Khai thác di sản làng nghề để nâng sức cạnh tranh du lịch

Hà Nội đánh thức tiềm năng du lịch làng nghề

Đánh thức tiềm năng du lịch làng nghề Thủ đô

Năm 2026, Hà Nội xác định tiếp tục phát triển du lịch theo hướng bền vững, gắn với bảo tồn và phát huy giá trị di sản, làng nghề và văn hóa bản địa. Đồng thời, thành phố đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng nhằm tạo động lực mới cho ngành du lịch.

Theo ông Nguyễn Trần Quang, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, Hà Nội là một trong những địa phương sở hữu hệ thống làng nghề phong phú bậc nhất cả nước với hơn 1.300 làng nghề và làng có nghề. Nhiều làng nghề trong số này có lịch sử hình thành hàng trăm năm, lưu giữ những giá trị văn hóa đặc sắc, kỹ năng thủ công tinh xảo cùng kho tàng tri thức dân gian được tích lũy và truyền lại qua nhiều thế hệ.

Những giá trị truyền thống ấy không chỉ tạo nên bản sắc riêng của từng làng nghề, mà còn trở thành nguồn tài nguyên quý giá để phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa và du lịch trải nghiệm. Trong bối cảnh xu hướng du lịch ngày càng đề cao yếu tố bản địa và tính chân thực, các làng nghề truyền thống đang dần khẳng định sức hút, trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong nước và quốc tế.

Ông Nguyễn Trần Quang cho biết, trong chiến lược phát triển chung của du lịch Thủ đô, du lịch làng nghề và du lịch nông thôn đang từng bước khẳng định vai trò quan trọng trong việc đa dạng hóa sản phẩm. Thành phố xác định đây là hướng đi phù hợp nhằm gắn kết phát triển du lịch với Chương trình xây dựng nông thôn mới, đồng thời bảo tồn di sản văn hóa và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương theo hướng bền vững.

Trong hệ thống làng nghề của Hà Nội, Bát Tràng được xem là điểm sáng. Làng nghề gốm nổi tiếng này sở hữu không gian văn hóa đặc sắc gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Thăng Long.

Theo bà Hà Thị Vinh, Chủ tịch Hiệp hội Thủ công mỹ nghệ và Làng nghề Hà Nội, Bát Tràng không chỉ nổi tiếng với các sản phẩm gốm tinh xảo mang giá trị nghệ thuật cao, mà còn phát triển nhiều hoạt động trải nghiệm hấp dẫn dành cho du khách. Tại đây, du khách có thể trực tiếp tham gia các công đoạn làm gốm, tham quan các xưởng sản xuất, trung tâm trưng bày sản phẩm hay khám phá chợ gốm truyền thống.

Bên cạnh đó, việc hình thành các tuyến phố du lịch cùng với nhiều hoạt động văn hóa – nghệ thuật được tổ chức thường xuyên đã góp phần tạo nên không gian trải nghiệm đặc sắc, giúp Bát Tràng ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với du khách trong và ngoài nước.

Nhờ sự kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và các hoạt động trải nghiệm đặc sắc, Bát Tràng ngày càng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước, trở thành một trong những điểm đến tiêu biểu trong hành trình khám phá văn hóa của Hà Nội. Đây cũng là mô hình cho thấy tiềm năng lớn của du lịch làng nghề khi được khai thác đúng hướng, bà Hà Thị Vinh cho biết.

Phát triển bền vững gắn với bảo tồn

Mặc dù có nhiều tiềm năng, song theo ông Nguyễn Trần Quang, để du lịch làng nghề nói chung và Bát Tràng nói riêng phát triển tương xứng với lợi thế sẵn có, cần tiếp tục chú trọng bảo tồn và phát huy giá trị nghề truyền thống. Đây chính là yếu tố cốt lõi và cũng là “linh hồn” tạo nên sức hấp dẫn của các điểm đến làng nghề.

Bên cạnh đó, thành phố cần đẩy mạnh phát triển các sản phẩm du lịch trải nghiệm có chiều sâu, gắn với câu chuyện văn hóa và lịch sử của từng làng nghề. Việc nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch, cải thiện hạ tầng, tổ chức không gian trải nghiệm hợp lý sẽ giúp du khách có những trải nghiệm trọn vẹn hơn.

Một trong những giải pháp quan trọng được nhấn mạnh là thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động du lịch. Việc ứng dụng công nghệ trong giới thiệu sản phẩm, quảng bá làng nghề và xây dựng các nền tảng thông tin du lịch sẽ góp phần nâng cao khả năng tiếp cận của du khách, đặc biệt là khách quốc tế.

Ở góc độ quản lý ngành, ông Hà Văn Siêu, Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, cho rằng trong quá trình xây dựng các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển du lịch, cần đặt văn hóa Việt Nam vào vị trí trung tâm. Đây không chỉ là nền tảng định hình bản sắc cho sản phẩm du lịch, mà còn là nguồn lực quan trọng tạo nên sức cạnh tranh bền vững cho du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo ông Hà Văn Siêu, văn hóa chính là sức mạnh nội sinh và đồng thời là nguồn lực mềm quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam trên thị trường quốc tế. Việc lồng ghép các câu chuyện văn hóa vào sản phẩm du lịch, đặc biệt là du lịch làng nghề, không chỉ làm gia tăng giá trị trải nghiệm mà còn tạo nên sự khác biệt, giúp điểm đến trở nên hấp dẫn và có bản sắc riêng trong mắt du khách.

Đối với Bát Tràng, việc phát triển du lịch cần hướng tới xây dựng các gói sản phẩm và dịch vụ phù hợp với từng nhóm khách, từng thị trường mục tiêu. Những sản phẩm này cần gắn chặt với các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và trải nghiệm nghề gốm truyền thống.

Ông Hà Văn Siêu cũng nhấn mạnh rằng, truyền thông và quảng bá du lịch cần được triển khai song hành với việc phát triển sản phẩm. Nếu chỉ chú trọng quảng bá mà thiếu sản phẩm đặc sắc, du lịch sẽ khó phát triển bền vững. Ngược lại, khi sản phẩm đủ hấp dẫn nhưng thiếu chiến lược truyền thông hiệu quả, điểm đến cũng khó tiếp cận rộng rãi với du khách.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các điểm đến du lịch trong khu vực, việc kết hợp hài hòa giữa bảo tồn giá trị truyền thống, đổi mới sản phẩm và ứng dụng công nghệ số sẽ là chìa khóa để du lịch làng nghề Hà Nội bứt phá.

Hải Yến