Kết nối di sản Champa

Nghệ nhân Chăm trình diễn chuốt gốm Bàu Trúc tại Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng. Ảnh: VĨNH LỘC

Lan tỏa văn hóa Chăm

Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng vừa phối hợp Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn tổ chức giới thiệu các loại hình nghệ thuật dân gian Chăm tại khuôn viên Bảo tàng, thu hút sự quan tâm của đông đảo du khách trong nước, quốc tế.

Sự kiện không chỉ góp phần làm phong phú thêm sản phẩm du lịch, mà còn mở ra hướng đi mới trong việc lan tỏa các giá trị văn hóa Chăm theo cách sinh động, gần gũi hơn với công chúng.

Thông qua các hoạt động trình diễn như chuốt gốm Bàu Trúc, in tranh khuôn gỗ, dệt thổ cẩm Chăm, múa Chăm, trình diễn trang phục truyền thống Chăm… chương trình không chỉ giúp du khách nghe, nhìn mà còn có thể cảm nhận được dòng chảy văn hóa Chăm tại chính không gian điểm đến.

Bà Lê Thị Thu Trang, Giám đốc Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng chia sẻ với lợi thế là bảo tàng chuyên đề, nơi trưng bày hàng trăm hiện vật điêu khắc nghệ thuật gắn với các vương triều Champa cổ đại, việc tổ chức các hoạt động trình diễn văn hóa dân gian Chăm chính là cách giúp du khách cảm nhận rõ hơn về một nền văn minh đã từng hiện diện trên vùng đất xứ Quảng. Qua đó tạo cầu nối giữa di sản với cộng đồng, tạo sức sống lâu bền cho văn hóa.

“Từ thành công của chương trình, chúng tôi đang xây dựng kế hoạch liên kết, phối hợp Mỹ Sơn cùng hỗ trợ nhau trong công tác quảng bá, giới thiệu điểm đến, kể cả tính toán các chính sách ưu đãi dành cho khách đi từ Bảo tàng đến tham quan Mỹ Sơn và ngược lại”, bà Trang thông tin.

Đây là lần thứ hai Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng phối hợp tổ chức trình diễn văn hóa dân gian Chăm phục vụ khách du lịch, cả hai lần hiệu ứng mang lại khá tích cực.

Thực tế, thời gian qua, việc lan tỏa các giá trị văn hóa Chăm đến du khách được Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn triển khai rất tốt.

Ngoài phối hợp giới thiệu tại các sự kiện và điểm đến du lịch, khách tham quan Mỹ Sơn cũng được trải nghiệm các loại hình văn hóa phi vật thể ngay chính không gian di sản. Trong đó, trình diễn văn nghệ dân gian Chăm trở thành sản phẩm du lịch không thể thiếu của du khách khi tham quan khu đền tháp.

Các giá trị văn hóa Chăm luôn gợi sự tò mò thích thú cho du khách. Ảnh: VĨNH LỘC

Đặc biệt, chương trình “Đêm Mỹ Sơn huyền thoại” được ví như một lát cắt tái hiện lịch sử hình thành, phát triển của vương triều cổ Champa. Thông qua hiệu ứng ánh sáng, âm nhạc và vũ điệu, chương trình mang đến những trải nghiệm tâm linh thiêng liêng, kể câu chuyện văn hóa Champa gắn với thung lũng thần linh ngàn năm tuổi.

Theo ông Nguyễn Công Khiết, Giám đốc Ban Quản lý Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn, giới thiệu các giá trị văn hóa Chăm cũng chính là cách lan tỏa hình ảnh Mỹ Sơn và văn hóa Chăm, giúp người xem và du khách hiểu hơn về các di sản tiền nhân để lại trên vùng đất xứ Quảng.

Kết nối các đền tháp Champa

Đà Nẵng là địa phương còn lưu giữ khá nhiều di tích khảo cổ và các công trình kiến trúc Chăm độc đáo. Ngoài di sản Mỹ Sơn, có thể kể đến hệ thống kiến trúc đền tháp như Bằng An, Chiên Đàn, Khương Mỹ, cùng nhiều phế tích khác như Đồng Dương, Trà Kiệu, Gò Lồi…

Thời gian qua, mặc dù ngành du lịch và các địa phương tổ chức các hoạt động tham quan tại điểm đến, tuy nhiên, ngoài khu đền tháp Mỹ Sơn, lượng khách đến các di tích còn lại khá khiêm tốn.

Tại một số nơi như Bằng An, Chiên Đàn, Khương Mỹ, số khách tham quan mỗi năm chỉ vài trăm người, chủ yếu khách lẻ. Bên cạnh dịch vụ, cảnh quan sơ sài, công tác quảng bá, xúc tiến điểm đến vẫn chưa được chú trọng.

Đặc biệt, chưa thể làm rõ nét những giá trị nổi bật của các đền tháp cũng như hình thành một chương trình kết nối đặc trưng để giới thiệu, quảng bá đến các đơn vị lữ hành, du khách.

Ông Lê Tấn Thanh Tùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Liên hợp Vận tải và Du lịch Vitraco cho rằng, việc xây dựng một tour tuyến chuyên đề gắn với văn hóa Chăm sẽ rất đặc sắc thú vị, đặc biệt với đối tượng khách nghiên cứu, nếu làm tốt chắc chắn sẽ thêm một sản phẩm khác biệt cho du lịch Đà Nẵng.

“Có thể hình dung một hành trình trải nghiệm được thiết kế theo chiều sâu, bắt đầu từ Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng, nơi cung cấp nền tảng kiến thức và bối cảnh lịch sử. Từ đó, du khách tiếp tục di chuyển đến Mỹ Sơn để trực tiếp chiêm ngưỡng không gian đền tháp linh thiêng, trước khi mở rộng hành trình đến các cụm di tích khác như Bằng An, Chiên Đàn hay Khương Mỹ.

Mỗi điểm đến không chỉ đơn thuần là “ghé thăm”, mà cần được “kể chuyện” bằng những sản phẩm du lịch sáng tạo như trình diễn nghệ thuật, tái hiện nghi lễ hay trải nghiệm thủ công truyền thống.

Theo ông Tùng, để hiện thực hóa ý tưởng này, điều kiện tiên quyết vẫn là hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ. Các điểm di tích cần được đầu tư bài bản hơn về giao thông kết nối, hệ thống thuyết minh, không gian cảnh quan cũng như các tiện ích phục vụ du khách.

Cạnh đó, việc đào tạo nguồn nhân lực am hiểu văn hóa Chăm, có khả năng truyền tải câu chuyện di sản một cách hấp dẫn cũng quan trọng không kém. Gắn với đó, cần chú trọng công tác quảng bá và liên kết doanh nghiệp lữ hành, nhất là trong bối cảnh cạnh tranh điểm đến hiện nay.

Một sản phẩm du lịch dù độc đáo đến đâu cũng khó tiếp cận thị trường nếu thiếu chiến lược truyền thông hiệu quả. Việc xây dựng thương hiệu cho tuyến du lịch văn hóa Chăm, kết hợp các chiến dịch quảng bá đồng bộ trên nhiều nền tảng sẽ giúp nâng cao khả năng nhận diện và thu hút du khách.