp lý còn gắn với gìn giữ nguồn thực phẩm cho những mùa sau.

Sau lễ hội, sức sống của ẩm thực truyền thống vẫn nằm trong căn bếp gia đình và những dịp sinh hoạt chung của bon làng. Khi người trẻ biết nấu, người lớn tiếp tục truyền kinh nghiệm và cộng đồng trân trọng món ăn của mình, canh bồi, canh thụt hay cơm lam sẽ tiếp tục hiện diện trong đời sống. Đó cũng là cách hương vị M’nông được gìn giữ từ thế hệ này sang thế hệ khác.

PV

Nguồn Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam: https://nongnghiephuuco.vn/huong-vi-bon-lang-trong-mam-com-mnong-18597.html