Khẩn trương nâng cấp trạm y tế xã, phường

Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình mới cũng đặt ra nhiều thách thức, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành để đầu tư, nâng cấp hệ thống TYT.

Nhiều khó khăn cần tháo gỡ

Phó Chủ tịch UBND phường Trảng Dài Trần Hùng cho biết: Phường có diện tích hơn 37,2km² với khoảng 145,5 ngàn dân. Đây là khu vực đô thị hóa nhanh, tập trung nhiều khu nhà trọ và lao động nhập cư, dân số cơ học biến động thường xuyên. Vì vậy, áp lực về khám chữa bệnh, phòng chống dịch bệnh, an toàn thực phẩm, quản lý dân số và chăm sóc sức khỏe cộng đồng rất lớn.

Nhân viên y tế điểm trạm y tế Xuân Trường (phường Xuân Lộc) cho trẻ uống Vitamin A.

Trong khi đó, trụ sở chính của TYT phường Trảng Dài được xây dựng từ năm 1997 với diện tích khuôn viên hơn 961m² nhưng diện tích sử dụng chỉ khoảng 197m². Công trình đã qua 2 lần sửa chữa vào các năm 2004 và 2009, hiện xuống cấp nghiêm trọng. Nhiều hạng mục không còn đáp ứng yêu cầu chuyên môn.

Dù đã được đưa vào kế hoạch đầu tư xây dựng từ năm 2025, dự án đến nay vẫn chưa thể triển khai do hồ sơ thiết kế được xây dựng theo tiêu chuẩn cũ, không còn phù hợp với quy định tại Thông tư số 43/2025/TT-BYT của Bộ Y tế về tổ chức và hoạt động của TYT xã, phường theo mô hình mới. Do đó, ông Trần Hùng kiến nghị Bộ Y tế sớm ban hành hướng dẫn cụ thể về mẫu thiết kế, xây dựng các TYT xã, phường đạt chuẩn để địa phương có cơ sở triển khai đầu tư xây dựng đồng bộ, hiệu quả.

Về nhân lực, TYT phường Trảng Dài hiện có 28 viên chức nhưng chỉ có 2 bác sĩ. Ban giám đốc vẫn chưa được kiện toàn đầy đủ theo quy định, trạm chưa được bố trí kế toán chuyên trách.

Tại phường Bình Phước, thực trạng tương tự đang diễn ra. Bác sĩ chuyên khoa II Trịnh Xuân Thiều, Giám đốc TYT phường Bình Phước chia sẻ: Đơn vị đang gặp khó khăn về cơ sở vật chất. Một số trang thiết bị chưa đáp ứng yêu cầu chuyên môn, thiếu hụt nhân lực ở một số vị trí, hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, gây khó khăn trong triển khai chuyển đổi số và quản lý khám chữa bệnh.

Còn bác sĩ chuyên khoa II Lê Thanh Long, Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Phước Long thì cho hay: Trung tâm đang quản lý chuyên môn 2 TYT Phước Long và Phước Bình. Hiện nay, 2 trạm này đã được đầu tư một số thiết bị thiết yếu như: máy đo huyết áp, ống nghe, máy điện tim. Tuy nhiên, nhiều thiết bị quan trọng như: hệ thống X-quang và máy xét nghiệm chuyên sâu vẫn chưa được đầu tư đầy đủ.

Theo Giám đốc Sở Y tế Đỗ Thị Nguyên, cơ sở vật chất của nhiều TYT hiện đã xuống cấp nghiêm trọng, không phù hợp với quy mô dân số sau sáp nhập. Trong khi đó, việc đầu tư xây dựng mới hoặc nâng cấp các TYT cần có lộ trình và nguồn vốn đầu tư công trung hạn. Bên cạnh đó, năng lực thực hiện đấu thầu, mua sắm thuốc và vật tư y tế của các trạm còn hạn chế.

Từ thực tế này, Sở Y tế sẽ tăng cường phân cấp, phân quyền và phối hợp liên thông giữa Sở Y tế, các trung tâm y tế khu vực với chính quyền xã, phường trong công tác quản lý, chỉ đạo hoạt động y tế tuyến cơ sở. Đồng thời ưu tiên nguồn vốn đầu tư công để sửa chữa, nâng cấp các TYT đã xuống cấp, phấn đấu bảo đảm 100% TYT đạt chuẩn quốc gia theo mô hình mới.

Đầu tư đồng bộ

Tại buổi làm việc với TYT phường Bình Phước mới đây, Phó Chủ tịch UBND phường Bình Phước Hoàng Thúy Vũ cho biết: Địa phương sẽ phối hợp với các đơn vị liên quan tháo gỡ khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị và nhân lực cho TYT phường. Đồng thời đẩy nhanh tiến độ bàn giao nhân lực, cơ sở vật chất và máy móc từ Trung tâm Y tế khu vực Đồng Xoài về TYT phường Bình Phước nhằm góp phần ổn định tổ chức và nâng cao hiệu quả hoạt động y tế cơ sở.

Trong khi đó, tại buổi làm việc với thành phố Đồng Nai vào cuối tháng 5 vừa qua, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chia sẻ: Bộ Y tế đang xây dựng dự thảo 2 thông tư liên quan đến hoạt động của TYT xã, phường, đặc khu trên toàn quốc. Bởi qua ghi nhận thực tế, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, chức năng, nhiệm vụ của TYT cấp xã đã thay đổi toàn diện. Các TYT giờ đây phụ trách 4 lĩnh vực: phòng bệnh; khám, chữa bệnh; dân số; bảo trợ xã hội và bà mẹ, trẻ em.

Vì thế cần thiết phải sớm hoàn thiện, ban hành các thông tư nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho việc đầu tư xây dựng mới, cải tạo hạ tầng, mua sắm trang thiết bị phục vụ hoạt động của TYT cấp xã trong giai đoạn mới. Khi Bộ Y tế ban hành những thông tư này, Đồng Nai có thể căn cứ vào đó để triển khai đầu tư xây mới, sửa chữa hoặc thay đổi thiết kế sao cho phù hợp.

Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn nhấn mạnh: Dù vẫn còn những khó khăn, thách thức, song tuyến y tế cơ sở, đặc biệt là các TYT đang đứng trước cơ hội phát triển rất lớn. Vì vậy, việc đầu tư nâng cấp các TYT là việc làm cần được khẩn trương thực hiện.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Trường Sơn, khi các TYT đã được bàn giao về UBND xã, phường quản lý, lãnh đạo địa phương cần đi sâu, đi sát, nắm chắc tình hình hoạt động của trạm để hỗ trợ kịp thời về cơ sở vật chất và trang thiết bị. Về chuyên môn, Sở Y tế cùng các trung tâm y tế khu vực sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ khi cần thiết.

Việc đầu tư đồng bộ cho y tế cơ sở không chỉ là giải pháp trước mắt nhằm tháo gỡ khó khăn trong quá trình chuyển đổi mô hình quản lý mà còn là chiến lược lâu dài để xây dựng hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu vững mạnh. Khi các TYT thực sự trở thành “người gác cổng” của hệ thống y tế, người dân sẽ được chăm sóc sức khỏe thuận tiện hơn, giảm quá tải cho tuyến trên và củng cố niềm tin vào mạng lưới y tế cơ sở ngay từ nơi mình sinh sống.