Khát vọng trở thành 'vua' trái điều vàng

Ông Phạm Văn Hiếu (bìa trái), Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Anh và đại diện Công ty TNHH Giải pháp nông nghiệp AGRI 365 khảo sát quy trình thu hoạch trái điều của nông dân phường Bình Phước.

Ông Phạm Văn Hiếu, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) Hoàng Anh (ở phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai) nhiều năm qua dồn hết tâm huyết đầu tư chế biến các sản phẩm từ trái điều tươi. Hiện những sản phẩm chế biến từ trái điều của HTX được người tiêu dùng ưa chuộng. Tuy đã gặt hái được thành quả nhưng đây chỉ mới là điểm khởi đầu giấc mơ trở thành “vua” trái điều của người con đất thủ phủ điều.

Biến phế phẩm thành trái điều “vàng”

Trái điều có giá trị dinh dưỡng rất cao nhưng bao nhiêu năm qua đều bị đổ bỏ là điều trăn trở với ông Phạm Văn Hiếu, Giám đốc HTX Hoàng Anh. Ông Hiếu so sánh: “10kg trái điều tươi mới thu được gần 2kg hạt điều, phần lớn còn lại đều đổ bỏ. Chính vì vậy, suốt hành trình gắn bó với việc chế biến các sản phẩm từ trái điều tươi trong nhiều năm qua, không phút nào tôi ngơi nghỉ, lúc thì nghiên cứu cải tiến, hoàn chỉnh quy trình chế biến; lúc thì tìm giải pháp đào tạo, giữ được người lao động lành nghề; tìm hiểu thông tin tiếp cận về nguồn vốn đầu tư vào sản xuất… Vào mùa cao điểm chế biến, giữa khuya, tôi còn tranh thủ nấu mắm vì quy trình này làm thủ công cần sự tỉ mỉ ở từng khâu chế biến”.

Câu chuyện chọn nguyên liệu trái điều sạch đưa vào chế biến cũng rất công phu. Trong quá trình nghiên cứu, chế biến, ông Hiếu nhiều lần phải đổ bỏ hàng tấn nguyên liệu ủ mắm, trong đó có nguyên nhân là nguyên liệu không đạt chất lượng. Theo ông Hiếu, để làm được những mẻ mắm điều thành công, yêu cầu đầu tiên là trái điều phải tươi, phải sạch. Chính vì vậy, ông Hiếu đã bỏ công lặn lội tìm những vườn điều canh tác theo hướng hữu cơ. Hiện HTX đã có nhiều thành viên là nông dân trồng điều lâu năm. Ông Hiếu nhận xét: Những lão nông trồng điều lâu năm theo hướng hữu có tính cần, kiệm thì mới kiên nhẫn chăm chút, chọn hái từng trái điều tươi ngon bán cho HTX.

Quy trình sản xuất nước mắm từ trái điều tại Hợp tác xã Hoàng Anh, phường Bình Phước, tỉnh Đồng Nai.

Ông Hiếu chia sẻ: Để khuyến khích nông dân hái và bán trái điều tươi, HTX phải chuẩn bị đủ vốn để trả tiền mỗi ngày cho nông dân bán trái. Vụ thu hoạch trái điều rất ngắn, HTX phải tranh thủ từng ngày thu mua, trữ nguyên liệu. Nỗi trăn trở lớn nhất của HTX vẫn là thiếu vốn đầu tư, trong khi đó, HTX phải chạy đua, đếm từng ngày trong việc thu mua nguyên liệu cho cả năm sản xuất. Chỉ tính với mức giá 2,5 ngàn đồng/kg trái điều tươi như hiện nay, thu nhập của nông dân trồng điều có thể tăng lên ít nhất từ 30-40%.

