Kêu gọi cung cấp thông tin về 360 liệt sĩ hy sinh trong Tết Mậu Thân tại Tam Kỳ

Tượng đài Chiến thắng Xuân Mậu Thân 1968 tại Tam Kỳ.

Theo nội dung Thư ngỏ thể hiện, trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thị xã Tam Kỳ là mục tiêu trọng điểm của tỉnh Quảng Nam (ta gọi là Quảng Nam, địch gọi là Quảng Tín). Trước Tết Mậu Thân 1968, nhiều cán bộ của ta đã vào nội thị bằng con đường hợp pháp để chuẩn bị lực lượng. Cuối tháng 12-1967, ta thành lập Liên đội đặc công Quảng Nam (Đại đội V18, Đại đội V16). Ngày 20-1-1968, thành lập Tiểu đoàn 74 Quảng Nam với 200 cán bộ, chiến sĩ.

Từ ngày 20-1-1968, địch ở tỉnh đường Quảng Tín đã báo động, tăng cường phòng thủ; dùng lực lượng cộng hòa, có xe M113 hành quân thăm dò hoạt động của ta ở khu vực Tây và Bắc thị xã. Địch đã phát hiện công tác chuẩn bị tiến công của ta nhưng không biết chính xác thời gian, địa điểm, lực lượng, cách thức cụ thể.

Thời điểm này, lực lượng ta có tổng cộng 847 quân, bao gồm: Tiểu đoàn 70 (230 cán bộ, chiến sĩ), Tiểu đoàn 72 (230 cán bộ, chiến sĩ), Tiểu đoàn 74 (200 cán bộ, chiến sĩ), Liên đội đặc công (115 cán bộ, chiến sĩ), hai đội đánh tăng, cụm pháo binh. Ngoài ra, lực lượng quần chúng có nhân dân vùng giải phóng, vùng tranh chấp, vùng địch được vận động, tập hợp, tổ chức thành các tiểu đội, trung đội sẵn sàng nổi dậy. Nhân dân nội thị bí mật đào hầm, chuẩn bị cờ, khẩu hiệu…

Từ rạng sáng ngày 30-1-1968, Đà Nẵng, Hội An đã nổ súng tiến công địch; trong khi đó, Tam Kỳ chưa nổ súng nên yếu tố bất ngờ không còn. Lúc 1h30 ngày 31-1-1968 (mồng Hai Tết), các đơn vị ở Tam Kỳ mới bắt đầu tiến công địch. Đến 5 giờ sáng, ta làm chủ mục tiêu.

Khu vực trụ sở tỉnh đường Quảng Tín cũ, nay số 62 Hùng Vương, phường Bàn Thạch.

Tuy nhiên sau đó, địch tập trung quân, dùng xe tăng, máy bay, pháo binh bắn vào các vị trí ta đã đánh chiếm. Đến 8h ngày 31-1, hầu hết các đơn vị rút ra ngoại ô. Đại đội 2/Tiểu đoàn 70 trụ bám tại Tỉnh đường, chiến đấu và hy sinh đến người cuối cùng. Đại đội 1 (V12)/Tiểu đoàn 74 trụ bám tại phía Đông Tỉnh đường, tiêu diệt nhiều quân địch. Hơn 20.000 quần chúng từ vùng ven tiến vào thị xã. Địch đàn áp; hơn 100 người hy sinh, hàng trăm người khác bị địch bắt. Kế hoạch nổi dậy ở Tam Kỳ không thực hiện được.

Kết quả, ta loại khỏi vòng chiến đấu trên 600 quân địch, đánh chiếm được Tỉnh đường, chiếm giữ một số vị trí khác. Ngay sau đó, địch phản kích, lực lượng ta phải lui ra vùng ven. Ta đã hy sinh 360 đồng chí, trong đó cán bộ chiến sĩ Đại đội 2/Tiểu đoàn 70 hy sinh tại Tỉnh đường (nay ở 62 Hùng Vương, Bàn Thạch, Đà Nẵng, nguyên là trụ sở UBND tỉnh Quảng Nam cũ).

Theo nhận định, bộ đội hy sinh nhiều ở nội thị (đặc biệt là trong Tỉnh đường, trụ sở chính quyền địch), cơ sở cách mạng ít có khả năng thu nhận an táng, địch sẽ đưa đi chôn tập thể ở khu vực khác (thường là vùng ven).

Để tiếp tục thực hiện hiệu quả “Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, Ban Chỉ huy Quân sự phường Tam Kỳ tha thiết kêu gọi các cấp Hội Cựu chiến binh; Ban liên lạc, Hội truyền thống các đơn vị từng chiến đấu trên địa bàn Thị xã Tam Kỳ (cũ); các đồng chí cựu quân nhân, người tham gia kháng chiến, chiến đấu bảo vệ Tổ quốc; thân nhân các gia đình liệt sĩ; các cơ quan, đơn vị trong, ngoài Quân đội và toàn thể nhân dân chung tay cung cấp thông tin về 360 cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh trong Tết Mậu Thân 1968.

Mọi thông tin cung cấp xin gửi về Ban Chỉ huy Quân sự phường Tam Kỳ, số 72 đường Hùng Vương, phường Tam Kỳ, TP Đà Nẵng. Người tiếp nhận thông tin: Trung tá Trương Quang Chinh, Chính trị viên Ban CHQS phường, số điện thoại 0979.533.270; Thiếu tá Nguyễn Ngọc Dũng, Trợ lý Chính trị Ban CHQS phường, số điện thoại 0962.266.299.