Kể chuyện di sản bằng gốm và mây tre

Triển lãm mang đến vẻ đẹp của văn hóa dân gian trong ngôn ngữ tạo hình hiện đại.

Triển lãm mang tên “Vọng”, diễn ra từ ngày 25 đến 28/9. Triển lãm bắt đầu từ sự đồng điệu giữa hai nghệ sĩ Vũ Hữu Nhung và Trần Thược, là những người bạn, người đồng nghiệp đã có nhiều năm cùng trò chuyện về nghệ thuật và chia sẻ niềm say mê tìm tòi văn hóa truyền thống, dân gian. Họ cùng tìm về những giá trị được trao truyền qua nhiều thế hệ, nhưng lựa chọn những ngôn ngữ, chất liệu và hình khối khác nhau để kể câu chuyện của mình.

Triển lãm diễn ra đúng dịp Tết Trung thu, cho nên những tác phẩm của hai nghệ sĩ tại triển lãm cũng mang đậm tinh thần của ngày lễ cổ truyền này. Nếu như Vũ Hữu Nhung “kể chuyện” Trung thu bằng những chiếc đầu sư tử, đèn cá, tượng trẻ em chơi trăng… với đủ mọi sắc thái, thì Trần Thược gửi hồn mây tre vào một chú lân kích thước lớn đặt tại trung tâm của triển lãm.

Nghệ sĩ Vũ Hữu Nhung. (Ảnh: Ban tổ chức)

Nghệ sĩ Vũ Hữu Nhung chọn tạo hình là những chiếc đầu sư tử với gốm mộc, gốm tráng men, rồng, cá… đủ kích thước, dáng vẻ. Những chú cá được anh lồng vào trong đó họa tiết rồng thời Lý, họa tiết lá đề…, cũng có những chú cá mang dáng vẻ của sự rạn nứt, nhưng lại được trang trí bằng những từ tiếng Anh “enjoy”, “happy”, “love”…

Chú cá với "Enjoy", "Happy" và "Love".

Cùng với các tác phẩm điêu khắc hình đầu sư tử, anh còn đem đến triển lãm những biểu tượng Tháp Rùa, I love Hanoi, đầu rồng, những chi tiết trang trí mỹ thuật, kiến trúc trên các công trình cổ, đặc biệt là hình ảnh những người phụ nữ trong dáng vẻ hiện đại hoặc cổ xưa, hình tượng tiên nữ, hình tượng em nhỏ “hip-hop”.

Những tác phẩm được tạo hình đầu sư tử.

Anh giữ lại vẻ xù xì, gai góc đặc trưng của gốm Phù Lãng, đồng thời tìm về những hoa văn, hình thái trong mỹ thuật thời Lý, thời Lê, hình ảnh cô tiên từ thế kỷ XVII hay những chiếc đầu lân dân gian. Những dấu vết của quá khứ được anh chuyển hóa qua màu sắc và ngôn ngữ tạo hình đương đại, tạo nên những tác phẩm vừa mang hơi thở của đời sống hôm nay, vừa lưu giữ những nét tinh nghịch, “lí lắc” của mỹ thuật dân gian.

Điểm nhấn của triển lãm là một chú lân cỡ lớn bằng mây tre đan đặt giữa triển lãm của nghệ sĩ Trần Thược. Tác phẩm được tạo nên bằng hàng nghìn lớp tre đan cài, chồng lấn lên nhau, phát triển thành những cấu trúc điêu khắc lớn.

Chia sẻ về các tác phẩm trong triển lãm, nghệ sĩ Vũ Hữu Nhung cho biết, anh mang đến một bộ sưu tập tương đối rực rỡ sắc màu nhân dịp ngày Tết đặc biệt của các em nhỏ. Bộ sưu tập đáp ứng yêu cầu vừa mang tính nghệ thuật, vừa giàu giá trị truyền thống và văn hóa của triển lãm.

“Tôi và nghệ sĩ Trần Thược đều từng theo học chuyên ngành Điêu khắc tại Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp. Tôi sinh ra tại một làng nghề truyền thống và trong suốt hơn hai thập kỷ qua, tôi luôn tập trung khai thác sáng tác trên chất liệu gốm. Chúng tôi đã nỗ lực hết sức để sáng tạo nên những tác phẩm đáp ứng hài hòa cả yếu tố truyền thống lẫn giá trị văn hóa. Chúng tôi cũng mong sẽ nhận được những đánh giá và góp ý chân thành để hai tác giả có thêm động lực tiến bộ hơn trong tương lai”, nghệ sĩ Vũ Hữu Nhung chia sẻ.

Nghệ sĩ Trần Thược bên tác phẩm của mình. (Ảnh: Ban tổ chức)

Còn nghệ sĩ Trần Thược cho biết, đây là một cơ duyên đặc biệt khi cả hai nghệ sĩ đều mang đến những tác phẩm làm từ chất liệu truyền thống, nhưng được thổi vào đó một màu sắc hoàn toàn mới.

