Israel đặt mua vũ khí vượt mức viện trợ Mỹ cam kết

Khẩu đội pháo M109 Doher thuộc Binh chủng Pháo binh của Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong tư thế sẵn sàng khai hỏa. (Nguồn: Getty Images)

Theo báo The Wall Street Journal ngày 5/11, con số trên được nêu trong tài liệu Bộ Ngoại giao Mỹ gửi Quốc hội, đề cập các đơn hàng còn tồn đọng tính đến ngày 1/4. Chưa rõ tổng giá trị này đã thay đổi kể từ thời điểm đó hay chưa.

Mỹ đã cam kết cung cấp gần 7 tỷ USD viện trợ quân sự cho Israel trong hai năm tới. Tuy nhiên, ngay cả khi khoản tiền này được giải ngân đầy đủ, một số đơn hàng hiện có vẫn chưa được bảo đảm nguồn thanh toán.

Trong thư gửi văn phòng Hạ nghị sĩ Dân chủ Joaquin Castro, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết khoản thiếu hụt có thể được thanh toán bằng viện trợ bổ sung của Mỹ, ngân sách Israel hoặc kết hợp cả hai nguồn.

Điều này đồng nghĩa Mỹ hoặc Israel có thể phải chịu trách nhiệm chi trả. Ông Castro cho biết ngay cả khi Israel sử dụng hết mức viện trợ theo bản ghi nhớ hiện hành đến năm 2028, vẫn còn khoản 10 tỷ USD chưa được giải quyết và cần xác định bên thanh toán. Bộ Ngoại giao Mỹ từ chối bình luận về thông tin trên.

Theo thỏa thuận, Israel hiện nhận khoảng 3,3 tỷ USD viện trợ quân sự mỗi năm để mua vũ khí do Mỹ sản xuất. Cơ chế này cho phép Israel đặt hàng bằng khoản viện trợ Washington cam kết cấp trong những năm tiếp theo, trước khi tiền thực sự được chuyển giao.

Trong khi đó, các nhà lập pháp Mỹ đang thúc đẩy đề xuất chuyển trọng tâm hỗ trợ Israel từ viện trợ quân sự trực tiếp sang đầu tư quốc phòng, phát triển và sản xuất chung công nghệ quân sự. Đề xuất dự kiến được đưa vào dự luật chính sách quốc phòng thường niên của Mỹ, hoàn tất vào cuối năm nay.

Tuy nhiên, việc chấm dứt viện trợ có thể khiến Israel phải tăng ngân sách quốc phòng, trong bối cảnh nước này vẫn phụ thuộc vào nguồn cung vũ khí Mỹ. Các quan chức Mỹ hiện tại và tiền nhiệm cho rằng việc ngừng viện trợ ngay lập tức khó có thể xảy ra do những cam kết ngân sách đã được Quốc hội thông qua.