Kết quả bầu cử Mỹ: Chiến thắng kép cho Đảng Dân chủ

Đảo chiều thế đa số tại Quốc hội

Theo kết quả được hãng tin AP công bố đến thời điểm hiện tại, Đảng Dân chủ đã giành đủ số ghế để kiểm soát cả hai viện Quốc hội Mỹ, chấm dứt thế đa số của Đảng Cộng hòa được thiết lập sau cuộc bầu cử năm 2024.

Tại Thượng viện, Đảng Dân chủ giành lại quyền kiểm soát sau khi chiến thắng trong ít nhất 7 cuộc đua tại các bang do phe Cộng hòa nắm giữ. Theo số liệu AP công bố khi xác định kết quả tại bang Maine, các ứng cử viên Dân chủ đã giành chiến thắng trong 53 cuộc đua, so với 41 của Đảng Cộng hòa. Một số cuộc đua vẫn đang trong quá trình kiểm phiếu và chưa được xác định người chiến thắng.

AP cập nhật kết quả bầu cử Hạ viện Mỹ đến hiện tại

Một trong những chiến thắng gây chú ý nhất của phe Dân chủ diễn ra tại Texas, nơi ứng cử viên James Talarico đánh bại Tổng chưởng lý bang Ken Paxton. Đây là kết quả đặc biệt đáng chú ý bởi Texas vốn là thành trì lâu năm của Đảng Cộng hòa và chưa có ứng cử viên Dân chủ nào giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử cấp bang tại đây kể từ năm 1994.

Tại Kansas, ứng cử viên Dân chủ Adam Hamilton đánh bại Thượng nghị sĩ đương nhiệm Roger Marshall. Chiến thắng này khép lại gần một thế kỷ không có thượng nghị sĩ Dân chủ được bầu tại bang Kansas, kể từ năm 1932.

Tại Hạ viện, Đảng Dân chủ hiện giành 224 ghế, đủ số ghế để kiểm soát cơ quan lập pháp gồm 435 thành viên. Trước bầu cử, đảng này có 212 ghế và cần đạt ít nhất 218 ghế để chiếm đa số. Theo AP, các ứng cử viên Dân chủ đã giành chiến thắng tại nhiều khu vực bầu cử từng ủng hộ Tổng thống Donald Trump với cách biệt đáng kể trong cuộc bầu cử Tổng thống năm 2024.

Một trong những kết quả đáng chú ý là chiến thắng của ứng cử viên Dân chủ J.D. Ford trước nghị sĩ Cộng hòa Victoria Spartz tại khu vực bầu cử số 5 của bang Indiana. Ông Trump từng giành chiến thắng tại khu vực này với cách biệt gần 17 điểm phần trăm trong năm 2024.

Với việc kiểm soát cả hai viện, Đảng Dân chủ dự kiến sẽ có cơ hội đưa lãnh đạo phe thiểu số tại Hạ viện Hakeem Jeffries lên giữ chức Chủ tịch Hạ viện khi Quốc hội khóa mới bắt đầu hoạt động vào tháng 1/2027. Nếu được bầu, ông sẽ trở thành người Mỹ gốc Phi đầu tiên đảm nhiệm vị trí này.

Làn sóng Dân chủ lan rộng tại các bang

Không chỉ giành ưu thế trong các cuộc đua vào Quốc hội, Đảng Dân chủ còn đạt kết quả tích cực trong bầu cử thống đốc tại nhiều bang, qua đó mở rộng ảnh hưởng ở cấp bang.

Theo AP, các ứng cử viên Dân chủ Keisha Lance Bottoms tại Georgia, Amy Acton tại Ohio, Rob Sand tại Iowa và Gina Hinojosa tại Texas đều giành chiến thắng, chuyển giao quyền lãnh đạo các bang này từ Đảng Cộng hòa sang Đảng Dân chủ.

Đáng chú ý, chiến thắng của bà Gina Hinojosa đưa bà trở thành nữ Thống đốc gốc Latin đầu tiên của bang Texas. Trong khi đó, ông Rob Sand trở thành thống đốc Dân chủ đầu tiên của Iowa sau hai thập kỷ.

