Italy chưa gia hạn giảm thuế nhiên liệu, giá xăng dầu tăng mạnh

Khoản giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu tại Italy chính thức hết hạn từ ngày 7/10 mà không được gia hạn. Động thái này khiến mức trần giá tạm thời do tập đoàn năng lượng Eni công bố trước đó gần như mất tác dụng, kéo theo giá xăng và dầu diesel tăng mạnh tại các trạm nhiên liệu trên cả nước.

Trước đó, chính phủ của Thủ tướng Giorgia Meloni từng đề cập khả năng ban hành sắc lệnh mới, cho phép áp dụng cơ chế giảm thuế tiêu thụ đặc biệt linh hoạt nhằm kiềm chế giá nhiên liệu mà không làm gia tăng áp lực lên ngân sách công.

Phát biểu bên lề hội nghị Med9 diễn ra tại Split, Croatia, bà Meloni cho biết chính phủ Italy vẫn sẵn sàng can thiệp thông qua cơ chế thuế linh hoạt. Theo bà, khoảng 170 triệu euro (tương đương 190,68 triệu USD) nguồn lực tích lũy từ tháng 9 có thể được sử dụng để hỗ trợ chính sách này. Tuy nhiên, Rome vẫn đang cân nhắc thời điểm triển khai nhằm bảo đảm hiệu quả cao nhất.

Sự thận trọng của Italy còn xuất phát từ việc nước này muốn chờ đợi kết quả cuộc họp Hội đồng châu Âu dự kiến diễn ra trong hai ngày 15 và 16/10. Chính phủ Italy đang phối hợp với Cộng hòa Séc để thúc đẩy Liên minh châu Âu (EU) đưa ra các giải pháp tổng thể nhằm giảm chi phí năng lượng, đồng thời bảo vệ năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp châu Âu.

Các đề xuất trọng tâm của Rome bao gồm giảm gánh nặng chi phí phát sinh từ Hệ thống giao dịch phát thải (ETS), trì hoãn việc triển khai cơ chế ETS2 và hạn chế tác động của chi phí phát thải CO2 đối với giá điện.

Bên cạnh các giải pháp ở cấp độ EU, chính phủ Italy cũng cân nhắc khả năng áp dụng thuế đặc biệt đối với lợi nhuận vượt trội của các tập đoàn năng lượng. Đây là phương án từng nhận được sự ủng hộ của Bộ trưởng Kinh tế Giancarlo Giorgetti, trong bối cảnh giá nhiên liệu gây thêm áp lực lên chi phí sinh hoạt và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trong khi Italy tiếp tục cân nhắc phương án can thiệp, một số quốc gia châu Âu đã chủ động triển khai các chính sách hỗ trợ nhằm giảm tác động của giá nhiên liệu đối với người dân.

Tại Pháp, chính phủ gia hạn khoản hỗ trợ 100 euro dành cho 5,5 triệu người lao động phải di chuyển quãng đường dài để làm việc. Nước này đồng thời áp dụng nguyên tắc không để ngân sách nhà nước hưởng lợi từ phần thuế nhiên liệu tăng thêm.

Tại Đức, chính phủ giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu 17 xu euro/lít đến hết năm. Trong khi đó, Tây Ban Nha duy trì mức giảm 20 xu euro/lít trong tháng 10 trước khi từng bước thu hẹp chính sách hỗ trợ.

Ở chiều ngược lại, Bỉ và Anh ghi nhận giá nhiên liệu ở mức cao kỷ lục, lần lượt đạt 2,501 euro/lít và 2,35 euro/lít.

Diễn biến tại các quốc gia châu Âu cho thấy chính phủ mỗi nước đang lựa chọn những phương án khác nhau để ứng phó với áp lực chi phí năng lượng. Trong bối cảnh giá nhiên liệu ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí đi lại, vận tải và sản xuất công nghiệp, quyết định của Italy trong những ngày tới sẽ là yếu tố đáng chú ý, đặc biệt khi EU chuẩn bị thảo luận các giải pháp chung nhằm kiểm soát chi phí năng lượng và duy trì sức cạnh tranh của nền kinh tế.