Khủng hoảng ở quốc gia dư thừa 30 triệu đàn ông
Đàn ông Trung Quốc đang đối mặt với 'thị trường tình cảm' khắt khe, những tiêu chí về nhà cửa, thu nhập cao từng là lợi thế nay thành điều kiện gần như bắt buộc.

Quản lý sản phẩm công nghệ thông tin Zhao Xiangjie vẫn chưa tìm được bạn đời phù hợp.
Ở tuổi 33, Zhao Xiangjie sở hữu nhiều yếu tố từng được xem là “hình mẫu người chồng lý tưởng” tại Trung Quốc. Người đàn ông này có công việc ổn định trong lĩnh vực công nghệ, thu nhập khoảng 300.000 NDT mỗi năm (khoảng 43.000 USD), có nhà riêng tại Thành Đô, gia đình cũng có thêm một bất động sản khác, cùng lối sống lành mạnh.
Trong buổi gặp đầu tiên với một chuyên gia mai mối, Zhao nhận được câu hỏi thẳng thắn: "Vì sao anh vẫn chưa lập gia đình?". Anh chỉ cười, đáp lại nửa đùa nửa thật rằng nhiều người “đáng lẽ không nên ế” lại đang sống một mình.
Song, câu trả lời của Zhao phần nào phản ánh thực tế ngày càng nhiều đàn ông tại xứ tỷ dân trẻ gặp khó khăn trong việc tìm bạn đời.
Theo CNA, số liệu cho thấy số cặp đăng ký kết hôn đã giảm mạnh, chỉ còn 6,76 triệu cặp trong năm gần nhất, chưa bằng một nửa so với một thập kỷ trước. Trong khi đó, hệ quả kéo dài từ chính sách một con và tâm lý chuộng con trai khiến quốc gia này dư thừa khoảng 30 triệu nam giới so với nữ.
Sự mất cân bằng này khiến “thị trường hôn nhân” trở nên cạnh tranh hơn bao giờ hết. Đàn ông không chỉ cần tìm được đối tượng phù hợp, mà còn phải đáp ứng những tiêu chuẩn ngày càng cao.
Thị trường hôn nhân khắc nghiệt
Theo các chuyên gia mai mối, khó khăn đầu tiên của nhiều người là không có cơ hội gặp gỡ đủ nhiều đối tượng.
Nhịp sống bận rộn, đặc biệt trong các ngành nghề kỹ thuật hoặc văn phòng, khiến nhiều người chỉ xoay quanh vòng mối quan hệ tròn nhỏ gồm đồng nghiệp và bạn bè. Những người như kỹ sư Cong (33 tuổi), anh tìm đến dịch vụ mai mối để tăng hiệu quả tìm bạn đời.
Tại các trung tâm mai mối, mỗi buổi gặp thường chỉ kéo dài khoảng 30 phút. Hồ sơ được sàng lọc trước, giúp khách hàng nhanh chóng tiếp cận nhiều lựa chọn trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, khi số lượng nữ giới ít hơn, họ cũng có xu hướng khắt khe hơn. Các tiêu chí phổ biến không chỉ là tính cách mà còn bao gồm điều kiện tài chính.

Kỹ sư Cong (trái) đang ngồi cùng chuyên gia mai mối.
Một chuyên gia mai mối tại Sơn Đông cho biết nhiều phụ nữ hiện nay kỳ vọng đối phương phải có xe riêng, căn hộ không còn nợ với ít nhất ba phòng ngủ, cùng công việc ổn định trong khu vực nhà nước với thu nhập từ 12.000 NDT/tháng trở lên, kèm phúc lợi và lương hưu rõ ràng.
Trước những điều kiện đó, những người như Sun Guoxu (31 tuổi), thu nhập 78.000 NDT/năm và vẫn đang trả góp nhà, gần như không có nhiều lợi thế. Hai buổi xem mắt đầu tiên của anh đều không có kết quả.
“Trước đây, người ta coi trọng con người. Còn bây giờ, ai cũng muốn ‘kết hôn vượt cấp’ để rút ngắn hành trình phấn đấu”, một chuyên gia nhận định.
Không chỉ phụ nữ đặt tiêu chuẩn cao, nhiều nam giới cũng tự thu hẹp cơ hội của mình. Không ít người yêu cầu đối tượng phải trẻ hơn, ngoại hình ưa nhìn, tính cách dễ chịu và có học vấn tốt.
Trong thực tế, những tiêu chí này dễ tạo ra sự lệch pha giữa kỳ vọng và khả năng. Chen Yukun (29 tuổi), làm việc trong khu vực nhà nước, từng từ chối nhiều đối tượng chỉ vì không phù hợp về ngoại hình, dù bản thân không có lợi thế nổi bật về thu nhập hay tài sản.
Trước sự kén chọn đó, người mai mối của anh đã đặt câu hỏi thẳng thắn: “Có bao nhiêu người sẽ chọn trí tuệ thay vì tiền bạc?”.
Nghề mai mối 'lên đời'
Trong bối cảnh đó, nghề mai mối đang trở thành dịch vụ “cố vấn tình cảm” chuyên nghiệp. Bên cạnh kết nối các khách hàng, các “chuyên gia” này còn hướng dẫn khách hàng giao tiếp, xây dựng hình ảnh đến duy trì mối quan hệ. Ở những giai đoạn sau, chuyên gia tiếp tục đồng hành, phân tích vấn đề và đưa ra lời khuyên.
Như trường hợp của Zhao, anh được nhận xét là quá vội vàng trong cách thể hiện cảm xúc, điều dễ khiến đối phương cảm thấy áp lực.
Bên cạnh đó, một phần quan trọng của công việc là giúp khách hàng nhìn lại chính mình. Nhiều người đặt ra tiêu chí cao cho đối phương nhưng lại chưa xác định rõ giá trị bản thân. Dù việc điều chỉnh kỳ vọng không dễ dàng, song đây lại là bước cần thiết để tăng cơ hội tìm được bạn đời.

Nghề mai mối đang dần được quan tâm trở lại khi ngày càng nhiều đàn ông Trung Quốc gặp khó trong việc tìm bạn đời.
Song song đó, các hình thức mai mối cũng thay đổi, từ gặp mặt truyền thống sang livestream và phòng chat trực tuyến, giúp người độc thân tiếp cận nhiều đối tượng hơn. Khách hàng ngày càng trẻ, vừa do nhận thức sớm về khó khăn trong việc tìm bạn đời, vừa chịu áp lực từ gia đình.
Dù xã hội dần cởi mở hơn với những lựa chọn như làm mẹ đơn thân, hôn nhân vẫn là thước đo thành công với nhiều gia đình, đặc biệt ở nông thôn. Với Zhao, áp lực này luôn hiện hữu trong mỗi lần sum họp, khi cha mẹ anh liên tục nhắc đến chuyện lập gia đình.
Giữa những áp lực và thực tế khắc nghiệt, Zhao hiện chỉ mong muốn cuộc sống đơn giản: một gia đình nhỏ với con cái, thú cưng và cuộc sống đủ đầy.
“Sống một mình thật sự không dễ”, anh chia sẻ.











