Kỹ năng học sinh cần để ứng phó với cháy, nổ, điện giật, tai nạn tập thể

Bên cạnh việc phòng ngừa nguy cơ, trang bị kỹ năng ứng phó giúp học sinh biết cách bảo vệ bản thân, hạn chế hoảng loạn và đưa ra quyết định phù hợp khi xảy ra tình huống khẩn cấp. Nhà trường, gia đình và cộng đồng có vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn, rèn luyện kỹ năng và tạo môi trường để học sinh thực hành các phương án ứng phó an toàn.

1. Học sinh cần chuẩn bị gì trước khi xảy ra sự cố?

Để chủ động ứng phó, học sinh cần hình thành thói quen quan sát, nhận biết những nguy cơ mất an toàn trong môi trường xung quanh như khu vực có nguồn điện, nơi sử dụng bếp, phòng thí nghiệm, khu vực đang sửa chữa, nơi tập trung đông người hoặc những vị trí có cảnh báo nguy hiểm.

Các em cần ghi nhớ các lối thoát hiểm, vị trí tập kết an toàn và cách liên hệ với người hỗ trợ khi cần thiết. Trong trường học, học sinh cần tham gia nghiêm túc các buổi hướng dẫn, diễn tập phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ do nhà trường tổ chức.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường như dây điện hở, thiết bị điện hư hỏng, có khói, mùi khét hoặc nguy cơ mất an toàn khác, cần báo ngay cho người lớn, giáo viên hoặc người có trách nhiệm; không tự ý xử lý khi chưa có kỹ năng phù hợp.

Học sinh cần ghi nhớ các lối thoát hiểm để thoát khỏi nơi nguy hiểm.

2. Khi xảy ra sự cố: Bình tĩnh, ưu tiên bảo vệ bản thân

Khi gặp tình huống nguy hiểm, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh, nhanh chóng rời khỏi khu vực có nguy cơ và tìm kiếm sự hỗ trợ từ người lớn hoặc lực lượng chức năng.

Học sinh cần báo ngay cho giáo viên, người thân hoặc người xung quanh khi phát hiện cháy, khói, chập điện, người bị điện giật hoặc tai nạn xảy ra. Trong trường hợp cần thiết, có thể liên hệ các số điện thoại khẩn cấp như 114 (cứu hỏa, cứu nạn cứu hộ) hoặc 115 (cấp cứu y tế).

Khi cần di chuyển khỏi khu vực nguy hiểm, cần đi theo hướng dẫn, không chen lấn, xô đẩy, không quay lại lấy đồ dùng cá nhân và không tự ý thực hiện những hành động cứu hộ vượt quá khả năng.

3. Kỹ năng xử trí trong một số tình huống thường gặp

3.1 Khi xảy ra cháy, nổ

Khi phát hiện cháy hoặc có nhiều khói, học sinh cần nhanh chóng rời khỏi khu vực nguy hiểm theo lối thoát gần nhất. Khi di chuyển trong môi trường có khói, có thể dùng khăn hoặc vải che mũi, miệng nếu có sẵn; cúi thấp người để hạn chế hít phải khói và khí nóng.

Trước khi mở cửa, cần kiểm tra nhiệt độ cửa bằng mu bàn tay hoặc lưng bàn tay. Nếu cửa nóng, không mở cửa vì có thể phía bên kia đang có cháy; cần tìm hướng thoát khác.

Nếu quần áo bị cháy, cần nhớ nguyên tắc: Dừng lại – Nằm xuống – Lăn người để dập lửa. Sau khi thoát ra ngoài, không quay trở lại khu vực đang nguy hiểm khi chưa được phép.

3.2 Khi xảy ra điện giật

Khi phát hiện người bị điện giật, học sinh không được chạm trực tiếp vào nạn nhân hoặc tự ý kéo nạn nhân ra khỏi nguồn điện vì có thể khiến bản thân bị điện giật.

Cần nhanh chóng báo cho người lớn, giáo viên hoặc người có trách nhiệm để ngắt nguồn điện và gọi hỗ trợ y tế khi cần thiết. Chỉ hỗ trợ sơ cứu sau khi đã bảo đảm nguồn điện được ngắt và khu vực không còn nguy hiểm.

3.3 Khi xảy ra tai nạn tập thể, chen lấn, xô đẩy

Trong tình huống đông người, học sinh cần giữ bình tĩnh, tránh di chuyển ngược dòng người hoặc cố chen lấn để thoát ra ngoài. Nên tìm hướng di chuyển đến khu vực ít đông người hơn.

Nếu bị ngã trong đám đông, cần co người, dùng tay bảo vệ vùng đầu và cổ, chỉ đứng dậy khi có khoảng trống an toàn. Sau khi thoát khỏi khu vực nguy hiểm, cần báo cho người lớn, giáo viên hoặc lực lượng hỗ trợ.

Không tự ý di chuyển người bị thương nặng, đặc biệt khi nghi ngờ có chấn thương vùng đầu, cổ hoặc cột sống.

4. Sau khi thoát khỏi nguy hiểm: Theo dõi sức khỏe và hỗ trợ thông tin

Sau khi ra khỏi khu vực nguy hiểm, học sinh cần kiểm tra tình trạng của bản thân, thông báo ngay nếu bị thương hoặc có các biểu hiện bất thường như khó thở, chóng mặt, đau đầu, ho nhiều do hít phải khói hoặc cảm thấy không khỏe.

Nếu biết thông tin về người gặp nạn, vị trí xảy ra sự cố hoặc các nguy cơ còn tồn tại, cần báo cho người có trách nhiệm hoặc lực lượng hỗ trợ. Không tự ý quay lại khu vực nguy hiểm khi chưa được cho phép.

Sau sự cố, học sinh cần tiếp tục theo dõi sức khỏe thể chất và tinh thần. Khi có biểu hiện bất thường, cần thông báo cho gia đình, thầy cô và đến cơ sở y tế để được kiểm tra.