Khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp phục vụ phát triển đất nước

UAV hiện đang được tỉnh Điện Biên thí điểm theo cơ chế sandbox. Ảnh: Bộ KHCN

Theo đó chú trọng phát huy nội lực, nâng cao năng lực tự chủ về công nghệ, hạ tầng và dữ liệu chiến lược, gắn với phát triển công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ không gian nhằm chuyên hoá thành sức mạnh quốc gia.

Mục tiêu đến năm 2030, đưa vào vận hành 3 khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và tối thiếu 1 trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia về phương tiện bay không người lái (UAV).

Đến năm 2045, kinh tế không gian tầm thấp trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật quan trọng, một trong những động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế, có năng lực cạnh tranh cao trong khu vực, đóng góp khoảng 1,5% GDP quốc gia, góp phần đưa nước ta trở thành nước phát triển, thu nhập cao. Phấn đấu tỉ lệ nội địa hoa các dòng UAV chủ lực phục vụ sản xuất đạt trên 30 - 40% vào năm 2030, đạt trên 85% vào năm 2045.

Hoàn thiện mô hình quản trị quốc gia đối với phát triển kinh tế không gian tầm thấp theo hướng thống nhất, hiện đại, dựa trên dữ liệu, nền tảng số và quản trị rủi ro; quản lý theo khu vực hoạt động, phân tầng độ cao, loại hình hoạt động và mức độ rủi ro; quản lý từ đăng ký, định danh, cấp phép, điều hành, giám sát đến kiểm tra, xử lý vi phạm.

UAV CT Pegas 230 có khối lượng cất cánh tối đa 230 kg, tải trọng tới 100 kg của CT UAV. Ảnh: Tân Phương

Trong năm 2027, xây dựng và hoàn thiện các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về hạ tầng, thiết bị, công nghệ quản lý phù hợp yêu cầu tiêu chuẩn quốc tế; nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định, chứng nhận và đánh giá sự phù hợp.

Nhà nước giữ vai trò định hướng, dẫn dắt thị trường ban đầu thông qua cơ chế đặt hàng, thí điểm, ứng dụng trong khu vực công; đồng thời, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học trong nghiên cứu, phát triển, sản xuất và thương mại hoá UAV.

Khẩn trương xây dựng cơ chế chỉ đạo, điều phối quốc gia, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan Trung ương, địa phương, lực lượng quốc phòng, lực lượng an ninh và các chủ thể liên quan...

Vietnam Post và tỉnh Điện Biên đã vận chuyển 118 chuyến bay bằng UAV. Ảnh: Q.B

Tăng cường đầu tư hạ tầng, nghiên cứu khoa học, thúc đẩy phát triển công nghiệp không gian tầm thấp. Nhà nước ưu tiên đầu tư ngân sách phát triển hạ tầng thiết yếu phục vụ quản trị, khai thác và bảo vệ không gian tầm thấp bảo đảm đồng bộ, hiện đại dùng chung...

Phát triển công nghiệp không gian tầm thấp theo hướng lưỡng dụng, từng bước làm chủ công nghệ lõi (quản lý không lưu tầm thấp, chế tạo, điều khiến phương tiện bay tầm thấp, xử lý dữ liệu bay tự động, công nghệ thông tin kết nối và định vị, công nghệ vật liệu, an toàn và an ninh).

Xây dựng chính sách hỗ trợ, ưu đãi về thuế, tín dụng, đất đai cho các doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất, thử nghiệm, thương mại hóa sản phẩm, dịch vụ UAV phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu; thành lập các khu phức hợp công nghệ, các cụm công nghiệp sản xuất và các khu thử nghiệm bay UAV cấp quốc gia.

Hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo kinh tế không gian tầm thấp với sự tham gia của Nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp và các đơn vị quốc phòng, an ninh; phát triển công nghiệp hỗ trợ, chuỗi cung ứng trong nước, từng bước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tổ chức khai thác không gian tầm thấp phục vụ đa mục tiêu, trong đó, ưu tiên lĩnh vực logistics, nông nghiệp, quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường, giám sát hạ tầng, phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn, cấp cứu y tế, đô thị thông minh và các lĩnh vực phù hợp khác.

Áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với công nghệ, sản phẩm, dịch vụ, mô hình kinh doanh, quản trị mới; xác định rõ phạm vi, thời hạn, tiêu chí đánh giá, cơ chế giám sát, điều kiện kết thúc hoặc mở rộng.

Tổng công ty Bưu điện Việt Nam thử nghiệm dùng UAV để vận chuyển bưu kiện gói nhỏ trên tuyến Cần Giờ - Vũng Tàu. Ảnh: VNP

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao tương ứng với mức độ phát triển của các dự án, công nghệ khai thác, quản trị và bảo vệ không gian tầm thấp. Có chính sách thu hút, trọng dụng chuyên gia, nhà khoa học giỏi trong và ngoài nước…

Chủ động hợp tác quốc tế nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, quản lý hoạt động bay, bảo đảm an toàn, an ninh, phát triển thị trường và tham gia chuỗi giá trị toàn cầu…