Những kết quả trên cho thấy sự chuyển dịch đáng kể trong tâm lý cử tri tại nhiều địa bàn vốn được xem là có lợi thế cho Đảng Cộng hòa. Theo phân tích của AP, các ứng cử viên Dân chủ nhận được sự ủng hộ gia tăng từ cử tri trẻ và cộng đồng người gốc Latinh, những nhóm từng góp phần mở rộng liên minh cử tri của ông Donald Trump trong cuộc bầu cử năm 2024.

Dù vậy, Đảng Cộng hòa vẫn giữ được một số vị trí quan trọng. Tại Alabama, Thượng nghị sĩ Cộng hòa Tommy Tuberville giành chiến thắng trong cuộc đua thống đốc.

Sức ép mới đối với chính quyền Tổng thống Trump

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm nay diễn ra trong bối cảnh cử tri Mỹ phải đối mặt với nhiều vấn đề kinh tế và xã hội, trong đó có chi phí sinh hoạt tăng cao, giá nhiên liệu, nhà ở và chăm sóc y tế. Những diễn biến liên quan đến cuộc chiến giữa Mỹ và Israel với Iran, vấn đề nhập cư, quyền sinh sản và trách nhiệm giải trình của chính quyền cũng là những chủ đề được quan tâm trong chiến dịch tranh cử.

Ảnh: Jim Lo Scalzo/EPA

Theo khảo sát cử tri của AP, nhiều người bỏ phiếu bày tỏ lo ngại về chi phí sinh hoạt và mong muốn Quốc hội tăng cường giám sát chính quyền Tổng thống Trump. Những vấn đề này được cho là đã góp phần tạo lợi thế cho các ứng cử viên Dân chủ.

Kết quả bầu cử được đánh giá là đòn giáng mạnh vào Đảng Cộng hòa, vốn bước vào cuộc bầu cử với lợi thế kiểm soát cả Nhà Trắng và hai viện Quốc hội. Trong chiến dịch vận động, Tổng thống Donald Trump đã tích cực tham gia các hoạt động nhằm huy động sự ủng hộ cho các ứng cử viên Cộng hòa, đồng thời kêu gọi cử tri xem cuộc bầu cử như một phép thử đối với chương trình nghị sự của ông.

Sau khi kết quả dần được công bố, ông Trump đã gửi lời chúc mừng các ứng cử viên Dân chủ giành chiến thắng và cho biết mong muốn hợp tác với đảng này vì lợi ích của đất nước. Trong cuộc phỏng vấn với Fox News, ông cũng thừa nhận Đảng Dân chủ đã vận động tranh cử tốt và nỗ lực hết sức.

Dù vậy, trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho rằng Đảng Cộng hòa thất bại một phần vì ông không có tên trên lá phiếu. Ông khẳng định nếu trực tiếp tranh cử, phe Cộng hòa đã có thể giành chiến thắng áp đảo.

Bài đăng của Tổng thống Donald Trump trên Truth Social

Việc Đảng Dân chủ kiểm soát cả Thượng viện và Hạ viện sẽ tạo ra những thay đổi đáng kể trong hoạt động của Quốc hội Mỹ từ tháng 1/2027. Với vị thế đa số tại hai viện, phe Dân chủ có thêm công cụ để gây sức ép đối với các chính sách của chính quyền, tăng cường hoạt động điều tra và giám sát các cơ quan liên bang, đồng thời có khả năng cản trở những sáng kiến lập pháp của Tổng thống.

Đặc biệt, quyền kiểm soát Thượng viện giúp Đảng Dân chủ có ảnh hưởng lớn hơn đối với quy trình xem xét, phê chuẩn các vị trí trong nội các và hệ thống tư pháp liên bang.

Dù kết quả bầu cử không làm thay đổi nhiệm kỳ Tổng thống của ông Trump, việc mất quyền kiểm soát Quốc hội đồng nghĩa Đảng Cộng hòa sẽ không còn nắm thế chủ động trong toàn bộ tiến trình lập pháp liên bang. Hai năm cuối nhiệm kỳ của ông Trump vì thế có thể chứng kiến sự gia tăng đối đầu giữa Nhà Trắng và Quốc hội, trong bối cảnh Đảng Dân chủ có thêm quyền lực để kiểm soát và giám sát hoạt động của chính quyền.