Iraq hồi sinh tuyến vận tải dầu xuyên sa mạc sau nhiều thập kỷ

Các xe bồn chở dầu xếp hàng bên ngoài kho dầu thô Tuba, nơi dầu thô của Iraq được chất lên xe bồn để vận chuyển đến cảng Baniyas, Basra, Iraq. (Ảnh: Reuters)

Iraq, nhà khai thác dầu lớn thứ hai trong OPEC, đang nỗ lực tìm kiếm các tuyến đường xuất khẩu dầu thay thế kể từ khi eo biển Hormuz - cửa ngõ xuất khẩu dầu chủ yếu của nước này - bị gián đoạn do chiến sự ở Iran. Mặc dù chi phí vận chuyển cao hơn, nhưng tuyến đường bộ xuyên sa mạc này đang trở nên hấp dẫn trở lại nhờ xung đột kéo dài nhiều năm tại Syria đã chấm dứt, hai nguồn tin thân cận với vấn đề tiết lộ với Reuters.

Mặc dù phần lớn dầu thô của Iraq được xuất khẩu từ các cảng dầu tại vùng Vịnh, tuy nhiên tuyến vận chuyển qua Syria đã trở thành một phương án thay thế có quy mô nhỏ nhưng mang ý nghĩa chiến lược quan trọng đối với việc đưa dầu thô nặng ra thị trường.

Kể từ tháng trước, Tập đoàn năng lượng UCC Holding của Qatar đã vận chuyển dầu thô Iraq bằng xe bồn đến cảng Baniyas, ông Bassem Abdul Karim, Tổng giám đốc Công ty Dầu mỏ Basra (BOC) thuộc sở hữu nhà nước, cho biết.

Theo ông Abdul Karim, UCC bắt đầu vận chuyển từ 120.000 - 150.000 thùng dầu/ngày theo hợp đồng với Công ty Tiếp thị dầu mỏ quốc gia Iraq (SOMO). Khối lượng hàng hóa phụ thuộc vào khả năng huy động xe bồn.

Dầu thô được vận chuyển bằng xe bồn từ các mỏ dầu ở miền Nam Iraq đến cảng Baniyas trên Địa Trung Hải để xuất khẩu ra thị trường quốc tế, ông Abdul Karim cho biết thêm.

UCC hiện sở hữu đội xe gồm 6.000 chiếc và đang có kế hoạch mở rộng lên 10.000 chiếc để phục vụ tuyến vận chuyển này. Ngoài ra, công ty này cũng có khoảng 10.000 lái xe, một người am hiểu hợp đồng giữa hai công ty cho biết, đồng thời tiết lộ mỗi ngày có khoảng 150.000 thùng dầu được dỡ xuống tại cảng Baniyas.

"Chúng tôi nhận dầu thô tại cơ sở lưu trữ Tuba và vận chuyển đến Baniyas, Syria. Toàn bộ hành trình khứ hồi, bao gồm cả chặng quay trở lại Tuba, mất tối đa 5 ngày", ông Ishaq Mohammed, một tài xế xe bồn, cho biết.

Kể từ khi thỏa thuận giữa UCC và SOMO có hiệu lực vào ngày 26/10, UCC đã bốc xếp khoảng 1,6 triệu thùng dầu, ông Luay Jawad, Giám đốc cơ sở lưu trữ Tuba gần thành phố dầu mỏ Basra ở miền Nam Iraq, cho biết.

Theo tài liệu Reuters thu thập được, UCC có kế hoạch bốc xếp từ 5 triệu đến 14 triệu thùng dầu thô nặng trong vòng 3 tháng tới, bắt đầu từ ngày 14/10, với mức chiết khấu 38 USD/thùng.

Khối lượng vận chuyển khó có khả năng vượt mức này trong tương lai gần do những nút thắt trong nguồn cung xe bồn và các hạn chế khác, người am hiểu vấn đề cho biết.

Sau đó, dầu được bốc lên các tàu tại cảng Baniyas để vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu ở khu vực Địa Trung Hải, trong đó có các cơ sở tại Hy Lạp, Italy và Thổ Nhĩ Kỳ, nguồn tin này cho biết thêm.

Theo thỏa thuận, UCC được hưởng khoảng 12 USD/thùng để trang trải chi phí vận chuyển bằng xe bồn và các chi phí liên quan khi đưa dầu qua lãnh thổ Syria.

Theo các nguồn tin thứ cấp được OPEC dẫn trong báo cáo thị trường dầu mỏ hằng tháng mới nhất, Iraq khai thác gần 4,5 triệu thùng dầu/ngày trong tháng 10, tăng khoảng 500.000 thùng/ngày so với tháng trước đó.