Kè chống sạt lở sông Mã thi công dang dở khi mùa lũ đang cận kề

Điều đáng nói, nhiều hộ dân chỉ chấp nhận giao đất nếu được bồi thường cả phần diện tích đã bị dòng sông “nuốt chửng” từ trước.

Sạt lở bờ sông Mã khiến người dân lo lắng

Những ngày này, dọc bãi bồi ven sông Mã đoạn qua xã Vĩnh Lộc, nỗi lo sạt lở vẫn hiện hữu trong từng hộ dân. Những thửa ngô từng xanh tốt giờ bị khoét sâu thành từng hàm ếch, nhiều đoạn chỉ còn cách nhà dân vài chục mét.

Bà Nguyễn Thị K., một người dân sống ven sông cho biết, gia đình bà bao năm chỉ biết bám vào hơn một mẫu đất bãi để trồng ngô mưu sinh. Nhưng vài năm trở lại đây, đất cứ mất dần sau mỗi trận mưa, mỗi mùa nước lớn.

Công trình kè phải dừng lại do vướng mặt bằng

“Trước đây sạt lở có nhưng chậm. Từ khoảng giữa năm 2023 đến nay thì đất trôi nhanh. Có hôm 6 - 7 tàu hút cát hoạt động cùng lúc ngoài sông. Người dân kéo nhau ra ngăn cản nhưng họ vẫn làm”, bà K. nói.

Không riêng gia đình bà K., ông Lê Đình M. ở thôn Nghĩa Kỳ cũng cho biết gần một nửa diện tích đất canh tác của gia đình đã bị sông cuốn mất. Theo người dân địa phương, tình trạng khai thác cát trái phép kéo dài nhiều năm là nguyên nhân khiến bờ sông Mã bị “rút ruột”, sạt lở ngày càng nghiêm trọng.

Khu vực bờ kè được đổ đá hộc xuống 1 đoạn rồi đóng băng

Thống kê của địa phương cho thấy, chỉ trong vài năm gần đây đã có khoảng 12.000m2 đất nông nghiệp của người dân hai thôn Nghĩa Kỳ và Giang Đông bị cuốn xuống sông. Nhiều điểm sạt lở kéo dài khoảng 600m, ăn sâu vào bờ bãi gần 30m.

Trước nguy cơ sạt lở uy hiếp khu dân cư và đất sản xuất, năm 2024 UBND tỉnh Thanh Hóa đã phê duyệt dự án xây dựng tuyến kè chống sạt lở sông Mã với tổng vốn đầu tư hơn 82 tỷ đồng.

Nước lên kèm theo mưa lớn sẽ làm đất bờ sông sạt xuống

Dự án được khởi công cuối năm 2024, nhà thầu đã triển khai thi công phần chân kè bằng đá hộc. Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn giải phóng mặt bằng, nhiều hộ dân không đồng ý bàn giao đất.

Theo UBND xã Vĩnh Lộc, nguyên nhân là người dân yêu cầu được bồi thường cả phần diện tích đất, hoa màu đã bị sạt lở trước đó. Dù chính quyền nhiều lần tuyên truyền, giải thích nhưng đến nay vẫn còn hơn 20 hộ chưa đồng thuận.

Người dân yêu cầu bồi thường cả phần đất, hoa màu đã sạt xuống sông

Ông Trịnh Ngọc Tuân, Chủ tịch UBND xã Vĩnh Lộc cho biết địa phương đang tiếp tục vận động người dân nhằm tạo sự đồng thuận để dự án sớm được triển khai trở lại.

“Tháng 6, tháng 7 là cao điểm mùa mưa lũ, nguy cơ sạt lở tiếp tục xảy ra rất lớn. Sau khi hoàn tất trích đo thửa đất, nếu các hộ vẫn cố tình chống đối, địa phương sẽ phối hợp lực lượng công an để xử lý theo quy định”, ông Tuân thông tin.

Theo kết quả khảo sát của cơ quan chức năng, một phần khu vực bãi sông hiện trạng đang chồng lấn với phạm vi tuyến kè được thiết kế. Nếu tình trạng khai thác cát tiếp diễn, nguy cơ sạt lở mái bờ và ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn công trình là rất lớn.

Để kiểm soát tình trạng này, chính quyền địa phương đã triển khai lắp camera giám sát hoạt động tàu thuyền trên sông, cắm biển cấm khai thác cát tại các khu vực chưa được cấp phép, đồng thời tăng cường tuần tra kiểm soát.

Tuy nhiên, điều khiến người dân lo lắng nhất lúc này là tuyến kè bảo vệ vẫn chưa thể hoàn thiện, trong khi dòng sông Mã vẫn ngày đêm âm thầm khoét sâu vào bờ bãi, đe dọa đất đai, tài sản và cả cuộc sống của hàng chục hộ dân ven sông.

Ghi nhận của PV, tại công trình kè, đơn vị thi công mới đổ đá hộc dưới lòng sông, tạo đường thi công. Nước sông dâng lên đã gần ngập phần đường công vụ này. Thời gian dừng thi công đã khá lâu nên cỏ mọc um tùm.

Phía trên bãi, người dân dân vẫn tiếp tục trồng ngô xanh mướt. Từ nép nước lên bãi chênh độ cao vài mét. Nếu như nước dâng, kèm theo dòng xoáy mạnh thì bờ sông sẽ tiếp tục bị sạt lở cuốn theo hoa màu, vùi lấp phần đá hộc đã đổ xuống.