Khai giảng 5/9: 6 thông tin quan trọng phụ huynh cần nắm rõ

Học sinh cả nước sẽ khai giảng năm học 2026-2027 vào ngày 5/9. Ảnh minh họa.

Chỉ còn ít ngày nữa, học sinh cả nước sẽ bước vào lễ khai giảng năm học 2026-2027. Bên cạnh việc chuẩn bị sách vở, đồng phục và lịch học, phụ huynh cần lưu ý một số thay đổi, chính sách có tác động trực tiếp đến việc học và các khoản chi trong năm học mới.

Khai giảng đồng loạt sáng 5/9

Theo Quyết định số 2308/QĐ-BGDĐT ngày 6/8/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, từ năm học 2026-2027, ngày khai giảng được thống nhất vào 5/9 hằng năm.

Học sinh được tựu trường sớm nhất trước một tuần so với ngày khai giảng. Riêng học sinh lớp 1, lớp 9 và lớp 12 có thể tựu trường sớm nhất trước hai tuần.

Khung kế hoạch năm học phải bảo đảm 35 tuần thực học, gồm 18 tuần học kỳ I và 17 tuần học kỳ II. Các cơ sở giáo dục hoàn thành chương trình và kết thúc năm học trước ngày 31/5. Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2027 dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 và 12/6/2027.

Riêng lễ khai giảng năm nay, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức chương trình chung toàn quốc vào sáng 5/9 theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến.

Theo Kế hoạch số 1710-KH/BGDĐT, chương trình khai giảng chung diễn ra từ 8h đến 8h45, được truyền hình trực tiếp trên VTV1 và phát thanh trên VOV1. Sau 8h45, các cơ sở giáo dục tiếp tục tổ chức hoạt động đầu năm theo kế hoạch riêng.

Học sinh tại Cần Thơ trở lại trường, chuẩn bị cho năm học 2026-2027. Ảnh: Chinhphu.vn.

Một bộ sách giáo khoa được sử dụng thống nhất

Một trong những thay đổi đáng chú ý từ năm học 2026-2027 là việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Theo Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT, bộ “Kết nối tri thức với cuộc sống” của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được lựa chọn làm bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất từ năm học này.

Phụ huynh không nhất thiết phải mua mới toàn bộ sách đang có. Theo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, ngoài những cuốn được chỉnh sửa và phê duyệt lại trong năm 2026, sách giáo khoa, sách bài tập đã in từ năm 2025 trở về trước đang lưu hành vẫn có thể tiếp tục được sử dụng, tái sử dụng.

Năm 2026 có 11 sách giáo khoa được chỉnh sửa, chủ yếu liên quan đến các môn Lịch sử, Địa lí và Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Giá sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 12 cũng được điều chỉnh giảm bình quân 13,3% so với năm học trước.

Một điểm cần lưu ý là năm học 2026-2027 chưa thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh trên phạm vi cả nước.

Theo Nghị định số 271/2026/NĐ-CP, chính sách miễn phí sách giáo khoa toàn quốc được thực hiện từ năm học 2029-2030 theo hình thức Nhà nước đầu tư sách cho thư viện trường để học sinh mượn, sử dụng và hoàn trả. Các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn.

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tăng nguồn cung sách giáo khoa trước năm học 2026-2027. Ảnh: Văn Hiền/NXBGDVN.

Miễn học phí không đồng nghĩa mọi khoản đầu năm đều được miễn

Theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP, trẻ mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông tại cơ sở giáo dục công lập thuộc nhóm được miễn học phí.

Đối với trẻ mầm non và học sinh tại các cơ sở giáo dục dân lập, tư thục, Nhà nước thực hiện chính sách hỗ trợ học phí. Mức hỗ trợ cụ thể được thực hiện theo quy định của từng địa phương.

Điều phụ huynh cần phân biệt là miễn học phí không đồng nghĩa mọi khoản thu trong năm học đều được miễn.

Các khoản phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục như tiền ăn bán trú, dịch vụ bán trú, phương tiện đưa đón và một số dịch vụ khác không mặc nhiên được coi là học phí. Việc thu, mức thu và phương thức thực hiện phải có căn cứ và tuân thủ quy định của pháp luật, cũng như quy định cụ thể tại địa phương.

Vì vậy, khi nhận thông báo thu đầu năm, phụ huynh cần phân biệt rõ đâu là học phí, đâu là khoản dịch vụ và đâu là khoản đóng góp tự nguyện; đồng thời xem xét căn cứ, mức thu và việc công khai của nhà trường, thay vì mặc định tất cả các khoản đều bắt buộc phải đóng.

