'Khai văn' lan tỏa giá trị của đạo học Việt Nam

Chương trình “Khai văn” do Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức. Đây là một trong những hoạt động văn hóa, nghệ thuật tiêu biểu nằm trong khuôn khổ Festival Thăng Long - Hà Nội lần thứ II năm 2026.

Năm 1076, dưới triều Lý, Quốc Tử Giám được thành lập, trở thành trường quốc học đầu tiên của Việt Nam. Qua gần một thiên niên kỷ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám đã trở thành biểu tượng của truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và trọng dụng hiền tài.

Từ dấu mốc lịch sử này, chương trình “Khai Văn” được xây dựng như một hành trình nối truyền thống đạo học với những giá trị của con người hôm nay. Tên gọi “Khai Văn” gợi mở quá trình hoàn thiện con người bằng tri thức và đạo học. Trong đó bao gồm có sự mở mang hiểu biết, bồi đắp nhân cách, nuôi dưỡng chí hướng, biến tri thức thành hành động và đóng góp cho cộng đồng.

Tên gọi “Khai Văn” gợi mở quá trình hoàn thiện con người bằng tri thức và đạo học.

Phát biểu khai mạc chương trình, Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám cho biết: “Thông qua chương trình nghệ thuật “Khai Văn”, chúng tôi mong muốn câu chuyện 950 năm của Quốc Tử Giám không chỉ được kể lại như một ký ức lịch sử, mà được tiếp nối bằng những giá trị có ý nghĩa đối với hôm nay và mai sau”.

Tiến sĩ Lê Xuân Kiêu, Giám đốc Giám đốc Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phát biểu khai mạc chương trình.

Chương trình xoay quanh 5 giá trị cốt lõi gồm “Khai Tâm - Mở lòng nhân ái”, “Khai Trí - Mở mang tri thức”, “Khai Chí - Xây dựng lý tưởng”, “Khai Nghiệp - Cống hiến bằng nghề nghiệp” và “Khai Sáng - Lan tỏa giá trị cho cộng đồng”. Năm giá trị được kết nối thành một mạch xuyên suốt, nhấn mạnh quan niệm việc học phải biết tích lũy tri thức gắn với tu dưỡng nhân cách, lập chí và thực hiện trách nhiệm xã hội.

Tiết mục mở màn chương trình của hai ca sĩ Thanh Lam và Nguyễn Thanh Long.

Có mặt tham dự từ đầu chương trình, ông Phạm Đức Độ, 84 tuổi, phường Hoàn Kiếm, Hà Nội, cho biết : “‘Khai Tâm’, ‘Khai Trí’, ‘Khai Nghiệp’, ‘Khai Sáng’... chỉ vài chữ như vậy nhưng tôi thấy mở ra rất nhiều tầng ý nghĩa, giúp mở rộng trí tuệ, sự hiểu biết một cách rõ ràng mà vẫn hấp dẫn khán giả. Trong khoảng 2 tiếng theo dõi, tôi thấy cách bố trí sân khấu đẹp mắt, khán giả cũng tập trung chú ý, theo dõi và cổ vũ chương trình.

Tôi đến từ sớm và ngồi theo dõi chương trình từ đầu đến cuối. Tôi thấy chương trình sử dụng những mỹ từ, khái niệm vốn quen thuộc trong đời sống hằng ngày nhưng cách thể hiện trên sân khấu đã mở ra cách nghĩ, tầng ý nghĩa rộng hơn. Trên hết, tôi ấn tượng nhất với thông điệp ‘Lấy cái đức làm trọng’ mà chương trình đã gửi gắm. Đó là điều quan trọng nhất tôi cảm nhận được từ chương trình”.

Ông Phạm Đức Độ cùng vợ tham dự chương trình "Khai văn".

Đưa câu chuyện đạo học đến gần hơn với công chúng, “Khai Văn” kết hợp các loại hình nghệ thuật truyền thống với ngôn ngữ biểu đạt đương đại. Các tiết mục được xây dựng theo hành trình từ khai mở tri thức, tinh thần hiếu học, tôn sư trọng đạo đến ý chí lập thân, khát vọng cống hiến và trách nhiệm của người tài đối với đất nước.

Việc lựa chọn Vườn Giám làm không gian trình diễn tạo sự kết nối trực tiếp giữa nghệ thuật và di sản. Trong đó, những giá trị về lịch sử, kiến trúc và cảnh quan của Văn Miếu - Quốc Tử Giám được đặt ở vị trí trung tâm. Đồng thời, nghệ thuật và công nghệ trình diễn đóng vai trò hỗ trợ kể chuyện, góp phần đưa các giá trị di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Một số hình ảnh tại chương trình "Khai văn":