Khi AI dần trở thành 'cố vấn' của các nhà đầu tư

Khi Ryan Lei có một ý tưởng đầu tư, anh ấy không còn phải mất nhiều ngày viết mã và lục soát dữ liệu lịch sử để xác thực nó nữa. Chàng trai 27 tuổi, chuyên về giao dịch định lượng tại Hong Kong (Trung Quốc), hiện đang ủy thác phần lớn công việc nặng nhọc cho trí tuệ nhân tạo (AI). Trong một vụ đặt cược gần đây liên quan đến đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) của một công ty công nghệ lớn, Lei đã sử dụng các tác nhân AI của Futu để thu thập dữ liệu về các đợt niêm yết tương tự trong thập kỷ qua và phân tích hiệu suất sau khi ra mắt của chúng. Nghiên cứu có sự hỗ trợ của AI đã cung cấp thông tin cho một vị thế bán khống, cuối cùng giúp anh ta kiếm được vài nghìn USD.

Theo Lei, người có chín năm kinh nghiệm đầu tư và đồng quản lý một nhóm giao dịch định lượng gồm bảy người, AI có thể nhanh chóng hoàn thành những khối lượng công việc mà trước đây phải mất nhiều ngày hoặc thậm chí nhiều tuần.

Trường hợp của Lei cho thấy mức độ mà AI đang thay đổi hành vi của các nhà giao dịch và có thể tác động tới toàn bộ ngành tài chính và quản lý tài sản.

AI bước vào quy trình đầu tư

Tại Mỹ, các công ty môi giới như Robinhood và Webull đang tích hợp AI vào các công cụ của họ để hỗ trợ khách hàng, chủ yếu là các nhà đầu tư cá nhân, trong việc mua và bán cổ phiếu.

Tại Hong Kong (Trung Quốc), Futu Securities – một trong những công ty môi giới trực tuyến lớn nhất thành phố – đã ra mắt tính năng hỗ trợ chuyên gia có tên gọi “chế độ chuyên gia” vào tháng 7, cho phép khách hàng thực hiện nghiên cứu đầu tư và đặt lệnh mua bán cổ phiếu, quyền chọn và quỹ ETF bằng ngôn ngữ tự nhiên.

Theo công ty, số lượng yêu cầu hàng ngày gửi đến các công cụ AI của Futu đã tăng khoảng 50% so với tháng trước trong tháng 8 sau khi tính năng mới được giới thiệu.

Công ty cho biết hơn một nửa số truy vấn của người dùng hiện tập trung vào phân tích cổ phiếu riêng lẻ, bao gồm các yếu tố cơ bản của công ty, lợi nhuận và xu hướng kỹ thuật. Các công cụ phái sinh và chiến lược định lượng nổi lên là những trường hợp sử dụng lớn thứ hai.

Tại Trung Quốc đại lục, xu hướng này thận trọng hơn. Các nhà đầu tư cá nhân chủ yếu sử dụng các công cụ AI để thu thập thông tin, phân tích dữ liệu và theo dõi giá cổ phiếu, thay vì trực tiếp đưa ra hoặc thực hiện các quyết định đầu tư.

Điều đó là do các quy định của Trung Quốc đại lục cấm việc đưa ra khuyến nghị về cổ phiếu từ các cá nhân và tổ chức không được cơ quan quản lý chứng khoán cấp phép.

Các quy định của Trung Quốc cũng đặt hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán dưới sự quản lý của cơ quan quản lý. Việc cung cấp các phân tích, dự báo giá hoặc gợi ý thời điểm mua bán chứng khoán nhằm thu phí thuộc phạm vi hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán và phải đáp ứng các yêu cầu về tư cách, giấy phép.

Khi tờ South China Morning Post hỏi Doubao, chatbot AI phổ biến do ByteDance vận hành, về các khuyến nghị cổ phiếu, nó đã trả lời rằng nhà đầu tư nên chịu trách nhiệm về các quyết định của chính mình, và chỉ đưa ra lời khuyên chung chung như “sử dụng tiền nhàn rỗi” và đánh giá cổ phiếu dựa trên “các yếu tố cơ bản của công ty”.

Từ thu thập thông tin đến phân tích cổ phiếu

Tuy nhiên, AI đang được cộng đồng đầu tư và tài chính nhanh chóng áp dụng. Theo truyền thông trong nước, hơn 80% các công ty môi giới chứng khoán Trung Quốc đại lục đã triển khai AI trong các ứng dụng giao dịch của họ, giúp các nhà đầu tư thu thập và phân tích dữ liệu.

Các công ty môi giới hàng đầu cũng đang đẩy mạnh việc tích hợp AI vào nghiên cứu và phát triển, thay thế công việc thủ công thu thập thông tin, xử lý dữ liệu và dịch các báo cáo nghiên cứu.

Cùng với việc AI được đưa vào các công cụ đầu tư, cơ quan quản lý Trung Quốc cũng cảnh báo về những dịch vụ sử dụng AI để cung cấp “khuyến nghị cổ phiếu” trái phép. Các cơ quan giám sát chứng khoán địa phương đã cảnh báo về những dịch vụ quảng bá công cụ “AI lượng hóa chọn cổ phiếu”, phần mềm chọn cổ phiếu hoặc dịch vụ tư vấn đầu tư khi không có tư cách hành nghề.

Đối với 250 triệu nhà đầu tư cá nhân tại Trung Quốc, AI có thể giúp họ kiếm tiền từ một trong những thị trường chứng khoán biến động mạnh nhất thế giới.

Jacky Jia, một nhà đầu tư 48 tuổi ở Thượng Hải, đã thu được lợi nhuận khoảng 5% từ việc chọn lọc cổ phiếu tính đến thời điểm này trong năm. Các công cụ AI mà ông thường sử dụng là Doubao và chatbot Ernie của Baidu, được ông dùng để phân tích kết quả tài chính và triển vọng kinh doanh của các công ty mục tiêu, cũng như thực hiện phân tích kỹ thuật về điểm kháng cự của cổ phiếu.

“Trí tuệ nhân tạo đôi khi có thể sai và bạn cần tự mình đưa ra quyết định,” Jia nói. “Nhưng nó rất giỏi trong việc thu thập thông tin. Tôi sẽ tiếp tục sử dụng nó cho giao dịch chứng khoán trong tương lai.”

Danh mục đầu tư của Jia, tập trung vào cổ phiếu công nghệ, đã vượt trội so với chỉ số chuẩn CSI 300, vốn đã giảm hơn 2% trong năm nay.

AI vẫn chưa thay thế quyết định của con người

Đối với Lei, một nhà giao dịch định lượng, AI đã trở nên gắn liền với hầu hết mọi giai đoạn trong quy trình làm việc của nhóm anh, từ thu thập và phân tích dữ liệu đến xây dựng chiến lược và viết mã.

Anh ước tính rằng AI hiện giúp tạo ra khoảng 99% mã lập trình mà nhóm anh sử dụng.

Tuy nhiên, vẫn còn một nhiệm vụ nằm trong tay con người. Mặc dù nhóm của Lei sử dụng AI cho nghiên cứu và phát triển chiến lược, việc thực hiện giao dịch cuối cùng vẫn được giao cho một hệ thống giao dịch định lượng dựa trên quy tắc truyền thống.

Lei cho biết: “Đầu tư định lượng cần phải chặt chẽ, trong khi trí tuệ nhân tạo vẫn còn một mức độ ngẫu nhiên nhất định”.