Khánh Hòa kiến nghị cơ chế đặc thù để sớm hoàn thành tiêu chí đô thị loại I

Sáng 13-5, đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Khánh Hòa chủ trì buổi làm việc với Đoàn công tác do ông Trần Quốc Thái - Cục trưởng Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) về tình hình phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh, tiến độ thực hiện các tiêu chí đô thị loại I và đề xuất một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm hỗ trợ tỉnh sớm hoàn thành mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Đồng chí Nguyễn Thanh Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh phát biểu tại cuộc họp.

Tại buổi làm việc, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết tỉnh đang khẩn trương triển khai lập Chương trình phát triển đô thị tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030. Dự kiến hồ sơ sẽ được hoàn thiện, lấy ý kiến, trình HĐND tỉnh thông qua trước khi UBND tỉnh phê duyệt vào giữa tháng 6-2026. Song song với đó, UBND tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch quan trọng để triển khai các nhiệm vụ hoàn thành tiêu chí đô thị loại I, trong đó có kế hoạch thực hiện Đề án Khánh Hòa đạt tiêu chí đô thị loại I; kế hoạch hoàn thành tiêu chuẩn có ít nhất 50% số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II và kế hoạch xây dựng Đề án phát triển đô thị thông minh tỉnh Khánh Hòa giai đoạn 2026 - 2030.

Quang cảnh cuộc họp.

Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Trần Quốc Thái phát biểu tại cuộc họp.

Theo đánh giá sơ bộ của Sở Xây dựng, đến nay, Khánh Hòa đạt 7/15 tiêu chuẩn đô thị loại I, còn 8 tiêu chuẩn chưa đạt. Trong đó, tỉnh đã đạt 1/6 tiêu chuẩn thuộc nhóm tiêu chí về vai trò, vị trí và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội; đạt 3/4 tiêu chuẩn về mức độ đô thị hóa; đạt 3/5 tiêu chuẩn về trình độ phát triển hạ tầng và kiến trúc cảnh quan đô thị. Để khắc phục các tiêu chuẩn còn thiếu, UBND tỉnh đã giao các sở, ngành và địa phương tập trung rà soát, xây dựng lộ trình và giải pháp cụ thể, phấn đấu đến năm 2027 Khánh Hòa hoàn thành đầy đủ các tiêu chí, tiêu chuẩn đô thị loại I, làm cơ sở lập hồ sơ đề nghị cấp có thẩm quyền thẩm định, công nhận. Về tiêu chí có ít nhất 50% số phường đạt trình độ phát triển đô thị loại II, Sở Xây dựng đang phối hợp với đơn vị tư vấn đánh giá hiện trạng 16 phường trên địa bàn tỉnh; đồng thời nghiên cứu giải pháp nâng cấp một số xã có tiềm năng phát triển thành phường, mở rộng phạm vi các khu vực được công nhận là đô thị nhằm nâng cao tỷ lệ dân số đô thị.

Thành viên trong đoàn công tác của Cục Phát triển đô thị phát biểu tại cuộc họp.

Đáng chú ý, UBND tỉnh đề xuất Bộ Xây dựng nghiên cứu, tham mưu Trung ương cho phép áp dụng cơ chế đặc thù đối với tiêu chí đô thị loại I. Theo đó, đề xuất công nhận Khánh Hòa đạt tiêu chí đô thị loại I khi đạt tối thiểu 10/15 tiêu chuẩn, thay vì phải đạt đầy đủ các yêu cầu như quy định hiện hành. Nếu được chấp thuận, tỉnh sẽ đủ điều kiện để lập đề án công nhận đô thị loại I và đẩy nhanh tiến trình xây dựng Khánh Hòa trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.

Lãnh đạo Sở Xây dựng báo cáo tại cuộc họp.

Tại buổi làm việc, đồng chí Nguyễn Thanh Hà nhấn mạnh việc hoàn thành các tiêu chí đô thị loại I có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hiện thực hóa mục tiêu mà Nghị quyết số 09 của Bộ Chính trị đã đề ra. Đồng chí đề nghị Cục Phát triển đô thị tiếp tục quan tâm, hướng dẫn, hỗ trợ tỉnh trong quá trình hoàn thiện hồ sơ, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc về chuyên môn, đồng thời xem xét, ủng hộ các đề xuất về cơ chế đặc thù của tỉnh.

Cục trưởng Cục Phát triển đô thị Trần Quốc Thái cho biết, Cục Phát triển đô thị hoàn toàn ủng hộ địa phương trong việc chuyển đổi mô hình từ tỉnh thành thành phố trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, để triển khai được công việc này đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ của cả hệ thống chính trị và quyết tâm chính trị cao của lãnh đạo tỉnh. Trước mắt, tỉnh cần xây dựng kế hoạch với lộ trình, nhiệm vụ, mốc thời gian cụ thể triển khai các bước khoa học, bài bản. Hiện nay, Bộ Tài chính cùng với tỉnh đang làm hồ sơ đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét sửa đổi các cơ chế đặc thù trong Nghị quyết số 55 của Quốc hội về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển tỉnh Khánh Hòa. Đây là cơ sở quan trọng đặt nền móng cho những bước đi tiếp theo để đưa địa phương sớm trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Do đó, địa phương cần bám sát, sớm hoàn thiện hồ sơ với những nội dung quan trọng để đạt được mục tiêu. Đồng thời, tỉnh làm việc cụ thể với Bộ Tài chính, giải trình rõ việc đề xuất áp dụng cơ chế đặc thù để trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Từ đó, trình Bộ Chính trị cho ý kiến hoặc trình Bộ Chính trị cho ý kiến rồi trình Ban Chấp hành Trung ương Đảng, trước khi trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Liên quan đến tình hình phát triển đô thị của Khánh Hòa, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị nhấn mạnh, sau sáp nhập, địa phương đang triển khai điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, trong đó lưu ý đến việc hoạch định lại không gian đô thị một cách linh hoạt, phù hợp thực tế; trong đó làm rõ việc phân loại đô thị, tăng cường tỷ lệ đô thị hóa và đặc biệt là ưu tiên những địa phương có tiềm năng, thế mạnh để nâng cấp đô thị và nâng cấp từ xã lên phường. Ông Trần Quốc Thái cũng đề nghị UBND tỉnh quan tâm hơn nữa đến định hướng phát triển đô thị thông minh gắn với chuyển đổi số, đồng bộ hệ thống và liên thông dữ liệu. Ngoài ra, để có cơ sở thuyết phục hơn cấp có thẩm quyền, Cục trưởng Cục Phát triển đô thị gợi ý tỉnh sớm làm việc với Cục Thống kê triển khai tổng điều tra về quy mô dân số, diện tích, tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP)… để chuẩn hóa dữ liệu.