Kết luận giám sát phải được chuyển hóa thành chính sách, nguồn lực và hành động

Kiến nghị giám sát không được thực hiện nghiêm túc sẽ giảm hiệu lực giám sát

Trong điều kiện xây dựng, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, yêu cầu nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng không chỉ thể hiện ở việc hoạch định chủ trương, đường lối đúng đắn mà còn ở năng lực tổ chức thực hiện, chuyển hóa các quyết sách thành kết quả phát triển. Các đại biểu tham dự hội thảo khẳng định, hoạt động giám sát của Quốc hội và HĐND chính là một trong những cơ chế quan trọng để hiện thực hóa yêu cầu đó.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh phát biểu

Qua thực tiễn công tác, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh nhấn mạnh, “giá trị lớn nhất của hoạt động giám sát không nằm ở số lượng cuộc giám sát hay số lượng kiến nghị được ban hành, mà ở khả năng tạo ra sự thay đổi trong quản trị và chuyển biến trong thực tiễn. Một kết luận giám sát chỉ thực sự thành công khi được chuyển hóa thành chính sách, thành nguồn lực, thành hành động và cuối cùng là thành sự thay đổi tích cực trong nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và của mỗi địa phương”.

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Lê Minh Thông cho rằng, bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực và kiểm soát quyền lực ngày càng cao. Nhiều nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát liên quan trực tiếp đến quản lý ngân sách, đầu tư công, đất đai, tài sản công và trách nhiệm công vụ cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, quan liêu, lãng phí.

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật Lê Minh Thông phát biểu

“Nếu nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát không được thực hiện nghiêm túc thì không chỉ làm giảm hiệu lực giám sát, mà còn có thể kéo dài điều kiện phát sinh thất thoát, lãng phí và lợi ích cục bộ”.

Từ thực tế trên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật cho rằng, yêu cầu nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng đối với việc tổ chức thực hiện các nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát của Quốc hội ngày càng cấp thiết.

"Vấn đề trọng tâm không chỉ là Quốc hội ban hành nghị quyết giám sát, kết luận giám sát đúng và trúng, mà quan trọng hơn là các yêu cầu sau giám sát phải được tổ chức thực hiện nghiêm túc, có chuyển biến thực chất, có địa chỉ trách nhiệm và có kết quả kiểm chứng được. Vì vậy, sự lãnh đạo của Đảng cần tập trung trực tiếp vào khâu sau giám sát, khâu vốn quyết định hiệu lực thực tế của hoạt động giám sát tối cao", nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nhấn mạnh.

Cơ hội để hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân

Nguyên Phó Chủ nhiệm Lê Minh Thông đề nghị, cần nghiên cứu xây dựng, ban hành quy định hoặc quy chế ở cấp có thẩm quyền về sự lãnh đạo của Đảng đối với việc tổ chức thực hiện các Nghị quyết, kết luận, kiến nghị sau giám sát của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội. Quy định này phải xác lập một quy trình thống nhất từ tiếp nhận, quán triệt, lập kế hoạch, tổ chức thực hiện đến báo cáo kiểm tra, xử lý trách nhiệm.

“Ngay sau khi nghị quyết, kết luận, kiến nghị giám sát được ban hành, cấp ủy phải lãnh đạo cơ quan chịu sự giám sát tiến hành rà soát, lập danh mục nhiệm vụ. Mỗi nhiệm vụ phải xác định nội dung, cơ quan chủ trì, cơ quan phối hợp, cá nhân chịu trách nhiệm, thời hạn, nguồn lực, sản phẩm, chỉ số đánh giá và tài liệu chứng minh”, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật nhấn mạnh.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh cũng đề nghị, cần đổi mới nhận thức về vai trò của hoạt động giám sát. Giám sát không chỉ nhằm phát hiện tồn tại, hạn chế mà quan trọng hơn là tạo động lực thúc đẩy đổi mới, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng quản trị. Mỗi kiến nghị giám sát phải được xem là cơ hội để hoàn thiện chính sách và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất, xây dựng văn hóa trách nhiệm giải trình trong toàn ngành. Mỗi kết luận giám sát phải được cụ thể hóa thành nhiệm vụ có người chịu trách nhiệm, có thời hạn hoàn thành, có sản phẩm, có tiêu chí đánh giá và có cơ chế kiểm chứng kết quả. Tiếp tục thực hiện nghiêm nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ kết quả”; lấy kết quả thực hiện kiến nghị sau giám sát làm một tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu và các đơn vị.

Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ Tô Ái Vang

Từ thực tế hoạt động giám sát, Phó trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP. Cần Thơ Tô Ái Vang cho rằng, cần có quy định bắt buộc về việc thực hiện kết luận giám sát, quy định thời hạn khắc phục, công khai kết quả, tiến độ khắc phục sau giám sát, ứng dụng hệ thống phần mềm dữ liệu số để theo trạng thái thực hiện kết luận giám sát.

Tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng trong thực hiện các kết luận giám sát không chỉ nhằm bảo đảm mọi kiến nghị được thực hiện đầy đủ, mà quan trọng hơn là xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch, kỷ cương và vì nhân dân. Khi mỗi kết luận giám sát được chuyển hóa thành cải cách thể chế; mỗi kiến nghị được cụ thể hóa thành hành động; mỗi hạn chế được khắc phục bằng những giải pháp thiết thực thì hoạt động giám sát sẽ thực sự trở thành động lực phát triển.