Khai mở tiềm năng phía Bắc Thái Nguyên

Sau khi hợp nhất đơn vị hành chính, không gian phát triển được mở rộng, hạ tầng kết nối từng bước hoàn thiện, tạo điều kiện thuận lợi để thu hút đầu tư, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế. Khu vực này được kỳ vọng trở thành cực tăng trưởng quan trọng, góp phần tạo động lực phát triển mới cho tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2026-2030.

Với khoảng 100.000ha rừng trồng, phía Bắc Thái Nguyên sở hữu nguồn nguyên liệu lớn, tạo lợi thế thu hút các dự án chế biến gỗ công nghiệp.

Lợi thế lớn từ kinh tế xanh

Với diện tích gần 4.860km², phía Bắc Thái Nguyên được xác định là một trong ba vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh. Đây là khu vực có vai trò đặc biệt quan trọng trong bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn nước và phát triển kinh tế xanh.

Thiên nhiên đã ưu ái cho vùng đất này hệ sinh thái rừng phong phú, cảnh quan đặc sắc cùng khí hậu trong lành. Những cánh rừng rộng lớn giữ vai trò bảo vệ môi trường sinh thái, điều hòa nguồn nước và là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững.

Bên cạnh tài nguyên rừng, khu vực phía Bắc còn sở hữu nhiều vùng nguyên liệu có giá trị kinh tế cao. Các vùng cây dược liệu, cây ăn quả đặc sản, vùng chăn nuôi đại gia súc tập trung đang tạo nguồn cung nguyên liệu ổn định cho ngành chế biến. Đây là lợi thế quan trọng để phát triển các chuỗi sản xuất khép kín, nâng cao giá trị gia tăng cho nông sản và từng bước hình thành các ngành công nghiệp chế biến gắn với lợi thế địa phương.

Đặc biệt, hồ Ba Bể cùng hệ sinh thái rừng nguyên sinh và không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc Tày, Dao, Mông tạo nên lợi thế nổi trội về du lịch. Vẻ đẹp nguyên sơ của thiên nhiên cùng những giá trị văn hóa truyền thống được gìn giữ qua nhiều thế hệ là nền tảng để phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng, nghỉ dưỡng và các sản phẩm du lịch trải nghiệm gắn với bản sắc bản địa.

Du khách trải nghiệm chèo thuyền kayak trên hồ Ba Bể, một trong những sản phẩm du lịch hấp dẫn của địa phương.

Trên cơ sở những lợi thế sẵn có, tỉnh Thái Nguyên xác định ưu tiên thu hút đầu tư vào các lĩnh vực chế biến nông - lâm sản, chế biến dược liệu, chăn nuôi và chế biến sản phẩm từ đại gia súc, năng lượng tái tạo, vật liệu xây dựng thân thiện với môi trường và du lịch sinh thái chất lượng cao. Đây đều là những ngành phù hợp với điều kiện tự nhiên, đồng thời đáp ứng xu hướng phát triển xanh và bền vững đang được nhiều nhà đầu tư quan tâm.

Bà Nguyễn Thị Oanh, Giám đốc Công ty TNHH một thành viên Thương mại Đông Nam Việt, cho biết: Doanh nghiệp lựa chọn đầu tư tại phía Bắc Thái Nguyên bởi môi trường đầu tư thuận lợi và sự đồng hành tích cực của chính quyền địa phương. Khu vực này có nguồn dược liệu phong phú, phù hợp để xây dựng nhà máy ngay tại vùng nguyên liệu, giúp giảm chi phí vận chuyển và nâng cao hiệu quả sản xuất. Doanh nghiệp đang phấn đấu hoàn thành giai đoạn I của dự án vào cuối năm 2026 để đưa nhà máy vào hoạt động sơ chế, chế biến và sản xuất dược liệu từ đầu năm 2027.

Hạ tầng mở đường cho dòng vốn đầu tư

Tiềm năng chỉ thực sự trở thành nguồn lực phát triển khi được kết nối bằng hạ tầng đồng bộ. Nhận thức rõ điều đó, những năm gần đây tỉnh Thái Nguyên đã tập trung nguồn lực đầu tư phát triển hệ thống giao thông liên vùng, tạo điều kiện thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, thu hút đầu tư và mở rộng không gian phát triển.

Hoạt động chế biến thực phẩm của Công ty TNHH Việt Nam Misaki tại Khu công nghiệp Thanh Bình, xã Thanh Thịnh.

Trước đây, giao thông là một trong những điểm nghẽn lớn đối với khu vực phía Bắc. Địa hình đồi núi khiến việc vận chuyển hàng hóa gặp nhiều khó khăn, chi phí logistics cao, khả năng kết nối thị trường còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức cạnh tranh của sản phẩm và khả năng thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn.

