Khai phá thêm nguồn lực, thúc đẩy phát triển sản xuất, kinh doanh

Cắt giảm thủ tục hành chính không chỉ tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với Đảng, Nhà nước

Nhiệm vụ không thể trì hoãn

Mở đầu cho đợt cải cách sâu rộng về môi trường đầu tư là chỉ trong ngày Chính phủ đã ban hành 8 Nghị quyết về cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh cho biết, với việc ban hành 8 Nghị quyết, các bộ, ngành đã cắt giảm hơn 1.730 điều kiện kinh doanh không cần thiết; bãi bỏ 680 thủ tục hành chính; đơn giản hóa 521 thủ tục hành chính khác; cắt giảm thêm 18.097 ngày giải quyết thủ tục hành chính, nâng tổng số thời gian được cắt giảm lên 51.419 ngày trên tổng số 97.020 ngày.

Không dừng ở đó, trong tháng 5, Chính phủ tiếp tục ban hành các văn bản liên quan để hoàn thành phương án cắt giảm, đơn giản hóa các thủ tục, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực quản lý các khu công nghiệp, đánh giá tác động môi trường, phòng cháy chữa cháy, cấp phép xây dựng…, góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp khoảng 23 nghìn tỷ đồng/năm. Cùng với đẩy mạnh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, việc cắt giảm, phân cấp, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh được coi là một sự “cởi trói” rất lớn để doanh nghiệp và người dân phát triển sản xuất, kinh doanh.

Những thay đổi thực chất trong cải cách môi trường kinh doanh đang diễn ra, nhận được niềm vui rất lớn từ cộng đồng doanh nghiệp. Ông Đỗ Văn Vẻ, Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Sợi dệt Hương Sen Comfor chia sẻ, việc cắt giảm thủ tục hành chính không chỉ tạo thuận lợi cho sản xuất, kinh doanh mà còn góp phần củng cố niềm tin của người dân và doanh nghiệp đối với Đảng, Nhà nước. Một chủ trương đúng và trúng sẽ tác động mạnh mẽ đến việc phát triển kinh tế, nhất là kinh tế tư nhân, những doanh nghiệp nhỏ và vừa, những doanh nghiệp khởi nghiệp.

Trước hết là kích thích mạnh mẽ cho phong trào khởi nghiệp và phát triển của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân; tạo điều kiện hội nhập quốc tế, thu hút nhà đầu tư nước ngoài. Khi cải cách mạnh mẽ thủ tục hành chính, nhà đầu tư nước ngoài sẽ tin tưởng, gửi gắm niềm tin, sẵn sàng mang tiền và công nghệ đầu tư vào Việt Nam, coi đây như thị trường, mảnh đất hứa, “điểm đỗ” để đầu tư. Với việc cắt giảm thủ tục hành chính, mục tiêu tăng trưởng “2 con số” hoàn toàn có thể thực hiện được.

Quan trọng hơn, ông Trần Đức Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội logistics Hà Nội nhận thấy, hiệu quả cải cách môi trường kinh doanh không chỉ thể hiện ở những tiêu chí đo đếm được như số lượng thủ tục hành chính, chi phí, thời gian tuân thủ được cắt giảm mà còn là sự thay đổi về tư duy quản lý khi Nhà nước không còn kiểm tra, cấp phép ngay từ đầu mà chuyển sang cơ chế “hậu kiểm”, thực hiện đúng tinh thần “lấy doanh nghiệp, người dân làm trung tâm”.

Những thành quả đáng khích lệ của Việt Nam trong tiến trình cải cách cũng là một trong những yếu tố quan trọng để tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody’s vừa nâng triển vọng của Việt Nam từ mức Ổn định lên Tích cực; xếp hạng tín nhiệm quốc gia ở mức Ba2. Trong quá trình đánh giá, Moody’s đặc biệt quan tâm đến những cải cách pháp lý và thể chế mới được ban hành tại Việt Nam, vì đây là nền tảng quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Theo đó, Moody’s đánh giá chất lượng thể chế và quản trị của Việt Nam đang được cải thiện rõ rệt thông qua cải cách thủ tục hành chính, pháp luật và khu vực công được bắt đầu thực hiện từ cuối năm 2024.

Đúng hướng, đúng trọng tâm và đo lường đúng kết quả

Tuy nhiên, ông Hoàng Minh Hiếu, Đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Pháp luật và Tư pháp khẳng định, cải cách thủ tục hành chính là công việc không có điểm dừng và điều quan trọng là phải đúng hướng, đúng trọng tâm và đo lường đúng kết quả. Đây không chỉ là nhiệm vụ hành chính, mà là giải pháp trọng tâm để khơi thông nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố niềm tin thị trường.

Trong thời gian tới, Chính phủ cần tiếp tục quyết liệt hơn trong việc cải cách thủ tục hành chính, trong đó cần chuyển mạnh từ đơn giản hóa sang cắt giảm thực chất. Cần rà soát để phân định rõ thủ tục nào còn cần thiết thì đơn giản hóa; thủ tục nào lỗi thời thì bãi bỏ; thủ tục nào có thể thay tiền kiểm bằng hậu kiểm thì nhất thiết phải chuyển đổi để tránh tình trạng giảm giấy tờ nhưng giữ nguyên tư duy xin-cho.

Trước mắt cần ưu tiên tập trung rà soát các thủ tục tác động trực tiếp đến doanh nghiệp và người dân, có sức lan tỏa lớn đến toàn nền kinh tế, như đất đai, đầu tư, xây dựng, môi trường; xây dựng bộ chỉ số cụ thể để đánh giá về thủ tục hành chính, trên cơ sở lấy kết quả thực tế làm thước đo, tránh hình thức. Đồng thời, cần có quá trình rà soát, đánh giá một cách liên tục; đối với những thủ tục hành chính nào không đạt được mục tiêu sau một khoảng thời gian nhất định từ 2 đến 3 năm thì phải được kịp thời sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ, ông Hoàng Minh Hiếu đề xuất.

Song một chuyên gia cũng nhấn mạnh, cắt giảm điều kiện kinh doanh, giảm thủ tục hành chính để khai phá nguồn lực tiềm tàng là bước đi cần thiết và đúng đắn, nhưng cũng cần có những điều kiện để định hình và bảo vệ nền sản xuất trong nước, tạo công ăn việc làm, giúp an sinh xã hội, đồng thời bảo vệ sự an toàn cho người dùng và xã hội. Vì vậy, bài toán giữ được cân bằng giữa mở cửa và thúc đẩy sản xuất trong nước để không biến Việt Nam thành thị trường tiêu thụ hàng hóa cho nước ngoài, gia tăng nhập siêu, đồng thời thu hẹp sản xuất trong nước hay rơi vào vòng xoáy “xuất thô, nhập tinh, tàn phá môi trường” - sẽ là thước đo thực chất của cải cách thủ tục hành chính.