Kéo giun rồng dài hơn chục cm khỏi cánh tay người đàn ông

Đoạn giun rồng kéo ra từ cánh tay anh N.V.T. dài khoảng 10-15cm. Ảnh: BNCC

Theo thông tin từ Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, anh N.V.T. đến khám trong tình trạng tỉnh táo, không sốt, không còn ngứa hay đau. Trên cẳng tay trái vẫn còn hai vị trí tổn thương kèm sưng. Siêu âm cho thấy,lớp dưới da tại 1/3 cẳng tay trái có hình ảnh dày nhẹ, khoảng 6-8 mm, trong khi bên đối diện cùng vị trí chỉ dày khoảng 1,3 mm; đồng thời có hình ảnh tăng âm dạng thâm nhiễm lan tỏa ở 1/3 giữa cẳng tay trái.

Anh T. làm nghề nông nghiệp, bóc vỏ quế hơn 20 năm tại Lào Cai. Do đặc thù công việc, anh thường xuyên vào rừng, tắm suối và uống nước suối trong quá trình lao động.

Khoảng 20 ngày trước khi đến bệnh viện, anh bắt đầu xuất hiện hai nốt giống mụn trên cánh tay trái, kèm cảm giác ngứa râm ran. Nghĩ có thể bị sâu quế chui vào da, anh dùng cồn và nước muối để rửa nhưng tình trạng ngứa không hết.

Khoảng một tuần trước khi đến viện, các vị trí này bắt đầu sưng, tấy đỏ. Tối 17-8, người nhà đã nặn thử mụn. Từ tổn thương thứ nhất, gia đình kéo ra một đoạn màu trắng dài khoảng 10-15 cm. Nhận thấy hình dạng giống giun hoặc sán, người nhà tiếp tục nhẹ nhàng kéo ở tổn thương thứ hai và lấy ra một đoạn dài khoảng 20 cm.

Các đoạn được lấy ra sau đó đã bị cho vào túi nilon, đốt và vứt bỏ nên không còn mẫu để xét nghiệm xác định. Tuy nhiên, dựa trên diễn biến lâm sàng, hình ảnh tổn thương và thông tin khai thác từ người bệnh, các bác sĩ xác định đây là trường hợp nghi mắc giun rồng.

Theo Tiến sĩ-bác sĩ Trần Huy Thọ, Giám đốc Bệnh viện Đặng Văn Ngữ, hiện chưa có phương pháp xét nghiệm có thể phát hiện người bệnh mắc giun rồng trước khi xuất hiện triệu chứng. Việc phát hiện bệnh chủ yếu dựa vào việc nhận diện con giun khi nó bắt đầu chui ra khỏi cơ thể.

Giun rồng (hay còn gọi là giun Guinea) là bệnh do ký sinh trùng Dracunculus medinensis. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), người bệnh nhiễm ký sinh trùng chủ yếu do uống nước có chứa các loài giáp xác nhỏ sống trong nước, thường được gọi là bọ chét nước, mang ấu trùng giun. Sau khi vào cơ thể, ký sinh trùng phát triển và con cái trưởng thành di chuyển trong mô dưới da trước khi chui ra ngoài.

Bệnh thường có diễn biến kéo dài. Khoảng 10-14 tháng sau khi nhiễm, giun trưởng thành có thể di chuyển ra da, gây phồng rộp và loét, sau đó giun dần chui ra ngoài. Việc giun xuất hiện thường đi kèm sưng, ngứa hoặc đau; tổn thương cũng có nguy cơ nhiễm khuẩn thứ phát.

WHO cho biết, hiện chưa có vắc xin hay thuốc đặc trị bệnh giun rồng. Việc kiểm soát bệnh chủ yếu dựa vào phát hiện sớm, quản lý ca bệnh, ngăn người bệnh tiếp xúc với nguồn nước và bảo đảm nguồn nước uống an toàn.

Tại Việt Nam, từ năm 2020 đến trước trường hợp của anh T., cả nước ghi nhận 43 ca nhiễm giun rồng. Các ca bệnh chủ yếu được phát hiện tại một số tỉnh miền núi phía Bắc, trong đó Lào Cai 26 ca, Phú Thọ 14 ca và Thanh Hóa 3 ca. Phần lớn bệnh nhân là nam giới và có thói quen sử dụng thực phẩm sống hoặc chưa được nấu chín.

Tiến sĩ-bác sĩ Trần Huy Thọ khuyến cáo, người dân khi nghi ngờ mắc giun rồng không tự ý dùng thuốc, chích, rạch hoặc phẫu thuật để lấy giun. Đặc biệt, không nên tự kéo mạnh vì có thể làm con giun bị đứt. Người bệnh cần đến cơ sở y tế để được đánh giá và xử trí.

Bác sĩ cũng lưu ý người nghi mắc bệnh cần hạn chế để vùng tổn thương tiếp xúc với nguồn nước. Đây là biện pháp quan trọng nhằm tránh việc giun giải phóng ấu trùng vào nước, từ đó tiếp tục chu trình lây nhiễm.

Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, phòng bệnh đóng vai trò then chốt. Chuyên gia y tế khuyến cáo sử dụng nguồn nước an toàn; nếu phải sử dụng nước mặt chưa được bảo đảm, cần lọc hoặc xử lý phù hợp trước khi uống. Đun sôi nước cũng là một trong những biện pháp được khuyến cáo để ngăn lây nhiễm.

Đối với người dân tại những khu vực có nguy cơ, đặc biệt những người thường xuyên vào rừng, làm việc và sinh hoạt gần nguồn nước tự nhiên, cần tránh uống trực tiếp nước suối, ao, hồ chưa qua xử lý. Đồng thời, giữ vệ sinh cá nhân, rửa tay trước khi ăn và sau khi lao động, không sử dụng thực phẩm sống hoặc chưa được nấu chín.