Iran tuyên bố không cần rải thủy lôi ở eo biển Hormuz, Bahrain kiến nghị lên Hội đồng Bảo an

Eo biển Hormuz hiện là một trong những vấn đề quan trọng nhất trong cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran.

“Cộng hòa Hồi giáo Iran có quyền kiểm soát đầy đủ và mạnh mẽ đối với khu vực vịnh Ba Tư, vùng biển của Oman và eo biển Hormuz”, người phát ngôn Ebrahim Zolfaghari nói trong các phát biểu được truyền thông Iran đăng tải.

“Do đó, nhờ sự vượt trội và sức mạnh đầy đủ, sẽ không cần thiết phải rải thủy lôi ở vịnh Ba Tư, và chúng tôi sẽ sử dụng mọi phương tiện có thể để đảm bảo an ninh khi cần thiết”, ông Zolfaghari nói thêm.

Ông cho biết lực lượng vũ trang Iran có khả năng đảm bảo an ninh tại vịnh Ba Tư và cảnh báo rằng các quốc gia ngoài khu vực “không có quyền can thiệp vào khu vực này”.

Đầu tháng này, CNN dẫn lời 2 nguồn tin am hiểu các báo cáo tình báo của Mỹ về vấn đề này cho biết Iran đã bắt đầu rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.

Bahrain kiến nghị Hội đồng Bảo an cho phép dùng vũ lực

Bahrain vừa trình một dự thảo nghị quyết lên Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, với nội dung cho phép các quốc gia sử dụng “mọi biện pháp cần thiết” – cách diễn đạt ngoại giao nói về việc sử dụng vũ lực, để bảo vệ hoạt động vận tải thương mại trong và xung quanh eo biển Hormuz, Reuters dẫn văn bản cho biết.

Theo các nhà ngoại giao, dự thảo này được các quốc gia Arab vùng Vịnh khác và Mỹ, mặc dù họ nhận định khả năng được thông qua là không cao.

Động thái này cho thấy mối lo ngại ngày càng gia tăng trong khu vực rằng Iran có thể tiếp tục đe dọa eo biển Hormuz – điểm nghẽn chiến lược nơi khoảng 1/5 nguồn cung dầu toàn cầu được vận chuyển qua và là nền tảng của các nền kinh tế vùng Vịnh.

Eo biển này hiện là công cụ chính của Iran nhằm gây sức ép lên Mỹ trong cuộc chiến hiện nay. Hoạt động vận tải qua tuyến đường thủy này gần như đình trệ sau khi Iran tấn công các tàu trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel.

Dự thảo nghị quyết gọi các hành động của Iran là mối đe dọa đối với hòa bình và an ninh quốc tế.

Văn bản sẽ cho phép các quốc gia, hành động đơn lẻ hoặc thông qua các liên minh hải quân đa quốc gia tự nguyện, sử dụng “mọi biện pháp cần thiết” trong và xung quanh eo biển Hormuz, bao gồm cả trong vùng biển của các quốc gia ven biển, để đảm bảo việc lưu thông và ngăn chặn các hành động cản trở hoặc gây gián đoạn hàng hải quốc tế.

Nghị quyết cũng bày tỏ sẵn sàng áp dụng các biện pháp, bao gồm các lệnh trừng phạt có mục tiêu.

Phái bộ của Bahrain và Mỹ tại Liên Hợp Quốc chưa phản hồi đề nghị bình luận.

Dự thảo “yêu cầu Hồi giáo Iran ngay lập tức chấm dứt mọi cuộc tấn công nhằm vào các tàu thương mại và tàu hàng, cũng như mọi nỗ lực cản trở việc quá cảnh hợp pháp hoặc quyền tự do hàng hải trong và xung quanh eo biển Hormuz”.

Hai nhà ngoại giao châu Âu và một nhà ngoại giao phương Tây cho rằng cơ hội để nghị quyết này được Hội đồng Bảo an thông qua là rất thấp, vì các đồng minh của Iran nhiều khả năng sẽ phủ quyết.

Một nghị quyết cần ít nhất 9 phiếu thuận và không bị phủ quyết bởi Nga, Trung Quốc, Mỹ, Anh và Pháp để được thông qua tại cơ quan gồm 15 thành viên.

Phái bộ Nga và Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc chưa đưa ra bình luận.

Các nhà ngoại giao cho biết Pháp đang xây dựng một dự thảo nghị quyết thay thế, nhằm tìm kiếm sự ủy quyền của Liên Hợp Quốc sau khi tình hình lắng dịu.

Ba quan chức Mỹ nói với Reuters rằng 2.500 lính Thủy quân Lục chiến, cùng với tàu tấn công đổ bộ USS Boxer và các tàu chiến đi kèm, sẽ được triển khai tới khu vực, dù chưa nêu rõ vai trò cụ thể.

Hai quan chức Mỹ cho biết chưa có quyết định về việc liệu có đưa quân vào lãnh thổ Iran hay không. Một số nguồn tin trước đó tiết lộ rằng các mục tiêu tiềm năng có thể bao gồm bờ biển Iran hoặc trung tâm xuất khẩu dầu tại đảo Kharg.

Gián đoạn kéo dài

Theo một chuyên gia, các công ty vận tải biển có thể tránh đi qua Trung Đông và chọn các tuyến đường dài hơn vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi trong thời gian kéo dài.

Việc đi qua eo biển Hormuz là “hoàn toàn không khả thi trong phần còn lại của năm 2026” do “sự bất ổn và tình hình an ninh trong khu vực”, ông Peter Sand, trưởng bộ phận phân tích tại công ty dữ liệu vận tải biển và hàng không Xeneta cho biết.

Ông nói với CNN rằng các tàu có khả năng sẽ tránh các điểm nghẽn quan trọng khác bao gồm eo biển Bab al-Mandab nằm giữa Yemen và vùng Sừng châu Phi – nơi phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn đã làm gián đoạn vận tải, và kênh đào Suez ở Ai Cập nối với Biển Đỏ.

“Chúng tôi đã thấy sự bất ổn trong khu vực rộng lớn hơn trong nhiều năm, với phiến quân Houthi đóng eo biển Bab al-Mandab, gây ra sự gián đoạn nghiêm trọng hơn những gì chúng ta đang thấy hiện nay”, ông nói.

“Có thể trong một năm nữa, chúng ta sẽ thấy việc định tuyến lại hoàn toàn các mạng lưới toàn cầu vòng qua Mũi Hảo Vọng thay vì đi qua con đường tắt là kênh đào Suez”, ông Sand nói thêm.

Bình Giang