Huy động nguồn lực cho hành động quốc gia về carbon xanh dương

Thông tin trên được chia sẻ tại cuộc họp lần thứ hai của Nhóm công tác triển khai NBCAP chương trình Đối tác Hành động quốc gia về carbon xanh dương (NBCAP), diễn ra tại Hà Nội ngày 23-9.

Chương trình tập trung vào hoàn thiện Lộ trình, xây dựng danh mục dự án và xác định những điều kiện cần thiết để thu hút đầu tư.

Cuộc họp lần thứ hai của Nhóm công tác triển khai NBCAP diễn ra tại Hà Nội ngày 23-9. Ảnh chụp màn hình

Lộ trình xác định sáu nhóm hành động ưu tiên gồm chính sách và quản trị; bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái; tài chính và đầu tư; khoa học, dữ liệu và hệ thống đo đạc, báo cáo và thẩm định (MRV); khu vực tư nhân và sinh kế bền vững; nâng cao năng lực và truyền thông.

Tại cuộc họp, ông Vũ Đức Đam Quang, Phó Trưởng nhóm thường trực Nhóm công tác NBCAP, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cho biết 12-24 tháng tới sẽ cụ thể hóa những định hướng trong Lộ trình, xác định ưu tiên và huy động nguồn lực cho quá trình triển khai.

Ông Vũ Đức Đam Quang, Phó Trưởng nhóm thường trực Nhóm công tác NBCAP, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Ảnh chụp màn hình

“Điều quan trọng trong giai đoạn tới là làm rõ điều kiện về chính sách, dữ liệu, khoa học công nghệ và tài chính, đồng thời kết nối những sáng kiến đang có để hình thành danh mục cơ hội có tiềm năng đầu tư”, ông Vũ Đức Đam Quang nói.

Ông Quang cũng cho biết nhóm công tác NBCAP sẽ xác định dự án tiềm năng, lựa chọn công cụ tài chính và hoàn thiện cơ chế phối hợp.

Bà Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện thường trú UNDP tại Việt Nam, cho biết NBCAP đã hình thành cơ cấu quản trị, Ban Thư ký và mạng lưới đối tác. Bà đề nghị tăng cường phối hợp giữa đối tác phát triển, quỹ khí hậu, tổ chức tài chính và khu vực tư nhân, tập trung nguồn lực vào những ưu tiên của Việt Nam.

“Lộ trình cần trở thành khung tham chiếu chung ở cấp quốc gia”, bà nói, nhấn mạnh NBCAP có thể đóng vai trò kết nối chính sách, khoa học, tài chính và triển khai thực tế, qua đó thúc đẩy sự tham gia của những đối tác phù hợp với từng ưu tiên.

Ông Fergus McBean, Bí thư thứ nhất về Khí hậu và Thiên nhiên, Đại sứ quán Anh tại Việt Nam, nhận định ưu tiên cần tập trung vào điều kiện để các dự án carbon xanh dương tiếp cận vốn bởi theo ông, nhiều dự án vẫn thiếu dữ liệu, đánh giá rủi ro, cấu trúc tài chính và kết nối với nhà đầu tư.

“Làm thế nào để những dự án và ý tưởng tốt có thể thu hút tài chính và triển khai ở quy mô lớn?”, ông Fergus McBean nêu vấn đề.

Theo ông, NBCAP có thể kết nối cơ quan quản lý, đối tác kỹ thuật, doanh nghiệp, tổ chức tài chính và nhà đầu tư; đồng thời xây dựng cơ sở dữ liệu, danh mục cơ hội đầu tư và hoàn thiện điều kiện để nhà đầu tư đánh giá.

Ông nhận định thành công của NBCAP sẽ được thể hiện ở những gì diễn ra sau lộ trình - dự án được triển khai, nguồn tài chính được huy động và lợi ích mang lại cho cộng đồng ven biển, hệ sinh thái.