Vào mùa trái chín, vườn điều gần 1ha của ông Huỳnh Thanh Minh (ở phường Bình Phước) cho thu hoạch từ 300-400kg trái chín bán cho HTX Hoàng Anh. Theo yêu cầu của HTX, nhà vườn chỉ lựa trái điều tươi ngon, bỏ những trái giập, hư hao. Theo đó, chiều mát, cả gia đình ông Minh lại cùng nhau thu hoạch. Với giá bán 2,5 ngàn đồng/kg trái, gia đình ông Minh thu được tiền triệu mỗi ngày. Ông Minh cho biết: “Nhờ lâu năm gắn bó; giàu kinh nghiệm trồng, chăm sóc cây điều nên mùa nào vườn điều của gia đình tôi cũng cho năng suất cao. Những cây điều vài chục năm tuổi thường cho thu hoạch từ 100-200kg trái tươi/vụ. 3 năm trở lại đây, nhà vườn đã thu và bán trái điều tươi cho HTX Hoàng Anh. Nhờ đó, gia đình tôi có thêm thu nhập gần 10 triệu đồng/vụ thu hoạch điều”.

Giấc mơ đưa món quê ra thế giới

Hiện HTX Hoàng Anh đang cung cấp ra thị trường các dòng sản phẩm như: Nước mắm chay trái điều, mắm ruốc trái điều, nước ép trái điều, rượu trái điều. Thời gian trước, HTX chế biến với quy mô nhỏ lẻ nhưng hiện nay, HTX đã có đối tác là doanh nghiệp thương mại trở thành thành viên của HTX, chịu trách nhiệm phân phối sản phẩm và phát triển thị trường. Bài toán khó nhất về phát triển kênh tiêu thụ, đầu ra, HTX đã giải quyết được. Dự kiến vụ thu hoạch điều năm nay, HTX sẽ thu mua khoảng 500 tấn trái điều tươi làm nguyên liệu chế biến thực phẩm.

Ông Hiếu chia sẻ thêm: Khát vọng của HTX sẽ tiếp tục đầu tư hệ thống máy móc, thiết bị hiện đại, vươn lên quy mô sản xuất lớn không chỉ đáp ứng tốt thị trường trong nước mà còn vươn ra thế giới.

Bà Nguyễn Thị Ngọc Thanh, Giám đốc Công ty TNHH giải pháp nông nghiệp AGRI 365 (Thành phố Hồ Chí Minh) cho hay: “Doanh nghiệp không chỉ là đối tác mà tham gia làm thành viên của HTX, đồng hành cùng HTX. Trước và trong suốt quá trình hợp tác với HTX Hoàng Anh, rất nhiều lần chúng tôi về tận nơi, theo sát từ khâu nông dân thu hoạch trái điều, nắm rõ về quy trình sản xuất của HTX, doanh nghiệp rất yên tâm về chất lượng sản phẩm vì chọn lọc từ nguyên liệu là trái điều sạch, quá trình chế biến thủ công an toàn nên tốt cho sức khỏe người tiêu dùng. Điều doanh nghiệp tâm đắc là ý nghĩa lớn của mô hình sản xuất này. HTX tận dụng được nguồn nguyên liệu chế biến là trái điều vốn bỏ đi để bà con nông dân có thêm nguồn thu và yên tâm gắn bó với cây điều, giúp ổn định nguồn nguyên liệu”.

Cũng theo bà Thanh, sản phẩm của HTX Hoàng Anh được chế biến từ nguyên liệu trái điều sạch với quy trình chế biến thủ công tỉ mỉ nên đáp ứng tốt yêu cầu khắt khe của phân khúc thị trường cao cấp. HTX đã có đầy đủ các chứng nhận về an toàn vệ sinh thực phẩm nên doanh nghiệp rất yên tâm trong việc phân phối sản phẩm ra thị trường. Doanh nghiệp cũng rất yên tâm vì có sự ủng hộ từ chính quyền địa phương và nhiều điều kiện thuận lợi để lớn mạnh. Doanh nghiệp muốn góp phần lan tỏa câu chuyện về cây điều, về sản phẩm chế biến từ trái điều, qua đó xây dựng thương hiệu những đặc sản của thủ phủ điều cả nước.