Khi AI trở thành 'hạ tầng mềm' trong quản trị đô thị

Triển lãm Smart City Summit & Expo 2026 (SCSE) cùng Net Zero City Expo vừa khép lại tại Trung tâm Triển lãm Nam Cảng (TaiNEX 2, Đài Bắc, Đài Loan), để lại nhiều dấu ấn về xu hướng phát triển đô thị thông minh gắn với chuyển đổi xanh. Sự kiện được xem là một trong những diễn đàn công nghệ đô thị lớn nhất khu vực, nơi các chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức quốc tế cùng chia sẻ các giải pháp cho bài toán phát triển bền vững của các thành phố trong tương lai.

Sự gia tăng sử dụng xe điện kéo theo nguy cơ cháy nổ từ pin lithium-ion; thiết bị của ALTOB giới thiệu tại triển lãm cho thấy khả năng phát hiện pin quá nhiệt trong bãi đỗ xe và tự động phun nước làm mát, giảm thiểu rủi ro. Ảnh: nasilemaktech.com

AI định hình lại cách vận hành đô thị

Theo ban tổ chức, triển lãm năm nay quy tụ hơn 2.250 gian hàng, hơn 70 diễn đàn chuyên đề cùng đại diện từ 53 quốc gia và 174 thành phố, phản ánh mức độ quan tâm ngày càng lớn của cộng đồng quốc tế đối với các giải pháp đô thị dựa trên công nghệ.

SCSE 2026 được tổ chức với chủ đề “Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh”, gắn với lộ trình Net Zero 2050 và chương trình New Ten AI Projects của Đài Loan.

Điểm đáng chú ý là sự tham gia đồng bộ của các cơ quan cấp bộ cùng 13 chính quyền địa phương. Sự phối hợp này được đánh giá là mô hình hiếm khi kết nối toàn bộ chuỗi từ hoạch định chính sách, nghiên cứu – phát triển đến triển khai thực tế trong cùng một nền tảng triển lãm.

Tại lễ khai mạc, Thị trưởng Đài Bắc Tưởng Vạn An nhấn mạnh rằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang đóng vai trò trung tâm trong vận hành đô thị hiện đại.

Theo ông, AI không còn là lựa chọn mà đã trở thành tiêu chuẩn mới, với khả năng tác động trực tiếp đến nhiều lĩnh vực như y tế, giao thông, năng lượng và an ninh.

Thực tế tại Đài Bắc cho thấy nhiều ứng dụng đã được triển khai. Hệ thống tích hợp thông tin cấp cứu trước – sau nhập viện cho phép truyền dữ liệu bệnh nhân theo thời gian thực từ xe cứu thương đến bệnh viện. Nhờ AI hỗ trợ phân tích, quy trình cấp cứu được rút ngắn trung bình khoảng 6 phút, một yếu tố quan trọng trong các tình huống khẩn cấp.

Ở lĩnh vực hành chính công, tổng đài 1999 của thành phố đã ứng dụng công nghệ chuyển đổi giọng nói thành văn bản, giúp nâng hiệu suất xử lý yêu cầu của người dân lên tới 90%. Những ứng dụng này cho thấy AI đang dần trở thành công cụ hỗ trợ trực tiếp cho bộ máy quản lý đô thị.

ASUS khởi xướng dự án Thành phố AI với mô hình xuất khẩu toàn thành phố, vạch ra bản thiết kế cho một thành phố thông minh mới. Ảnh:press.asus.com

Công nghệ xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0

Một điểm nhấn khác của SCSE 2026 là sự tập trung vào các giải pháp phục vụ mục tiêu phát triển bền vững.

Các gian hàng của Bộ Nội chính và Bộ Kinh tế giới thiệu nhiều công nghệ như năng lượng tái tạo, công trình hiệu suất cao, chuỗi cung ứng carbon thấp và mô hình kinh tế tuần hoàn.

Nhiều giải pháp mới cũng được trình diễn, bao gồm: mô hình digital twin (song sinh số) trong quản lý đô thị; hệ thống giao thông thông minh tích hợp AI và 5G; xe buýt chạy bằng hydro; robot giám sát và tàu không người lái phục vụ quản lý môi trường.

Ngoài ra, các công cụ phân tích dữ liệu như “cool maps” - bản đồ nhiệt đô thị sử dụng AI - cũng được giới thiệu nhằm hỗ trợ các thành phố thích ứng tốt hơn với biến đổi khí hậu.

Các dự án AI và chuyển đổi xanh được cơ quan quản lý nhà nước kỳ vọng sẽ tạo ra hơn 15.000 tỉ Đài tệ giá trị kinh tế và khoảng 500.000 việc làm chất lượng cao vào năm 2040.

Thúc đẩy hợp tác quốc tế trong phát triển thành phố thông minh

Bên cạnh các hoạt động trưng bày công nghệ, SCSE 2026 còn đóng vai trò là nền tảng thúc đẩy hợp tác quốc tế.

Trong khuôn khổ sự kiện, Hiệp hội Máy tính Đài Bắc (TCA) đã ký kết nhiều biên bản ghi nhớ (MOU) với các đối tác từ Argentina, Pháp và Romania nhằm thúc đẩy hợp tác trong lĩnh vực thành phố thông minh.

Các thỏa thuận này tập trung vào việc chia sẻ kiến thức, kết nối doanh nghiệp và triển khai các dự án hợp tác xuyên biên giới, qua đó mở rộng ứng dụng các giải pháp đô thị thông minh của Đài Loan tại nhiều khu vực trên thế giới.

Sau bốn ngày diễn ra, Smart City Summit & Expo 2026 cho thấy một xu hướng rõ ràng: đô thị thông minh không còn được định nghĩa chỉ bằng công nghệ, mà đang được đặt trong bài toán tổng thể về phát triển bền vững.

Sự kết hợp giữa AI, chuyển đổi số và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đang trở thành hướng đi chung của nhiều quốc gia và thành phố. Trong bối cảnh các đô thị trên thế giới ngày càng đối mặt với áp lực về dân số, năng lượng và môi trường, những mô hình được giới thiệu tại SCSE được kỳ vọng sẽ góp phần định hình cách các thành phố vận hành và phát triển trong tương lai.

Nguyệt Thy