Khát vọng đóng góp của tri thức trẻ Việt Nam tại Hong Kong

Theo phóng viên TTXVN tại Hong Kong, là một trong những trung tâm giáo dục và đổi mới sáng tạo năng động của châu Á, Hong Kong sở hữu môi trường học thuật có tính cạnh tranh cao, đòi hỏi sinh viên phải liên tục cập nhật kiến thức và chủ động nghiên cứu. Trong bối cảnh đó, tinh thần hiếu học, sự kiên trì và khả năng thích nghi đã trở thành những lợi thế giúp sinh viên Việt Nam từng bước khẳng định vị trí của mình.

Chia sẻ về quá trình học tập tại Đại học Hong Kong (HKU), Nguyễn Mai Khánh Chi, sinh viên năm thứ hai ngành Quốc tế và Khu vực học thuộc Khoa Nghệ thuật và Nhân văn, hiện nhận học bổng toàn phần 100% học phí, cho biết điều khiến em ấn tượng nhất ở cộng đồng du học sinh Việt Nam là ý chí vươn lên và tinh thần tự học bền bỉ trước áp lực học tập.

Từng là thành viên Đội tuyển Quốc gia môn Ngữ văn của Trường THPT Chuyên Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), đồng thời được vinh danh là Gương mặt trẻ tiêu biểu năm 2024, Khánh Chi luôn coi việc học tập và trau dồi kiến thức là hành trình lâu dài. Bên cạnh nỗ lực duy trì kết quả học tập để giữ học bổng, em còn đảm nhận vị trí Trợ lý Nghiên cứu cho Giáo sư từ đầu năm thứ hai và tích cực tham gia công việc Cố vấn Sinh viên. Trong các buổi thảo luận tại trường, Khánh Chi thường chủ động đưa những góc nhìn và dẫn chứng thực tiễn từ Việt Nam vào trao đổi. Đây vừa là cách em rèn luyện tư duy phản biện, vừa góp phần giới thiệu hình ảnh đất nước với bạn bè quốc tế.

Đặc biệt, trước những định hướng lớn của Đảng và Nhà nước về đột phá phát triển giáo dục, đào tạo và thúc đẩy xã hội học tập, học tập suốt đời (như tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW), Khánh Chi cho rằng du học sinh cần đổi mới phương pháp tiếp cận tri thức ngay từ những việc nhỏ nhất. Đó là sự chuyển dịch mạnh mẽ từ học thụ động sang tự nghiên cứu chủ động, kết hợp tư duy liên ngành giữa lý thuyết với thực tiễn chính trị - xã hội, đồng thời khai thác tối đa kho tàng cơ sở dữ liệu quốc tế để giải quyết những bài toán thiết thực của Việt Nam.

Đinh Đức Thiện, sinh viên năm thứ 2 ngành Toán - Khoa học Máy tính và Trí tuệ nhân tạo (AI) mở rộng tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong (HKUST). Ảnh: Lê Anh/ PV TTXVN tại Hong Kong

Nếu như các ngành khoa học xã hội mang lại lăng kính về thể chế và hội nhập, thì ở mũi nhọn khoa học - kỹ thuật, các sinh viên Việt Nam tại Hong Kong lại đang trực tiếp tiếp cận với những công nghệ lõi của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Đinh Đức Thiện, cựu học sinh Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong (Nam Định) - từng giành giải Nhất quốc gia môn Vật lý – hiện theo học năm thứ 2 ngành Toán - Khoa học Máy tính và Trí tuệ nhân tạo (AI) mở rộng tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hong Kong (HKUST).

Với nền tảng toán học vững chắc cùng trải nghiệm tại các phòng thí nghiệm robotics tiên tiến của HKUST, Đức Thiện nhìn thấy nhiều cơ hội chuyển giao công nghệ khả thi cho Việt Nam. Theo nam sinh này, bên cạnh việc chinh phục các công nghệ đỉnh cao như robot hình người nhằm khẳng định vị thế trí tuệ, Việt Nam hoàn toàn có thể ứng dụng hiệu quả AI và tự động hóa vào các lĩnh vực gần gũi nhưng mang lại giá trị kinh tế - xã hội lớn. Đơn cử như việc đưa công nghệ vào nông nghiệp để tự động hóa quy trình kiểm soát thông số, nâng cao chất lượng nông sản thay cho phương thức canh tác dựa trên kinh nghiệm truyền thống.