"Bản thân tôi nhận thấy chất liệu truyền thống vốn rất quen thuộc với người dân Việt Nam. Là một nghệ sĩ trẻ, tôi mong muốn mang một hơi thở mới vào chất liệu truyền thống ấy - hơi thở của ngôn ngữ nghệ thuật đương đại. Qua đó, chúng tôi hy vọng sẽ mang đến cho các bạn trẻ cùng đông đảo công chúng một góc nhìn mới mẻ về chất liệu, xây dựng hướng đi mới cho các tác phẩm, làm mới những câu chuyện văn hóa và tiếp nối các di sản của cha ông”, nghệ sĩ Trần Thược nói.

Tiên nữ và những người phụ nữ hiện đại.

Nghệ sĩ Vũ Hữu Nhung ngoài hoạt động nghệ thuật còn là một giảng viên của Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp. Còn nghệ sĩ Trần Thược từng là cựu sinh viên ngành Điêu khắc và học viên cao học.

Đến dự triển lãm chung của hai nghệ sĩ, Tiến sĩ Phạm Hùng Cường, Hiệu trưởng Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội cho rằng, đây là một triển lãm vô cùng ý nghĩa. “Tên của triển lãm là ‘Vọng’, mang ý nghĩa là tiếng vọng từ ký ức, vọng từ quá khứ và từ tuổi thơ mà mỗi chúng ta ở đây đều từng trải qua. Bây giờ, ‘Vọng’ chính là tiếng vọng của di sản, vọng của tất cả những nét đẹp của cha ông để bước vào đời sống đương đại”, Tiến sĩ Phạm Hùng Cường nhận xét.

Theo Hiệu trưởng Trường đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội, nhà điêu khắc Vũ Hữu Nhung là một giảng viên đã khẳng định được tên tuổi của mình qua rất nhiều giải thưởng lớn tại các triển lãm mỹ thuật toàn quốc, triển lãm điêu khắc toàn quốc, cũng như thông qua nhiều triển lãm nhóm và triển lãm cá nhân.

Nhà điêu khắc lão thành Tạ Quang Bạo (người ngồi xe lăn) đến tham quan triển lãm.

“Thầy Nhung, là người con của làng gốm Phù Lãng, đã góp phần làm mới và tạo sức sống mới cho gốm Phù Lãng - từ những sản phẩm gia dụng vốn có nay đã mang thêm màu sắc mới, trở thành những tác phẩm nghệ thuật hết sức đáng quý. Các tác phẩm của thầy Vũ Hữu Nhung đôi khi rất bình dị, giản dị với những gam màu trầm ấm, nhưng đôi khi lại mang những gam màu rất tươi mới, rực rỡ, tạo ra những bữa tiệc về màu sắc; đồng thời có những tác phẩm thể hiện sự tinh tế và kỹ thuật xử lý men màu gốm rất độc đáo. Đó là nét đặc sắc và sự phát triển rất mạnh mẽ của nhà điêu khắc Vũ Hữu Nhung”, thầy Phạm Hùng Cường chia sẻ.

Nói về nghệ sĩ Trần Thược, người bạn đồng hành cũng là người học trò tại triển lãm, Tiến sĩ Phạm Hùng Cường cho biết, anh là cựu sinh viên ngành điêu khắc và hiện là học viên cao học của nhà trường. Là một nhà điêu khắc thuộc thế hệ trẻ, tuy tuổi đời còn rất trẻ nhưng Trần Thược đã ghi danh qua rất nhiều triển lãm, dự án nghệ thuật, đồng thời có nhiều tác phẩm được lưu giữ tại các không gian nghệ thuật trong nước.

“Triển lãm hôm nay là sự hòa quyện giữa chất liệu đất và chất liệu tre. Hai phong cách khác nhau, chất liệu khác nhau nhưng cùng chung một ý tưởng và chủ đề. Tôi cho rằng đây là một triển lãm hết sức thú vị”, ông nhận xét.

Những câu chuyện Trung thu được kể bằng màu sắc tươi tắn.

Ông Jean-Francois Brun, Tổng Quản lý Fairmont Hanoi nhận xét, điều ông đặc biệt trân trọng ở triển lãm này là “Vọng” không chỉ nhìn về truyền thống như một điều thuộc về quá khứ. Hai nghệ sĩ đã lựa chọn gốm và tre, hai chất liệu rất đỗi quen thuộc trong văn hóa Việt Nam để trao cho chúng một đời sống mới thông qua hai ngôn ngữ nghệ thuật khác nhau.

Ông Jean-Francois Brun cũng cho biết, từ triển lãm đầu tiên này, Fairmont Hanoi kỳ vọng sẽ trở thành địa chỉ cho những chương trình văn hóa và nghệ thuật có chiều sâu, tạo thêm cơ hội cho những thực hành sáng tạo của Việt Nam được nhìn thấy, được khám phá và quan trọng hơn, được tiếp tục đối thoại với một thế hệ công chúng mới.