Khi các tuyến giao thông trọng điểm được đầu tư đồng bộ, khoảng cách địa lý dần được rút ngắn. Hàng hóa từ các vùng nguyên liệu có thể tiếp cận nhanh hơn với các trung tâm tiêu thụ và các khu công nghiệp lớn. Chi phí vận chuyển giảm tạo điều kiện để doanh nghiệp mở rộng sản xuất, hình thành các vùng hàng hóa tập trung và tăng cường liên kết chuỗi giá trị.

Động lực phát triển tiếp tục được củng cố từ các dự án giao thông chiến lược cấp vùng đang được triển khai. Tuyến cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn dài gần 29km, tổng mức đầu tư hơn 5.700 tỷ đồng dự kiến hoàn thành trong năm 2026 sẽ kết nối trực tiếp khu vực phía Bắc với tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên.

Song song với đó, tuyến cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng dự kiến khởi công vào cuối năm 2026 sẽ từng bước hoàn thiện trục giao thông huyết mạch của vùng Đông Bắc. Tuyến đường có ý nghĩa quan trọng đối với phát triển kinh tế, du lịch, thương mại và giao lưu giữa các địa phương trong khu vực.

Những dự án hạ tầng quy mô lớn đang làm thay đổi vị thế của phía Bắc Thái Nguyên trên bản đồ kinh tế vùng. Từ khu vực còn gặp nhiều khó khăn về kết nối giao thông, nơi đây đang trở thành điểm nối giữa vùng trung du, miền núi phía Bắc với các trung tâm kinh tế lớn của cả nước. Đây là điều kiện thuận lợi để thu hút các dòng vốn đầu tư mới, đồng thời nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn.

Ông Hà Đức Dục, Chủ tịch UBND xã Thanh Thịnh, nhận định: Hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện đã mở ra nhiều cơ hội phát triển cho địa phương. Việc kết nối thuận lợi hơn giúp thúc đẩy thương mại, dịch vụ, du lịch và công nghiệp, tạo thêm việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Sẵn sàng mặt bằng, chờ đón nhà đầu tư

Cùng với đầu tư hạ tầng giao thông, các địa phương phía Bắc Thái Nguyên đang tập trung chuẩn bị những điều kiện cần thiết để đón làn sóng đầu tư mới. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm chuyển hóa tiềm năng, lợi thế thành các dự án cụ thể, tạo động lực tăng trưởng cho khu vực trong giai đoạn tới.

Sản xuất dao, muỗng, nĩa gỗ tại Chi nhánh Công ty TNHH Kẻ Gỗ Bắc Kạn (Khu công nghiệp Thanh Bình, xã Thanh Thịnh).

Nhiều khu, cụm công nghiệp đã được quy hoạch, từng bước hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và chuẩn bị quỹ đất phục vụ các dự án sản xuất, chế biến. Công tác giải phóng mặt bằng được đẩy mạnh, tạo điều kiện để nhà đầu tư sớm triển khai dự án sau khi được chấp thuận chủ trương đầu tư.

Cùng với đó, các địa phương chú trọng cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thông tin quy hoạch, đất đai, cơ chế, chính sách liên quan.

Lợi thế kết nối ngày càng rõ nét khi nhiều tuyến giao thông chiến lược đi qua khu vực, đặc biệt là các tuyến cao tốc và các nút giao quan trọng đang được đầu tư xây dựng. Hạ tầng giao thông hoàn thiện sẽ mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thương mại, dịch vụ, đồng thời nâng cao khả năng liên kết với các trung tâm kinh tế lớn trong vùng.

Bên cạnh quỹ đất phát triển còn tương đối dồi dào, chi phí thuê đất, nhân công và đầu tư sản xuất tại khu vực vẫn ở mức cạnh tranh so với nhiều địa phương phát triển công nghiệp khác. Đây là lợi thế quan trọng giúp doanh nghiệp giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và mở rộng quy mô đầu tư.

Sự cộng hưởng giữa tiềm năng tài nguyên, lợi thế sinh thái, nguồn nguyên liệu phong phú, hạ tầng giao thông ngày càng đồng bộ cùng môi trường đầu tư được cải thiện đang tạo sức hút mới cho phía Bắc Thái Nguyên. Những lợi thế đó mở ra cơ hội thu hút các dự án quy mô lớn, hình thành các ngành kinh tế có giá trị gia tăng cao và phát triển theo hướng xanh, bền vững.

Với dư địa phát triển rộng lớn, sự chủ động của chính quyền địa phương và quyết tâm khai thác hiệu quả các nguồn lực sẵn có, phía Bắc Thái Nguyên đang đứng trước thời cơ thuận lợi để bứt phá. Khu vực này được kỳ vọng sẽ trở thành cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh, góp phần tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội trong những năm tới.