Khánh thành Khu tưởng niệm Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh

Sáng 30/3, xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) long trọng tổ chức Lễ khánh thành Khu tưởng niệm Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh tại Bãi Dừa, thôn Cương Thịnh.

Lễ thỉnh chuông tại khu tưởng niệm.

Lễ thỉnh chuông tại khu tưởng niệm.

Công trình xây dựng Khu tưởng niệm Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh được khởi công xây dựng vào tháng 6/2025, có tổng kinh phí gần 7 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và nguồn huy động xã hội hóa.

Công trình được thiết kế trang nghiêm, hài hòa với không gian di tích gồm nhiều hạng mục như: nhà tưởng niệm, bia tưởng niệm, nhà soạn lễ, đường vào khu di tích, khuôn viên, điện chiếu sáng,…

Việc xây dựng khu tưởng niệm không chỉ là hoạt động “đền ơn đáp nghĩa” thiết thực, mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử của di tích Bãi Dừa, tạo nên một địa điểm tưởng niệm linh thiêng, đáp ứng nhu cầu thăm viếng, dâng hương của nhân dân và thân nhân các liệt sĩ.

Khu tưởng niệm Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh tại Bãi Dừa (Cổ Đạm).

Khu tưởng niệm Đại đội pháo binh 45 Hà Tĩnh tại Bãi Dừa (Cổ Đạm).

Theo tư liệu, trước năm 1960, Đại đội pháo binh 45 là đại đội pháo bảo vệ bờ biển trực thuộc Khu tuần 2 Hải quân đóng quân tại thành phố cảng Hải Phòng. Năm 1961, đơn vị được điều động về xã Xuân Hội (Nghi Xuân cũ) với mục tiêu bảo vệ vùng biển khu vực Bắc Trung Bộ.

Sau sự kiện Vịnh Bắc Bộ xảy ra vào ngày 5/8/1964, đơn vị được chuyển giao cho lực lượng bộ đội địa phương, trực thuộc Tỉnh đội Hà Tĩnh (nay là Bộ Chỉ huy quân sự Hà Tĩnh).

Để bảo đảm bí mật, Đại đội pháo binh 45 thường xuyên di chuyển tại các trận địa thuộc địa phận các xã Xuân Hội, Xuân Trường, Xuân Yên, Xuân Liên và Cương Gián (cũ).

Vào khoảng 14 giờ ngày 12/7/1968, phát hiện tàu chiến Mỹ xâm phạm vùng bờ biển cách 8km, đơn vị đang “chốt” tại trận địa pháo Bãi Dừa thuộc thôn Cường Thịnh (xã Xuân Liên cũ, nay là xã Cổ Đạm) được lệnh nhả đạn.

Lúc này, khoảng gần 30 máy bay các loại của địch quần thảo gầm rú trên bầu trời, thi nhau bắn rốc-két và phóng tên lửa xuống. Trận địa pháo gồm 4 khẩu tầm xa 105mm và 4 khẩu 12 ly 7 bị chìm trong biển lửa, cả trận địa bị san phẳng.

Cuộc chiến không cân sức kéo dài khoảng 2 giờ khiến 20 cán bộ chiến sĩ hy sinh tại chỗ, nhiều người đã anh dũng hy sinh ngay trên mâm pháo trong trận chiến ác liệt với đế quốc Mỹ.

Khu tưởng niệm Đại đội pháo 45 Hà Tĩnh được xây dựng đáp ứng mong mỏi của đông đảo các tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh Hà Tĩnh.

Khu tưởng niệm Đại đội pháo 45 Hà Tĩnh được xây dựng đáp ứng mong mỏi của đông đảo các tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh Hà Tĩnh.

Trận đánh kết thúc, máy bay địch rút lui, đồng đội và lực lượng dân quân nhanh chóng có mặt để cứu chữa người bị thương và khâm liệm cho người đã khuất. Thi hài các liệt sĩ được an táng tại khu đồi Bồng Bộng, xã Xuân Liên cũ.

Sau trận đánh ngày 12/7, Đại đội pháo binh 45 được lệnh về tuyến sau làm nhiệm vụ mở đường. Đến nay, hài cốt các chiến sĩ hy sinh một số được đưa vào nghĩa trang liệt sĩ khu vực Nghi Xuân, số khác được người thân mang về quê an táng.

Để tri ân, tưởng nhớ sự hy sinh anh dũng của các liệt sĩ Đại đội pháo binh và nhân dân trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cấp ủy, chính quyền và các tầng lớp nhân dân trong và ngoài tỉnh đã chung tay xây dựng khu tưởng niệm để ghi dấu cho những chiến công đã hóa thành bất tử của các cán bộ, chiến sĩ, nhân dân đã anh dũng hy sinh ở khu vực Bãi Dừa, xã Cổ Đạm.

ĐỨC ĐỒNG

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/khanh-thanh-khu-tuong-niem-dai-doi-phao-binh-45-ha-tinh-post951884.html