Iran tấn công tên lửa vào tàu của Mỹ - Israel

Một tàu chở dầu bị tấn công tại Vịnh Oman. Ảnh: Reuters.

Động thái này của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) nhằm trả đũa cuộc tấn công quân sự của Mỹ vào tàu chở hàng rời Lian Star treo cờ Gambia đang trên đường tới Iran ở Biển Oman, đồng thời mô tả con tàu bị tấn công thuộc sở hữu của “kẻ thù Mỹ-Israel”.

Cùng ngày, giới chức Iraq xác nhận hai vụ nổ đã đánh trúng một tàu chở hàng tại Vùng Vịnh, cách cảng Umm Qasr của Iraq khoảng 40 hải lý về phía đông nam, trong đó một vụ nổ do máy bay không người lái (UAV) gây ra.

Trước đó, Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh (UKMTO) cho biết mạn phải con tàu đã bị một vật thể bay bắn trúng, gây ra vụ nổ lớn.

Theo đánh giá ban đầu từ giới chức Iraq, vụ nổ thứ hai xảy ra ngay sau đó do một UAV thực hiện. Đám cháy trên tàu hiện đã được khống chế.

"Khi chúng tôi đang kiểm tra thiệt hại từ vụ nổ đầu tiên, một chiếc UAV xuất hiện trên thực địa, ngay sau đó là một tiếng nổ lớn khiến tàu bốc cháy", một thành viên lực lượng tuần tra hàng hải Iraq trả lời Reuters.

Mỹ bắn tên lửa Hellfire vào tàu Iran

Trước đó, vào cuối tuần qua, Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định các lực lượng của họ đã "vô hiệu hóa" một con tàu treo cờ Gambia đang cố gắng chuyển hướng về cảng của Iran.

Đăng tải trên mạng xã hội X, CENTCOM cho biết các lực lượng "đã quan sát thấy tàu M/V Lian Star đang di chuyển qua vùng biển quốc tế hướng về một cảng của Iran trên Vịnh Oman, và đã phát đi hơn 20 lời cảnh báo đồng thời thông báo cho con tàu rằng họ đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ".

Một máy bay của Mỹ đã vô hiệu hóa phương tiện này bằng cách bắn một tên lửa Hellfire vào buồng máy của con tàu sau khi thủy thủ đoàn của tàu Lian Star không tuân thủ. Con tàu hiện không còn di chuyển đến Iran.

Mới đây, Bộ Chiến tranh Mỹ đã tấn công các căn cứ radar và máy bay không người lái của Iran tại thành phố Goruk và trên đảo Qeshm, gọi đó là “các cuộc tấn công tự vệ”. Tehran đáp trả bằng cách dội tên lửa và UAV xuống Kuwait, đẩy quốc gia vùng Vịnh này vào trung tâm vòng xoáy xung đột.

Ông Mohammad Bagher Ghalibaf, Chủ tịch Quốc hội kiêm trưởng phái đoàn đàm phán của Iran, đã cáo buộc Mỹ vi phạm lệnh ngừng bắn với Iran, bao gồm cả việc tiếp tục phong tỏa cảng biển của Iran và không kiềm chế đồng minh Israel leo thang các cuộc tấn công ở Lebanon.

Ông Ghalibaf viết trong một bài đăng trên X: “Lệnh phong tỏa hàng hải và sự leo thang các tội ác chiến tranh ở Lebanon của Israel là bằng chứng rõ ràng cho thấy Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn. Mỗi lựa chọn đều có giá của nó, và hóa đơn đã đến hạn thanh toán. Mọi thứ rồi sẽ đâu vào đấy”.

Iran tuyên bố quyền kiểm soát Eo biển Hormuz cùng Oman

Thứ Hai, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố Iran và Oman là hai quốc gia duy nhất có quyền "thực thi chủ quyền" tại Eo biển Hormuz.

Theo đài truyền hình IRIB, ông Gharibabadi cho biết Iran đã triển khai một quy trình mới nhằm "kiểm soát giao thông và hàng hải" trong tuyến đường thủy này, nhưng thỏa thuận đều được phối hợp với Oman.

Ông cho biết Iran đã hối thúc Oman "không khuất phục trước" đe dọa từ Mỹ, sau khi ông Trump tuyên bố sẽ "thổi bay" quốc gia này nếu họ không "hành xử giống như mọi người khác" đối với eo biển.

Truyền thông nhà nước Iran dẫn tuyên bố từ bộ chỉ huy tối cao nhấn mạnh: "Việc quản lý Eo biển Hormuz được thực hiện với thẩm quyền đầy đủ bởi Lực lượng Vũ trang Cộng hòa Hồi giáo Iran”.

Theo quy định mới được tái khẳng định, tất cả các loại tàu thuyền, bao gồm tàu thương mại và tàu chở dầu, bắt buộc phải di chuyển theo đúng tuyến hải trình đã được chỉ định sẵn. Đặc biệt, các phương tiện này phải xin phép và được sự chấp thuận từ IRGC trước khi đi qua eo biển. Phía Iran cảnh báo bất kỳ hành vi cố tình vi phạm nào cũng sẽ gây nguy hiểm nghiêm trọng đến an toàn hàng hải của chính phương tiện đó.

Không dừng lại ở các phương tiện dân sự, chính quyền Tehran cũng phát đi thông điệp tới lực lượng quân sự nước ngoài đang hoạt động trong khu vực, đặc biệt là quân đội Mỹ và các đồng minh.

Bộ chỉ huy Khatam al-Anbiya tuyên bố mọi hành vi can thiệp vào công tác quản lý hàng hải của Iran hoặc cản trở chuyển động của tàu thuyền tại Eo biển Hormuz sẽ ngay lập tức kích hoạt đòn đáp trả quân sự từ phía Tehran. Động thái này diễn ra trong bối cảnh lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ với các cảng biển Iran vẫn đang duy trì áp lực lớn lên khu vực Vùng Vịnh.