Bên cạnh đó, Đức Thiện cũng đặc biệt tâm đắc với hướng nghiên cứu tại HKUST về ứng dụng AI và robot trong bảo vệ môi trường biển - như các hệ thống robot lặn tự hành đo đạc chất lượng nước và thu gom rác thải xuyên ngày đêm - cũng như các giải pháp robot hỗ trợ đời sống hằng ngày, giúp người cao tuổi và người khuyết tật tăng cường khả năng tự chủ.

Ở góc độ nghiên cứu chính sách và quan hệ quốc tế, Khánh Chi nhận định các mô hình liên kết khu vực, quản trị an ninh và ngoại giao đa phương (như kinh nghiệm của Liên minh châu Âu hay ASEAN) mà em đang tiếp cận tại HKU mang lại nhiều gợi mở quý báu cho tiến trình hội nhập sâu rộng của Việt Nam. Hướng tới lộ trình học tiếp lên Thạc sĩ nghiên cứu và Tiến sĩ, Khánh Chi đặt mục tiêu trở thành một giảng viên, nhà nghiên cứu chuyên sâu về thể chế khu vực và đối ngoại, từ đó đóng góp các tham vấn chính sách chất lượng cho nước nhà.

Là điểm giao thoa giữa chuẩn mực giáo dục quốc tế và sự năng động của kinh tế châu Á, Hong Kong mở ra cơ hội thuận lợi để các du học sinh Việt Nam đảm nhận vai trò "cầu nối" tri thức.

Nhìn nhận về vấn đề này, Đức Thiện cho rằng điều đáng tiếc nhất không phải là việc thiếu nhân tài, mà là những người trẻ có cùng đam mê nghiên cứu đôi khi chưa tìm thấy nhau hoặc chưa tiếp cận đúng nguồn lực. Theo Đức Thiện, Hội Sinh viên Việt Nam tại HKUST đang phát huy rất tốt vai trò gắn kết, không chỉ hỗ trợ đời sống mà còn là diễn đàn chia sẻ cơ hội học thuật, từng bước ươm mầm các dự án hướng về Việt Nam. Thực tế cho thấy, nhiều giáo sư tại HKUST đã và đang thường xuyên sang Việt Nam tìm kiếm, tuyển chọn các ứng viên tiềm năng cho bậc sau đại học, tạo nên dòng chảy trao đổi học thuật đầy tích cực.

Đồng quan điểm, Khánh Chi suốt 2 năm qua đã bền bỉ đồng hành, chia sẻ phương pháp tìm kiếm tài liệu, viết luận chuẩn quốc tế và kinh nghiệm săn học bổng cho học sinh, sinh viên trong nước. Theo nữ sinh HKU, việc mỗi du học sinh giữ gìn hình ảnh chỉn chu, tác phong nghiên cứu nghiêm túc chính là cách thiết thực nhất để tạo dựng niềm tin, qua đó thúc đẩy các chương trình hợp tác, hội thảo khoa học giữa các trường đại học Hong Kong và Việt Nam.

Để biến những tri thức tích lũy ở nước ngoài thành đóng góp cụ thể và hiệu quả hơn sau khi tốt nghiệp, các bạn trẻ cũng bày tỏ kỳ vọng vào những cơ chế kết nối đồng bộ. Đại diện cho tiếng nói của nhiều du học sinh, Khánh Chi mong muốn có thêm các mạng lưới kết nối trí thức trẻ Việt Nam tại Hong Kong được bảo trợ chính thức, giúp cộng đồng dễ dàng liên kết với các viện nghiên cứu trong nước. Song song với đó, cơ chế "đặt hàng" đề tài hoặc định hướng nghiên cứu từ phía Việt Nam sẽ giúp những người trẻ đang học tập ở nước ngoài nắm bắt chính xác nhu cầu thực tiễn của đất nước, từ đó tập trung trí tuệ nghiên cứu đúng hướng, sẵn sàng trở về cống hiến cho sự phát triển bền vững của Tổ quốc.