Gỡ điểm nghẽn để kích cầu hàng không, du lịch

Liên kết hàng không - du lịch chưa mang tính dài hạn

Nhấn mạnh du lịch và hàng không không còn là hai lĩnh vực phát triển tách rời mà đã trở thành mối quan hệ tương hỗ chặt chẽ trong cấu trúc kinh tế dịch vụ của nhiều địa phương, ông Nguyễn Quý Phương, Trưởng phòng Quan hệ quốc tế và Xúc tiến du lịch, Cục Du lịch quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) cho rằng, với các trung tâm du lịch kết nối, hàng không chính là điều kiện quyết định hiệu quả khai thác toàn bộ hệ sinh thái du lịch của địa phương. Việc thúc đẩy liên kết đồng bộ giữa hàng không và du lịch không chỉ nhằm phục hồi thị trường nội địa trước mắt mà còn mang ý nghĩa chiến lược trong phát triển kinh tế dịch vụ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Khai thác hàng không dân dụng tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài (Hà Nội). Ảnh: PHAN CÔNG

Theo Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Uông Việt Dũng, khoảng 80% khách du lịch quốc tế đến Việt Nam sử dụng đường hàng không và vận tải hàng không cũng là phương thức chủ đạo đối với nhiều điểm đến nội địa. Nguồn khách du lịch chiếm tới 70% tổng lượng vận chuyển của các hãng hàng không. Hiện tại, 6 hãng hàng không Việt Nam đang khai thác mạng đường bay nội địa với 49 đường bay, kết nối Hà Nội, TP Hồ Chí Minh và 20 cảng hàng không trên cả nước. Về khai thác quốc tế, 4 hãng hàng không Việt Nam (gồm: Vietnam Airlines, Vietjet, Sun PhuQuoc Airways, Vietravel Airlines) và 77 hãng hàng không nước ngoài từ 30 quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới khai thác 155 đường bay thường lệ kết nối với Việt Nam. Các địa phương trọng điểm về du lịch như: Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Phú Quốc, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Hải Phòng... đều có các đường bay quốc tế kết nối, là điều kiện thuận lợi thúc đẩy sự phát triển du lịch.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, ông Uông Việt Dũng cho rằng, kết cấu hạ tầng hàng không hiện vẫn là điểm nghẽn. Nhiều cảng hàng không trọng điểm đang khai thác vượt công suất thiết kế, đặc biệt tại Hà Nội, TP Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Cam Ranh, Phú Quốc... ảnh hưởng đến chất lượng dịch vụ, khả năng điều hành khai thác và trải nghiệm của hành khách. Bên cạnh đó, sự liên kết giữa hàng không và du lịch dù đã có cải thiện nhưng nhìn chung vẫn chưa thực sự đồng bộ và chưa mang tính dài hạn. Việc phối hợp giữa hãng hàng không, doanh nghiệp lữ hành và địa phương ở nhiều nơi còn mang tính thời vụ; chưa hình thành được nhiều sản phẩm du lịch đặc sắc có sức cạnh tranh quốc tế cao gắn với mạng kết nối hàng không ổn định.

Một vấn đề thời sự hiện nay là chi phí khai thác hàng không đang chịu áp lực rất lớn từ giá nhiên liệu, tỷ giá, sự khan hiếm máy bay và vật tư, cũng như tác động từ biến động địa chính trị toàn cầu. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến giá vé, khả năng kích cầu và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Quý Phương, không chỉ hàng không mà toàn bộ chi phí cho một chuyến đi du lịch đều tăng lên. Do vậy, bài toán kích cầu du lịch cần được xem xét trong tổng thể chuỗi vận tải - lưu trú - dịch vụ - điểm đến. Hành vi tiêu dùng du lịch cũng thay đổi khi du khách ưu tiên các chuyến đi ngắn ngày, tối ưu chi phí và trải nghiệm thực chất.

"Mục tiêu là phải giải quyết bài toán tối ưu hóa chi phí để bảo đảm hoạt động, đồng thời cố gắng không dồn áp lực giá vé lên hành khách, giúp người dân vẫn có thêm các lựa chọn khi tham gia các sản phẩm du lịch". (ông Đinh Văn Tuấn, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines), Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Hàng không Pacific Airlines)

"Bên cạnh áp lực chi phí, các hãng hàng không cũng đối mặt với yêu cầu ngày càng cao từ thị trường. Khách hàng khắt khe hơn về chất lượng dịch vụ và trải nghiệm bay, trong khi giá vé phải duy trì ở mức hợp lý nhất. Điều này tạo nên “bài toán kép” đối với doanh nghiệp hàng không". (ông Dương Hoàng Phúc, Giám đốc Ban Thương mại Hãng hàng không Vietravel Airlines)

Sẵn sàng đón đầu sự phục hồi của thị trường

Trong bối cảnh cạnh tranh du lịch ngày càng gay gắt, ông Nguyễn Quý Phương cho rằng, điều quan trọng hiện nay không phải là giảm giá bằng mọi cách mà tạo ra những sản phẩm du lịch thực chất, chất lượng và giàu trải nghiệm cho du khách. Nhiều du khách đánh giá Việt Nam có cảnh quan đẹp, điểm đến hấp dẫn, tuy nhiên, để tăng sức cạnh tranh, cần có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa ngành hàng không, du lịch và các địa phương. "Thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá rẻ, ngành du lịch cần nâng cao chất lượng trải nghiệm để gia tăng giá trị dịch vụ, giúp du khách cảm nhận được chất lượng tốt hơn với mức chi phí hợp lý hơn. Ngành du lịch cũng đang thúc đẩy các nền tảng kết nối thông tin để du khách dễ dàng tiếp cận các chương trình ưu đãi, điểm đến và dịch vụ phù hợp", ông Nguyễn Quý Phương bày tỏ.

Ông Bùi Doãn Nề, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng không Việt Nam nhấn mạnh, thời gian qua, Chính phủ, các cơ quan quản lý nhà nước đã có hàng loạt giải pháp kịp thời hỗ trợ doanh nghiệp như miễn, giảm thuế, phí, tạo điều kiện vay vốn và tháo gỡ thủ tục cho các hãng hàng không. Vấn đề quan trọng hiện nay là tạo điều kiện để hàng không, du lịch cùng phát triển bền vững, tận dụng cơ hội tăng trưởng của thị trường. Sự liên kết giữa hàng không, du lịch, địa phương và các doanh nghiệp dịch vụ cần được tăng cường hơn nữa thông qua các chương trình kích cầu, xúc tiến điểm đến, chính sách hỗ trợ đồng bộ. Với những giải pháp hỗ trợ, đồng hành với sự linh hoạt của doanh nghiệp, ngành hàng không và du lịch Việt Nam hoàn toàn có thể phục hồi mạnh mẽ, tạo động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế.