Iran bắn hạ tên lửa AGM-158 JASSM, 'vũ khí bất khả xâm phạm' của Mỹ, công nghệ bí mật bị phơi bày
Iran tuyên bố bắn hạ thành công 'quái vật tàng hình' AGM-158 JASSM, vũ khí tối tân nhất Mỹ, tại tỉnh Markazi, khiến giới quân sự thế giới sốc nặng và công nghệ bí mật bị phơi bày.
Giữa những diễn biến quân sự nóng bỏng tại Trung Đông, cái tên AGM-158 JASSM một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý của các chuyên gia vũ khí quân sự toàn cầu. Được mệnh danh là "cánh tay nối dài" không thể đánh bại của không quân Mỹ, loại tên lửa hành trình tàng hình này sở hữu những công nghệ tối tân đến mức nào để có thể xuyên thủng mọi lưới lửa phòng không dày đặc nhất? Hãy cùng mổ xẻ "quái vật" công nghệ này để hiểu tại sao việc nó bị bắn hạ tại tỉnh Markazi (Iran) lại tạo ra một cơn địa chấn trong giới chuyên gia quân sự đến vậy.
Truyền thông nhà nước Iran và các cơ quan truyền thông của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tuyên bố hệ thống phòng không Iran đã đánh chặn và tiêu diệt một tên lửa AGM-158 Joint Air-to-Surface Standoff Missile (JASSM) của Mỹ trên không phận tỉnh Markazi. Xác tên lửa AGM-158 JASSM rơi ở Markazi, Iran. Ảnh: Toutiao.
Được phát triển bởi Lockheed Martin cho Lực lượng Không quân Mỹ, AGM-158 JASSM (AGM - Air-to-Ground Missile. JASSM - Joint Air-to-Surface Standoff Missile) đại diện cho đỉnh cao của công nghệ tên lửa hành trình, kết hợp tàng hình, độ chính xác cao và tầm bắn xa để tấn công các mục tiêu giá trị cao mà không cần máy bay tiếp cận gần.
AGM-158 JASSM, hay còn gọi là tên lửa không đối đất liên hợp tầm xa, được thiết kế như một vũ khí không đối đất độc lập, có khả năng hoạt động trong môi trường bị chối từ tiếp cận.
Phiên bản cơ bản AGM-158A có chiều dài khoảng 4,27 mét, đường kính thân 0,55 mét và sải cánh mở rộng lên đến 2,7 mét, giúp tối ưu hóa lực nâng và giảm lực cản không khí trong chuyến bay.
Trọng lượng phóng của tên lửa vào khoảng 1.023kg, cho phép nó được tích hợp dễ dàng trên nhiều nền tảng máy bay như B-52, B-1B, F-15E và F-16, thậm chí cả F-35 trong tương lai.
Thiết kế khí động học của JASSM sử dụng các đường nét góc cạnh và vật liệu composite hấp thụ radar, giúp giảm đáng kể tiết diện phản xạ radar (RCS), khiến nó khó bị phát hiện hơn so với các tên lửa hành trình thông thường.
Không giống các tên lửa bay thấp để tránh radar, JASSM có thể duy trì độ cao lớn hơn, tận dụng năng lượng hiệu quả để đạt tầm bắn xa mà không cần lượn lách địa hình phức tạp.
Ba quả tên lửa AGM-158 JASSM treo trên cánh máy bay. Ảnh: Toutiao.
Về hệ thống đẩy, phiên bản gốc AGM-158A sử dụng động cơ turbojet Teledyne CAE J402, cung cấp lực đẩy khoảng 3 kN, cho phép tên lửa đạt tốc độ cận âm khoảng Mach 0.85, tức dưới tốc độ âm thanh để giảm tiếng ồn và dấu vết nhiệt.
Phiên bản nâng cấp AGM-158B JASSM-ER thay thế bằng động cơ turbofan Williams International F107-WR-105, cải thiện hiệu suất nhiên liệu và giảm dấu vết hồng ngoại, từ đó mở rộng tầm bắn lên hơn 926km so với 370km của phiên bản cơ bản.
Theo missilethreat.csis.org, điều này cho phép phi công phóng tên lửa từ khoảng cách an toàn, tránh các hệ thống phòng không tầm xa như S-400 của Nga hoặc các radar tiên tiến của Iran.
Công nghệ đẩy này không chỉ tăng cường phạm vi hoạt động mà còn hỗ trợ tích hợp các nâng cấp phần mềm và phần cứng trong tương lai, như đơn vị điều khiển tên lửa hiện đại hóa và phần mềm lập trình bằng ngôn ngữ C++ để nâng cao khả năng chống nhiễu.
Hệ thống dẫn đường của JASSM là sự kết hợp hoàn hảo giữa tính chính xác và khả năng chống chịu. Nó sử dụng hệ thống định vị quán tính (INS) kết hợp với GPS để định hướng trong suốt hành trình, đảm bảo độ lệch mục tiêu chỉ khoảng 3 mét.
Gần mục tiêu, cảm biến hồng ngoại hình ảnh (IIR) kích hoạt để nhận diện và khóa mục tiêu dựa trên mô hình 3D được lập trình sẵn, cho phép tấn công tự động mà không cần hỗ trợ từ bên ngoài.
Tên lửa AGM-158 JASSM được trưng bày. Ảnh: Toutiao.
Theo airandspaceforces.com, tên lửa AGM-158 JASSM có thể lưu trữ lên đến tám mô hình mục tiêu khác nhau, giúp nó linh hoạt trong các sứ mệnh phức tạp.
Đầu đạn WDU-42/B nặng 450kg là loại xuyên giáp kết hợp nổ mảnh, được thiết kế để phá hủy các mục tiêu kiên cố như boongke hoặc cơ sở hạ tầng, với khả năng chịu lực cao để chống kích nổ ngẫu nhiên.
Công nghệ tàng hình là yếu tố cốt lõi khiến JASSM trở nên đáng gờm. Thân tên lửa được phủ lớp vật liệu hấp thụ sóng radar, kết hợp với hình dạng phân tán tín hiệu radar, giảm RCS xuống mức tương đương một con chim nhỏ từ góc nhìn phía trước.
Ống xả động cơ được che chắn để giảm dấu vết nhiệt, giúp tránh các hệ thống phát hiện hồng ngoại.
Không chỉ dừng ở phần cứng, JASSM còn tích hợp liên kết dữ liệu để truyền thông tin trạng thái và vị trí trước khi va chạm, hỗ trợ đánh giá sứ mệnh thời gian thực.
Với hơn 2.000 quả đã được sản xuất tính đến năm 2016 và đang phục vụ ở các quốc gia như Australia, Phần Lan và Ba Lan, JASSM tiếp tục được nâng cấp để đối phó với các mối đe dọa mới, chứng minh vai trò quan trọng trong chiến lược quân sự hiện đại.
