Huy động sức mạnh cộng đồng trong bảo vệ môi trường

Cán bộ, Nhân dân phường Nam Sầm Sơn tham gia dọn vệ sinh môi trường bãi biển.

Trong những năm qua, công tác BVMT trên địa bàn tỉnh luôn được các cấp, ngành, địa phương quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện; nhận thức, trách nhiệm của cộng đồng dân cư và người dân về BVMT từng bước được nâng lên. Nhiều phong trào, hoạt động BVMT, giữ gìn vệ sinh, chỉnh trang cảnh quan tại khu dân cư được triển khai, duy trì, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống, xây dựng khu dân cư xanh - sạch - đẹp.

Tuy nhiên, tại một số địa bàn, khu dân cư vẫn còn phát sinh tình trạng đổ chất thải không đúng nơi quy định, xả nước thải, ô nhiễm từ hoạt động chăn nuôi, sản xuất, kinh doanh và các vấn đề về vệ sinh môi trường... Để giải quyết vấn đề này, bên cạnh trách nhiệm quản lý của cơ quan Nhà nước, cần phát huy vai trò, trách nhiệm, tính chủ động và khả năng tự quản của cộng đồng dân cư.

Xuất phát từ thực tiễn đó, mới đây, UBND tỉnh đã ban hành văn bản chỉ đạo việc triển khai mô hình “Tổ tự quản BVMT” tại các xã, phường trên địa bàn tỉnh. Yêu cầu đặt ra là mỗi thôn, tổ dân phố phải có ít nhất 1 tổ hoặc có mô hình được giao thực hiện nhiệm vụ tự quản về BVMT. Đối với địa bàn có quy mô dân số lớn, diện tích rộng hoặc có nhiều khu vực tiềm ẩn nguy cơ ô nhiễm môi trường, có thể thành lập nhiều tổ tự quản hoặc phân công thành viên phụ trách từng khu vực cụ thể. Đối với địa bàn có quy mô nhỏ, liền kề hoặc có điều kiện khó khăn, có thể thành lập tổ tự quản liên thôn, liên xóm hoặc phân công một tổ tự quản phụ trách nhiều thôn, tổ dân phố, khu dân cư; bảo đảm phù hợp với điều kiện thực tế và hiệu quả hoạt động.

Nhiệm vụ cốt lõi của các tổ tự quản không dừng lại ở việc dọn dẹp vệ sinh chung mà là đầu mối trực tiếp tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành quy định pháp luật về BVMT, thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt ngay tại nguồn. Đặc biệt, tổ còn đảm nhận vai trò theo dõi, giám sát, phát hiện, ghi nhận và kịp thời phản ánh, kiến nghị các vấn đề về môi trường, hành vi có nguy cơ gây ô nhiễm hoặc vi phạm quy định về BVMT đến UBND cấp xã hoặc cơ quan có thẩm quyền.

Nhằm cụ thể hóa chủ trương, ngay khi văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh được ban hành, UBND phường Nam Sầm Sơn đã nhanh chóng thành lập 11 “Tổ tự quản BVMT” trên địa bàn phường. Trưởng phòng Kinh tế hạ tầng và Đô thị, phường Nam Sầm Sơn Bùi Ngọc Thành cho biết: “Mục tiêu cốt lõi của việc thành lập các “Tổ tự quản BVMT” là đưa công tác giữ gìn vệ sinh môi trường đi vào nếp sống hằng ngày của từng hộ gia đình và khu dân cư. Đây cũng chính là “cánh tay nối dài” của chính quyền địa phương trong tiến trình nâng cao ý thức cộng đồng, xây dựng đô thị văn minh và bảo đảm môi trường sống xanh - sạch - đẹp bền vững”.

Ngay sau khi ra mắt, các tổ tự quản đã triển khai các hoạt động thiết thực như, tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành các quy định của pháp luật về BVMT; thực hiện phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn; không xả rác, nước thải bừa bãi và cùng giữ gìn vệ sinh chung, cảnh quan môi trường tại khu dân cư.

Ông Đỗ Xuân Nam, Tổ trưởng tổ dân phố Minh Trường, phường Nam Sầm Sơn cho biết: “Từ khi được thành lập đầu tháng 9/2026 đến nay, “Tổ tự quản BVMT” đã 4 lần tổ chức cho hội viên và bà con Nhân dân trong phố ra quân làm vệ sinh các tuyến đường trong khu dân cư theo phương châm “đường sạch, ngõ đẹp”; đồng thời cử các hội viên “đi từng ngõ, gõ từng nhà” tuyên truyền, vận động người dân thực hiện tốt các quy định BVMT. Nhờ sự đồng lòng của bà con Nhân dân, các hoạt động của Tổ tự quản BVMT của phố bước đầu đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Không chỉ cảnh quan, môi trường khu dân cư ngày càng sạch đẹp hơn, mà ý thức trách nhiệm của mỗi người dân trong BVMT cũng được nâng lên rõ rệt”.

Bà Nguyễn Thị Nhuần, Chi hội trưởng Chi hội nông dân phố Kiều Đại, phường Hạc Thành cho biết: “Tổ tự quản BVMT do chi hội quản lý được thành lập từ tháng 10/2025. Cùng với việc đảm nhận tự quản về vệ sinh môi trường trên 2 tuyến đường Lê Thần Tông và Trịnh Khả thuộc khu phố, thời gian qua Tổ tự quản BVMT của chi hội đã phát động và triển khai nhiều hoạt động thiết thực thu hút sự tham gia, hưởng ứng của đông đảo người dân, như: Không xả rác bừa bãi, phân loại rác tại nguồn, tổ chức tổng vệ sinh định kỳ và trồng, chăm sóc cây xanh, đường hoa tại các tuyến đường, khu dân cư".

Thực tế cho thấy, việc triển khai mô hình “Tổ tự quản BVMT” không chỉ giúp giải quyết hiệu quả bài toán rác thải sinh hoạt tại cơ sở mà còn phát huy tối đa vai trò chủ thể của Nhân dân trong việc bảo vệ không gian sống. Khi mỗi người dân đều ý thức được trách nhiệm và mỗi khu dân cư trở thành một điểm sáng về vệ sinh môi trường đó sẽ là nền tảng cho mục tiêu phát triển bền vững.