Kawasaki EC-2 - 'lá chắn điện tử' mới của Nhật Bản

Nhìn bên ngoài, Kawasaki EC-2 có hình dáng khá khác thường với phần mũi phình lớn cùng nhiều khối lồi bố trí trên thân máy bay. Nhưng những thay đổi này phản ánh nhiệm vụ đặc biệt của nó: tác chiến trên phổ điện từ.

EC-2 được phát triển trên nền tảng máy bay vận tải Kawasaki C-2. Nhật Bản bắt đầu chương trình phát triển từ năm tài chính 2020, với mục tiêu xây dựng năng lực tác chiến điện tử tầm xa cho Lực lượng Phòng vệ Trên không Nhật Bản.

Chiếc máy bay thử nghiệm hiện mang số hiệu 68-1203 và đã thực hiện chuyến bay đầu tiên vào tháng 3/2026. Nhật Bản dự kiến hoàn tất thử nghiệm trong năm tài chính 2026 và đưa máy bay vào hoạt động từ năm tài chính 2027.

Nhiệm vụ cốt lõi của EC-2 là gây nhiễu từ khoảng cách ngoài vùng tác chiến của hệ thống phòng không đối phương.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, máy bay được thiết kế để thu thập thông tin điện tử và hỗ trợ hoạt động của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản bằng cách gây nhiễu liên lạc, radar và các chức năng khác của đối phương từ bên ngoài vùng đe dọa.

Thiết kế của EC-2 cho thấy máy bay được tích hợp nhiều hệ thống điện tử chuyên dụng. Phần mũi phình lớn được cho là chứa các thiết bị tác chiến điện tử, trong khi những khối lồi ở phía trên và hai bên thân có thể chứa các anten cùng hệ thống cảm biến.

Tuy nhiên, Nhật Bản chưa công bố chi tiết về công suất phát, dải tần và tầm gây nhiễu của EC-2. Vì vậy, hiệu quả thực tế của máy bay vẫn phải chờ quá trình thử nghiệm và khi được đưa vào hoạt động.

Việc lựa chọn khung thân C-2 mang lại cho EC-2 một nền tảng lớn, phù hợp với việc mang theo nhiều thiết bị điện tử và hoạt động trong thời gian dài.

Máy bay sử dụng 2 động cơ General Electric CF6, tương tự nền tảng C-2. Sau khi hoàn tất phát triển, EC-2 dự kiến được biên chế cho Đơn vị Tác chiến Điện tử tại căn cứ Iruma.

EC-2 cũng đánh dấu sự trở lại của năng lực gây nhiễu tầm xa trên không của Nhật Bản. Trước đó, Lực lượng Phòng vệ Trên không vận hành máy bay EC-1 từ năm 1986, nhưng chiếc máy bay này đã được cho nghỉ hoạt động vào năm 2025.

EC-2 vì vậy không chỉ là một chương trình máy bay mới mà còn giúp Tokyo khôi phục và nâng cấp năng lực tác chiến điện tử trên không.

Điểm đáng chú ý là EC-2 không được thiết kế để trực tiếp tiêu diệt radar hay trận địa tên lửa. Giá trị của nó nằm ở việc làm suy giảm khả năng phát hiện, liên lạc và chỉ huy của đối phương, từ đó hỗ trợ các lực lượng khác hoạt động trong môi trường có phòng không mạnh.

Cách tiếp cận này đặc biệt phù hợp với xu hướng tác chiến hiện đại, khi ưu thế trên phổ điện từ ngày càng có thể quyết định khả năng sống còn của lực lượng trên không.

Với EC-2, Nhật Bản đang bổ sung một lớp năng lực nằm giữa trinh sát điện tử và tác chiến trực tiếp.

Nếu chương trình đạt yêu cầu, chiếc máy bay có hình dáng đặc biệt này sẽ trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp Tokyo tranh giành quyền kiểm soát phổ điện từ trong các chiến dịch trên không.