IMF nâng dự báo tăng trưởng toàn cầu

Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới tháng 10/2026 của IMF. Ảnh: IMF

AI đỡ tăng trưởng toàn cầu

Trong Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (WEO) công bố ngày 13/10, IMF dự báo kinh tế toàn cầu tăng 3,1% năm 2026, cao hơn mức 3,0% đưa ra hồi tháng 7. Dự báo năm 2027 được giữ nguyên ở mức 3,4%, cao hơn 0,2 điểm phần trăm so với ước tính tháng 4. IMF dự báo lạm phát tiêu dùng toàn cầu ở mức 4,7% năm 2026 và 4,1% năm 2027. Hoạt động đầu tư vào AI cũng làm tăng thêm nhu cầu điện, thiết bị và vốn.

Sự cải thiện nhẹ này chủ yếu nhờ đầu tư vào hạ tầng AI. Động lực này hỗ trợ các nền kinh tế phát triển, đồng thời lan sang những nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng phần cứng AI như Mexico, Malaysia và Thái Lan.

Cú hích từ AI xuất hiện khi kinh tế thế giới phải hấp thụ cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông. Theo bà Petya Koeva Brooks, Phó giám đốc bộ phận nghiên cứu của IMF, các quốc gia và doanh nghiệp đã nhanh chóng triển khai các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động của cú sốc giá dầu, như rút bớt dầu từ các kho dự trữ, chuyển sang các nhà cung cấp và nguồn năng lượng thay thế, đồng thời cắt giảm nhu cầu sử dụng dầu. Bà cho biết, nếu không có những biện pháp thích ứng này, tăng trưởng toàn cầu năm nay có thể chỉ đạt 2,5%. Tuy nhiên, tác dụng của các biện pháp đó đang dần suy yếu khi cuộc chiến tiếp tục kéo dài.

IMF cảnh báo sức chống chịu đang bị bào mòn. Kịch bản cơ sở cho các dự báo trên là giả định eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại vào tháng 3/2027; hoạt động vận tải biển nhìn chung sẽ trở về điều kiện như trước chiến tranh vào tháng 10/2027; giá dầu bình quân ở mức 96 USD/thùng năm 2026 và 87 USD/thùng năm 2027.

Tuy nhiên, theo một kịch bản bất lợi được nêu trong báo cáo, nếu chiến tranh leo thang khiến giá dầu tăng lên 130 USD/thùng và duy trì ở mức này đến hết quý I/2027, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm thêm 0,2 điểm phần trăm năm 2026 và 0,5 điểm phần trăm năm 2027. Trong kịch bản này, lạm phát năm 2027 sẽ tăng thêm 1,1 điểm phần trăm, lên 5,2%.

Hội nghị thường niên IMF – Ngân hàng Thế giới 2026 tại Bangkok, Thái Lan. Ảnh: IMF/World Bank

Châu Á nổi lên, nhưng lợi ích từ AI không chia đều

Kinh tế trưởng IMF Silvana Tenreyro cho biết nhu cầu liên quan đến AI đang thúc đẩy tăng trưởng tại nhiều nền kinh tế châu Á, đồng thời khẳng định thương mại toàn cầu sẽ tăng chậm hơn đáng kể nếu không có động lực từ AI.

Trong đó, Ấn Độ tiếp tục là nền kinh tế lớn tăng trưởng nhanh nhất thế giới, với GDP được IMF dự báo tăng 7,0% trong cả năm 2026 và 2027. So với tháng 7, dự báo năm nay được nâng 0,6 điểm phần trăm và năm sau tăng 0,3 điểm phần trăm, nhờ nhu cầu nội địa vững chắc, hoạt động dịch vụ và đầu tư AI mạnh.

Với Trung Quốc, IMF hạ dự báo tăng trưởng xuống 4,5% năm 2026 và 4,0% năm 2027, đều thấp hơn 0,1 điểm phần trăm so với tháng 7, chủ yếu do giá dầu cao hơn gây thêm sức ép lên tình trạng nhu cầu trong nước yếu, dù xuất khẩu dự kiến vẫn mạnh.

Việc điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng cũng trở nên phổ biến hơn. Tính từ dự báo tháng 4, IMF đã hạ triển vọng của 47% số nền kinh tế. Chỉ 32 quốc gia hiện đóng góp 95% tăng trưởng toàn cầu, giảm từ 54 quốc gia hồi tháng 4. Gắn với chuỗi cung ứng công nghệ, IMF lưu ý khoảng cách tăng trưởng giữa các quốc gia được hưởng lợi từ AI và những nước ít được hưởng lợi từ xu hướng này đang ngày càng nới rộng.

Ngay trong châu Á, IMF cảnh báo công nghệ có thể làm sâu thêm khoảng cách nếu mức độ ứng dụng không đồng đều. Các nền kinh tế phát triển ở châu Á - nơi tình trạng già hóa dân số diễn ra rõ nét - có điều kiện tốt hơn về vốn, kỹ năng và hạ tầng. IMF ước tính AI có thể nâng tăng trưởng của nhóm này thêm 0,5-1 điểm phần trăm, bù đắp sức ép từ nhân khẩu học gây ra.

AI đồng thời có thể là nguồn rủi ro với các dự báo. Nếu AI được ứng dụng nhanh và đầu tư vào công nghệ này tiếp tục tăng tốc, GDP toàn cầu có thể tăng thêm 0,6% vào năm 2029. Ngược lại, nếu lợi ích năng suất không đạt kỳ vọng và đầu tư sụt mạnh khiến giá tài sản giảm mạnh và điều kiện tài chính bị thắt chặt hơn, GDP toàn cầu có thể giảm khoảng 1,1% vào năm 2028.