Kênh tín dụng mới cho người sau cai nghiện

Ngày 3/3/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.

Các đối tượng nghiện ma túy được học nghề tại Trung tâm Cai nghiện của Công an tỉnh.

Điểm đáng chú ý là lần đầu tiên một cơ chế tín dụng được thiết kế tương đối toàn diện, hướng trực tiếp vào nhóm người sau cai nghiện, đồng thời mở rộng tới các cơ sở sản xuất, kinh doanh có sử dụng lao động thuộc đối tượng này, thông qua nguồn vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội.

Mở rộng cơ hội học nghề, khởi nghiệp

Một trong những rào cản lớn nhất đối với người sau cai nghiện là thiếu sinh kế bền vững. Không ít trường hợp, dù đã quyết tâm từ bỏ ma túy nhưng do không có việc làm, thu nhập bấp bênh nên dễ rơi vào vòng xoáy tái nghiện. Chính vì vậy, việc tạo thuận lợi cho họ tiếp cận vốn tín dụng ưu đãi được xem là giải pháp căn cơ.

Theo Quyết định 08, người sau cai nghiện từ đủ 12 tuổi trở lên đã hoàn thành cai nghiện tự nguyện, bắt buộc hoặc điều trị thay thế, đều có thể vay vốn để tham gia đào tạo nghề trình độ sơ cấp hoặc các khóa dưới 3 tháng.

Người sau cai nghiện từ đủ 12 tuổi trở lên, đã hoàn thành cai nghiện tự nguyện, bắt buộc hoặc điều trị thay thế, đều có thể vay vốn để tham gia đào tạo nghề trình độ sơ cấp hoặc các khóa dưới 3 tháng. Mức vay tối đa 4 triệu đồng/tháng. Thực hiện cho vay thông qua thành viên hộ gia đình hoặc người giám hộ của người sau cai nghiện ma túy (nếu có).

Đại diện hộ gia đình hoặc người giám hộ của người sau cai nghiện ma túy là người đứng tên vay vốn và giao dịch với Ngân hàng Chính sách xã hội. Trường hợp người sau cai nghiện ma túy không thuộc đối tượng có người giám hộ theo quy định của pháp luật, trong hộ gia đình không có thành viên khác từ đủ 18 tuổi trở lên hoặc thành viên còn lại không có khả năng lao động hoặc không có năng lực hành vi dân sự đầy đủ thì người sau cai nghiện ma túy từ đủ 18 tuổi trở lên được trực tiếp đứng tên vay vốn tại Ngân hàng Chính sách xã hội.

Sau đào tạo, người vay có thể tiếp tục tiếp cận nguồn vốn tối đa 200 triệu đồng để sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm. Đây là bước chuyển từ hỗ trợ an sinh sang trao cơ hội phát triển, giúp người sau cai nghiện không chỉ có việc làm mà còn có thể tự tạo việc làm cho chính mình và người khác.

Khu vực sản xuất, kinh doanh được khuyến khích tham gia vào quá trình hỗ trợ người sau cai nghiện tái hòa nhập xã hội. Các doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ kinh doanh… nếu sử dụng tối thiểu 10% lao động là người sau cai nghiện sẽ được vay vốn tối đa 2 tỷ đồng, tương ứng không quá 200 triệu đồng/lao động.

Anh Thân Đức M (tổ dân phố Cung Nhượng 2, phường Bắc Giang) từng nghiện ma túy nhưng sau quá trình cai nghiện bắt buộc và nỗ lực vươn lên, nay đã có cuộc sống ổn định, làm chủ xưởng sản xuất nội thất nhỏ. “Tiếp cận vốn ưu đãi là cơ hội để những người sau cai nghiện học nghề, có việc làm, tránh tái nghiện, làm lại cuộc đời. Nếu được vay vốn, tôi sẽ đầu tư thêm máy móc để mở rộng xưởng”, anh M chia sẻ.

Cơ chế chặt chẽ, cho vay đúng đối tượng

Bên cạnh tính nhân văn, Quyết định 08 được thiết kế với các điều kiện cụ thể nhằm bảo đảm nguồn vốn đến đúng đối tượng, phát huy hiệu quả và hạn chế rủi ro.

Theo đó, người vay phải có tên trong danh sách quản lý sau cai nghiện tại địa phương (không quá 10 năm), có nhu cầu thực tế và chấp hành tốt quy định pháp luật. Đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh, ngoài yêu cầu về tỷ lệ lao động là người sau cai nghiện còn phải có phương án sản xuất, kinh doanh khả thi và danh sách lao động cụ thể.

Phương thức cho vay linh hoạt nhưng chặt chẽ, thông qua hộ gia đình, người giám hộ hoặc trực tiếp đối với trường hợp đủ điều kiện; đồng thời thực hiện ủy thác qua các tổ chức chính trị - xã hội nhằm tăng cường giám sát.

Hiện Công an tỉnh đang chỉ đạo công an cấp xã rà soát, lập danh sách người đang cai nghiện, người có quyết định quản lý sau cai nghiện trong giai đoạn từ 1/5/2016 đến 1/5/2026 và các cơ sở sản xuất, kinh doanh có nhu cầu vay vốn để gửi Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội xem xét, phê duyệt, bảo đảm chính sách đến đúng đối tượng, kịp thời.

Một điểm nổi bật là lãi suất ở mức 6,24%/năm, thấp hơn đáng kể so với mức 9 -12%/năm các ngân hàng thương mại đang giải ngân, giúp người vay giảm áp lực tài chính, yên tâm đầu tư dài hạn.

Chương trình tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy kế thừa các mô hình tín dụng nhân văn đã triển khai trước đó. Đến nay, tổng dư nợ của Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh đạt hơn 14.750 tỷ đồng, với 178.944 khách hàng còn dư nợ. Đáng chú ý, trong những năm qua đã có 870 người chấp hành xong án phạt tù được vay vốn với tổng số tiền hơn 80 tỷ đồng.

Thông qua chính sách tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội và các cơ quan liên quan có kinh nghiệm thực tiễn quan trọng để triển khai hiệu quả chương trình cho vay đối với người sau cai nghiện ma túy.

Theo ông Nguyễn Văn Cường, Phó Giám đốc Chi nhánh, đơn vị đang phối hợp với Công an tỉnh và các đơn vị liên quan rà soát nhu cầu vay vốn, đồng thời tham mưu UBND tỉnh triển khai chính sách theo quy định. Phối hợp đẩy mạnh tuyên truyền và chỉ đạo các phòng giao dịch chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, sẵn sàng cho vay ngay sau khi hoàn thành việc rà soát, lập danh sách đối tượng.

Để chính sách phát huy hiệu quả bền vững cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là đẩy mạnh tuyên truyền, xóa bỏ kỳ thị, tạo môi trường thuận lợi để người sau cai nghiện hòa nhập cộng đồng, đồng thời tăng cường hướng dẫn, giám sát việc sử dụng vốn, hạn chế rủi ro phát sinh.

Chính sách tín dụng theo Quyết định số 80 là “cầu nối” giúp những người sau cai nghiện trở lại với cuộc sống bình thường, góp phần xây dựng xã hội an toàn, phát triển, không ai bị bỏ lại phía sau.