Bữa ăn bán trú là một trong những dịch vụ cần được phân biệt với học phí. Ảnh minh họa: VGP/Minh Anh.

Bảo hiểm y tế học sinh được hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng

Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những khoản phụ huynh cần lưu ý khi bước vào năm học mới.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, năm học 2026-2027, học sinh, sinh viên được ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng BHYT.

Với mức tham chiếu hiện hành là 2,53 triệu đồng/tháng, mức đóng BHYT học sinh, sinh viên bằng 4,5% mức tham chiếu, tương đương 113.850 đồng/tháng, hay 1.366.200 đồng/năm.

Trong đó, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 683.100 đồng/năm. Như vậy, nếu chỉ tính mức hỗ trợ tối thiểu, phần người học phải đóng tối đa là 683.100 đồng/năm.

Tại những địa phương có chính sách hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương, số tiền thực tế phụ huynh phải đóng có thể thấp hơn.

Dạy thêm: Phụ huynh cần phân biệt trong trường và ngoài trường

Năm học 2026-2027 là năm đầu tiên các quy định sửa đổi về dạy thêm, học thêm tại Thông tư số 19/2026/TT-BGDĐT được áp dụng trọn vẹn ngay từ đầu năm học.

Theo quy định hiện hành, dạy thêm, học thêm trong nhà trường không được thu tiền của học sinh và chỉ dành cho một số nhóm đăng ký theo từng môn học, gồm học sinh có kết quả môn học cuối học kỳ liền kề ở mức chưa đạt; học sinh được nhà trường lựa chọn bồi dưỡng học sinh giỏi; học sinh lớp cuối cấp tự nguyện đăng ký ôn thi tuyển sinh, ôn thi tốt nghiệp.

Đối với hoạt động dạy thêm ngoài nhà trường có thu tiền, tổ chức hoặc cá nhân tổ chức dạy thêm phải đăng ký kinh doanh theo quy định. Cơ sở dạy thêm cũng phải công khai các môn học, thời lượng, địa điểm, hình thức, thời gian tổ chức, danh sách người dạy và mức thu trước khi tuyển sinh.

Thông tư 19/2026/TT-BGDĐT đồng thời làm rõ phạm vi của hoạt động dạy thêm, học thêm.

Theo đó, các hoạt động giáo dục về văn hóa, nghệ thuật, thể thao; tăng cường năng lực ngoại ngữ; STEM/STEAM; năng lực số; trí tuệ nhân tạo (AI); hướng nghiệp; kỹ năng sống và những nội dung khác nhằm đáp ứng nhu cầu, sở thích, năng khiếu của học sinh, nếu không thuộc nội dung chương trình các môn học do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, thì không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy định về dạy thêm, học thêm và được thực hiện theo các quy định pháp luật khác.

Quy định này không chỉ liên quan đến lựa chọn của phụ huynh mà còn đáng chú ý đối với các tổ chức, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ giáo dục. Ranh giới giữa dạy thêm theo chương trình phổ thông với các chương trình ngoại ngữ, kỹ năng, STEM hay công nghệ đang được xác định rõ hơn về mặt pháp lý.

Năm học mới đặt trọng tâm vào ngoại ngữ, STEM và kỹ năng số

Theo Chỉ thị số 31/CT-TTg về thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026-2027, ngành giáo dục được yêu cầu đẩy nhanh lộ trình tổ chức dạy học hai buổi/ngày; tăng cường STEM/STEAM, kỹ năng số, giáo dục thể chất, thể thao trường học, nghệ thuật và hướng nghiệp.

Học sinh tham gia hoạt động Green STEM 2026. Giáo dục STEM, năng lực số và AI tiếp tục được tăng cường trong trường phổ thông. Ảnh: VGP/Thu Giang.

Định hướng từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học tiếp tục được thúc đẩy. Ngành giáo dục cũng được yêu cầu rà soát, cắt giảm những kỳ thi, cuộc thi không cần thiết nhằm giảm áp lực cho học sinh, giáo viên và cha mẹ học sinh.

Những thay đổi của năm học mới vì vậy không chỉ nằm ở ngày khai giảng. Từ học phí, sách giáo khoa, BHYT đến dạy thêm và các dịch vụ giáo dục ngoài nhà trường, nhiều chính sách đang tác động trực tiếp tới chi tiêu của hàng triệu gia đình, đồng thời mở ra những thay đổi đối với thị trường dịch vụ giáo dục.

Với phụ huynh, trước mỗi khoản chi, điều quan trọng là xác định rõ mình đang trả cho dịch vụ gì, căn cứ thu ra sao và khoản nào thuộc quyền lựa chọn của gia đình.