Bà Emily Kelly, phụ trách chương trình Đối tác hành động toàn cầu về carbon xanh dương (BCAP), Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), chia sẻ kinh nghiệm của Indonesia và Philippines trong xây dựng chính sách và chuẩn bị dự án carbon xanh dương.

Tại Indonesia, kế hoạch quốc gia giai đoạn 2025-2030 tạo khung phối hợp giữa tám bộ, ngành với 21 nhóm nội dung hành động. Chính phủ và đối tác đang xây dựng danh mục dự án, xác định nguồn vốn phù hợp với từng dự án. Tại Philippines, cơ quan quản lý xây dựng khung chính sách, phương pháp định lượng carbon và công cụ lập bản đồ hệ sinh thái, phục vụ xác định khu vực ưu tiên cho quy hoạch và đầu tư.

WEF đang nghiên cứu bốn hướng đầu tư vào carbon xanh dương gồm thị trường tín chỉ carbon, chuỗi cung ứng, cơ sở hạ tầng và bảo hiểm. Trong đó, thị trường tín chỉ carbon đã hình thành kênh huy động vốn tư nhân; chuỗi cung ứng, cơ sở hạ tầng ven biển và bảo hiểm mở ra những hướng đầu tư mới.

Bà Emily Kelly cũng lưu ý việc đưa cộng đồng tham gia ngay trong quá trình xây dựng dự án, xác định lợi ích và cơ chế chia sẻ lợi ích. Đây là yếu tố gắn với chất lượng dự án và khả năng tạo ra lợi ích thực tế cho nơi triển khai.

Phát triển hệ sinh thái carbon xanh dương đóng vai trò quan trọng trong chiến lược thích ứng biến đổi khí hậu của Việt Nam. Ảnh: Kiều Thoan Thu

Hoàn thiện nền tảng cho giai đoạn triển khai

Trong chín tháng qua, NBCAP đã hoàn thiện cơ chế hoạt động và mở rộng mạng lưới đối tác. TS. Trịnh Thái Hà, Quản lý Ban Thư ký NBCAP, UNDP Việt Nam, cho biết NBCAP đã kết nối hơn 500 tổ chức, cá nhân và tổ chức 11 sự kiện về carbon xanh dương ở cấp quốc gia, khu vực. Báo cáo đánh giá hiện trạng carbon xanh dương Việt Nam hoàn thành trong quý II/2026 cũng cung cấp cơ sở cho quá trình xây dựng chính sách và chuẩn bị dự án.

NBCAP xây dựng dự thảo Lộ trình hành động quốc gia về carbon xanh dương trên cơ sở nghiên cứu, tham vấn thành viên Nhóm công tác và đối tác chiến lược, cùng các hội thảo tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

“Lộ trình hành động quốc gia về carbon xanh dương có vai trò như một khung hành động chung, tạo sự đồng thuận để triển khai các sáng kiến carbon xanh dương tại Việt Nam, đồng thời tăng cường sự gắn kết giữa các đối tác và đóng góp vào những mục tiêu quốc gia”, bà Trịnh Thái Hà nói.

Giai đoạn 2026-2027, dự thảo tập trung hoàn thiện hành lang pháp lý, xác định quyền carbon, xây dựng phương pháp đo lường, báo cáo và thẩm định (MRV), cơ sở dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật và Danh mục phân loại xanh dương cho rừng ngập mặn, thảm cỏ biển và đất ngập triều.

Giai đoạn tiếp theo, Việt Nam sẽ đưa carbon xanh dương vào quy hoạch không gian biển, quy hoạch cấp tỉnh và kiểm kê khí nhà kính quốc gia, từng bước tích hợp vào Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), đồng thời hoàn thiện điều kiện để mở rộng các công cụ tài chính.

Lộ trình cũng yêu cầu xây dựng phương pháp tính toán thống nhất và bảo đảm dữ liệu đủ tin cậy để đánh giá quy mô, hiệu quả và tính khả thi của dự án. Người dân ven biển cần tham gia xây dựng dự án và những quyết định về không gian biển có ảnh hưởng đến sinh kế.