Kết nối camera nhà dân với công an cấp xã

Hỗ trợ đắc lực lực lượng chức năng

Khoảng một tuần nay, con ngõ 1194 đường Láng bớt hẳn cảnh xe máy dựng tràn xuống lòng đường. Những tấm mái che từng chìa ra chiếm vỉa hè nay đã được gỡ gọn, quang cảnh trở nên thông thoáng, trật tự hơn hẳn.

Kể từ khi đưa vào vận hành hơn 180 camera giám sát 24/24h, tình hình an ninh trật tự và mỹ quan đô thị ở phường Ô Chợ Dừa được đảm bảo hơn.

Chị Huyền, chủ quán ăn nhỏ trong ngõ, vừa bán hàng vừa nhắc nhở nhân viên xếp lại bàn ghế, hướng dẫn khách vào hàng ngồi đúng quy định, như một thói quen mới: "Giờ làm gì cũng phải để ý hơn. Không phải vì bị kiểm tra, mà vì biết là… có người nhìn thấy".

Đó là một phản xạ ý thức tự nhiên bởi những chiếc camera, vốn trước đây chỉ để trông quán, nay đã được vận động kết nối về hệ thống chung của phường.

Tại Hà Nội, hệ thống camera giám sát từ nhà dân và doanh nghiệp từng được ghi nhận hỗ trợ đơn vị chức năng rất nhiều vụ việc.

Tháng 6/2024, Công an quận Hà Đông (cũ) bắt giữ Thái Văn Quang (SN 2000, quê Hưng Yên) - kẻ đập vỡ kính 9 ô tô trong khu đô thị Văn Quán để trộm tài sản lúc nửa đêm.

Thời điểm đó, khu vực hiện trường không có đèn đường và không có camera giám sát. Quá trình phá án, cảnh sát hình sự mất nhiều ngày để rà soát, thu thập dữ liệu từ hàng chục camera an ninh của nhà dân, doanh nghiệp quanh hiện trường.

Từ các hình ảnh thu thập được, cơ quan điều tra dựng được chân dung và hành trình trốn chạy của đối tượng. Tất cả nhận dạng của tên trộm này đều bị camera ghi lại, dù có thời điểm Quang chỉ xuất hiện trong ống kính 2-3 giây.

Cuối tháng 12/2025, Phòng CSGT Công an Hà Nội cùng Công an phường Thanh Xuân cũng truy xuất hàng loạt hình ảnh từ hệ thống camera giám sát, qua đó tìm thấy cụ ông Đ.V.T (SN 1947, trú tại phường Thanh Xuân) đi lạc, đưa người này về nhà an toàn.

Tối ưu hiệu quả "mắt thần"

Ở phường Láng, mạng lưới camera đang hiện hữu với 140 chiếc, trong đó có nhiều thiết bị của người dân và hộ kinh doanh. Tín hiệu được đưa về trung tâm, hiển thị trên màn hình lớn, theo dõi theo thời gian thực.

Theo Trung tá Nguyễn Duy Định, Trưởng Công an phường Láng, việc đưa trung tâm vào vận hành đánh dấu sự thay đổi căn bản: Từ quản lý thủ công, trực tiếp sang phương thức giám sát thông minh, lấy dữ liệu làm trung tâm.

Hệ thống giúp phát hiện nhanh các hành vi lấn chiếm vỉa hè, dừng đỗ xe sai quy định, đi sai làn đường... vốn là những vấn đề gây nhức nhối bấy lâu nay. Dữ liệu từ camera cung cấp chứng cứ khách quan, chính xác, giúp rút ngắn thời gian điều tra và xử lý các vụ việc liên quan đến an ninh trật tự.

"Hệ thống này đóng vai trò như "mắt thần công nghệ", hỗ trợ đắc lực trong việc phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ khi mới phát sinh. Chỉ trong 3 ngày đầu triển khai, lực lượng chức năng phường Láng đã phát hiện và xử lý 43 trường hợp vi phạm, với tổng số tiền xử phạt gần 50 triệu đồng", trung tá Định thông tin.

Theo đại úy Nguyễn Duy Tuấn Minh, Trưởng Công an phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội, kể từ khi đưa vào vận hành hơn 180 camera giám sát 24/24h, tình hình an ninh trật tự và mỹ quan đô thị trên địa bàn được đảm bảo.

Thực hiện theo chỉ đạo của Công an thành phố, đơn vị đang lên kế hoạch để triển khai tích hợp, kết nối, chia sẻ và quản trị dữ liệu từ các hệ thống camera giám sát. Trong đó, có dữ liệu từ hệ thống camera giám sát của các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân đóng trên địa bàn, theo cơ chế thỏa thuận, xã hội hóa.

Mục đích của việc vận động người dân, doanh nghiệp chia sẻ dữ liệu từ camera nhằm tận dụng tối đa dữ liệu từ hệ thống "mắt thần" tại những vị trí mà camera AI (do lực lượng CSGT vận hành) hay camera giám sát của lực lượng công an phường chưa thể quản lý hết.

Chia sẻ theo nguyên tắc tự nguyện

Tại Quyết định số 502/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ có quy định về chia sẻ dữ liệu từ các hệ thống camera của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân đến trung tâm camera giám sát công an cấp xã.

Hình ảnh vi phạm được gửi cho các tổ công tác ngoài hiện trường để lực lượng tuần tra có mặt mặt kịp thời nhắc nhở, xử lý.

Theo lộ trình đã được xác định tại Phương án kèm theo Quyết định 502/QĐ-TTg ngày 28/3/2026, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu camera từ các tổ chức, doanh nghiệp và người dân chỉ thực sự bước vào giai đoạn triển khai diện rộng từ ngày 1/1/2028.

Trước mốc này, các giai đoạn từ năm 2026 đến hết năm 2027 chủ yếu mang tính chuẩn bị, bao gồm thí điểm tại một số địa phương, hoàn thiện hệ thống kỹ thuật, xây dựng tiêu chuẩn kết nối và đánh giá hiệu quả vận hành.

Quy định nêu rõ việc kết nối và chia sẻ dữ liệu được thực hiện trên nguyên tắc tự nguyện, theo cơ chế thỏa thuận giữa cơ quan chức năng với các bên liên quan như doanh nghiệp, cơ sở kinh doanh hoặc cá nhân.

Điều này đồng nghĩa với việc người dân có quyền lựa chọn tham gia hoặc không. Đồng thời, toàn bộ quá trình chia sẻ dữ liệu phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về bảo mật, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân, nhằm đảm bảo quyền riêng tư không bị xâm phạm.

Theo đại úy Nguyễn Duy Tuấn Minh, không phải tất cả các loại camera đều thuộc diện được kết nối vào hệ thống giám sát chung. Phạm vi áp dụng chủ yếu hướng đến các camera lắp đặt có phạm vi quan sát ra các khu vực công cộng như các tuyến đường, hẻm, khu dân cư, khu thương mại hoặc khu vực kinh doanh... những nơi có ý nghĩa trong việc đảm bảo an ninh trật tự và quản lý xã hội, không nhằm can thiệp vào không gian riêng tư.

Do đó, các camera nằm trong không gian riêng tư như bên trong nhà ở hoặc khu vực sinh hoạt cá nhân không nằm trong đối tượng áp dụng, giúp phân định rõ ranh giới giữa nhu cầu quản lý và quyền riêng tư của người dân.