Khám sức khỏe định kỳ, chủ động phòng bệnh

Các bệnh viện, cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh từng bước được đầu tư, trang bị máy móc, thiết bị hiện đại, nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh cho nhân dân.

Chủ động phòng bệnh từ sớm

Bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân là nhiệm vụ xuyên suốt, trong đó phòng bệnh giữ vai trò quan trọng. Thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, ngành Y tế Thái Nguyên đang từng bước đổi mới phương thức chăm sóc sức khỏe, lấy phòng bệnh làm trọng tâm, lấy người dân làm trung tâm.

Năm 2026, Sở Y tế tham mưu UBND tỉnh ban hành Kế hoạch tổ chức khám sức khỏe và khám sức khỏe định kỳ cho người dân trên địa bàn. Cùng với đó, ngành tăng cường hướng dẫn chuyên môn, đôn đốc các xã, phường triển khai, tổ chức các đoàn công tác xuống cơ sở, phân công các bệnh viện hỗ trợ và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình thực hiện.

Đến ngày 11/8/2026, toàn tỉnh có 1.156.526 người được khám sức khỏe, đạt trên 67,79%. Kết quả này cho thấy sự nỗ lực của các cấp, ngành trong triển khai hoạt động có ý nghĩa thiết thực đối với chăm sóc sức khỏe nhân dân, nhất là khi hệ thống y tế đang được sắp xếp, kiện toàn theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Giá trị quan trọng của khám sức khỏe định kỳ là phát hiện bệnh ngay từ giai đoạn sớm, khi người bệnh có thể chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Thực tế tại Thái Nguyên cho thấy nhu cầu quản lý sức khỏe cộng đồng rất lớn.

Trong 8 tháng đầu năm, toàn tỉnh phát hiện 119.396 người mắc tăng huyết áp, trong đó 55.409 người được quản lý tại các trạm y tế xã, phường. Đối với bệnh đái tháo đường, có 17.782 người được phát hiện, 11.391 người được quản lý tại cơ sở y tế. Khi được phát hiện sớm, người dân có điều kiện tiếp cận tư vấn, hướng dẫn điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt, luyện tập và điều trị phù hợp, qua đó hạn chế nguy cơ bệnh tiến triển và phát sinh biến chứng.

Ông Trần Văn Tuyến, Phó Giám đốc Sở Y tế, nhận định: Khám sức khỏe định kỳ là giải pháp quan trọng để chuyển từ chăm sóc sức khỏe theo hướng thụ động sang chủ động. Thông qua khám, sàng lọc, ngành Y tế có thể phát hiện sớm bệnh tật, lập hồ sơ, theo dõi và quản lý sức khỏe lâu dài cho người dân. Đây cũng là cơ sở để nâng cao hiệu quả phòng bệnh, giảm biến chứng, giảm chi phí điều trị và từng bước nâng cao chất lượng dân số.

Ở phạm vi cộng đồng, khám sức khỏe diện rộng còn tạo nguồn dữ liệu để ngành Y tế đánh giá tình hình sức khỏe, nhận diện các nhóm nguy cơ và xây dựng giải pháp can thiệp phù hợp. Qua đó, hoạt động chăm sóc sức khỏe từng bước chuyển từ xử lý bệnh khi phát sinh sang phòng ngừa, phát hiện và quản lý liên tục.

Củng cố y tế cơ sở, quản lý sức khỏe người dân

Để khám sức khỏe định kỳ trở thành hoạt động thường xuyên, hiệu quả, năng lực y tế cơ sở giữ vai trò then chốt. Năm 2026, cùng với sắp xếp tổ chức bộ máy, ngành Y tế Thái Nguyên tập trung nâng cao năng lực của 92 trạm y tế xã, phường.

Người dân đến Trạm Y tế xã Nam Hòa được khám sức khỏe định kỳ.

Ngành Y tế đã triển khai kế hoạch biệt phái bác sĩ về các trạm y tế. Có 48 bác sĩ được biệt phái đến 35 trạm. Đến ngày 1/4/2026, 100% trong số 92 trạm y tế xã, phường có ít nhất 4 bác sĩ. Tổng số bác sĩ tại trạm là 390 người, gồm 342 bác sĩ cơ hữu và 48 bác sĩ biệt phái, tăng 153 người, tương đương 64,6% so với trước khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Việc tăng cường bác sĩ cho tuyến cơ sở góp phần nâng cao khả năng khám, chữa bệnh ban đầu, đồng thời tạo điều kiện để trạm y tế thực hiện tốt hơn công tác dự phòng, khám sàng lọc, tư vấn, quản lý bệnh không lây nhiễm và theo dõi sức khỏe người dân. Với người dân, được khám và theo dõi sức khỏe ngay tại địa phương giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, nhất là với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.

Bà Nguyễn Thị Hà, tổ 50, phường Phan Đình Phùng, cho biết: “Qua xét nghiệm, đo các chỉ số, tôi biết rõ hơn tình trạng sức khỏe của mình và kịp thời nhận diện những vấn đề cần lưu ý. Được cán bộ y tế tư vấn, giải thích cụ thể, tôi hiểu hơn cách chăm sóc sức khỏe, từ chế độ ăn uống, sinh hoạt đến tập luyện hằng ngày”.

Cùng với nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị là điều kiện quan trọng để nâng cao chất lượng khám sức khỏe tại tuyến cơ sở. Ngành Y tế đã rà soát nhu cầu đầu tư đối với 90/92 xã, phường, với tổng kinh phí dự kiến khoảng 1.934 tỷ đồng. Trong đó, tỉnh dự kiến đầu tư cho 57 trạm y tế với tổng kinh phí khoảng 1.180 tỷ đồng; 33 trạm còn lại dự kiến được địa phương bố trí nguồn lực đầu tư trong giai đoạn 2026-2029.

Từ nền tảng đó, khám sức khỏe định kỳ có thể từng bước gắn với quản lý sức khỏe lâu dài. Sau khi khám, người dân được tư vấn, phân loại nguy cơ, chuyển tuyến khi cần thiết và tiếp tục theo dõi tại trạm y tế. Với người mắc bệnh mạn tính, kết quả khám là cơ sở để quản lý và điều trị liên tục. Với người chưa phát hiện bệnh, những chỉ số sức khỏe giúp mỗi người chủ động điều chỉnh lối sống, chế độ dinh dưỡng và luyện tập.

Với trên 67,79% người dân được khám sức khỏe tính đến ngày 11/8, Thái Nguyên đã tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục nâng cao chất lượng hoạt động này. Qua đó, từng bước hình thành thói quen chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm bệnh tật và quản lý sức khỏe liên tục, góp phần xây dựng nền y tế lấy phòng bệnh làm trọng tâm, y tế cơ sở làm nền tảng, người dân làm trung tâm, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm chăm sóc sức khỏe Nhân dân toàn diện, công bằng, bền vững.