Khi đồng vốn ưu đãi trở thành 'bà đỡ' của kinh tế nông thôn

Dòng vốn chính sách “đánh thức” những trang trại nơi phên dậu

Chúng tôi đến xóm Bản Bó, xã Hà Quảng gặp chị Nguyễn Thị Hoàn một người chăn nuôi lợn lâu năm. Đôi mắt chị vẫn thoáng một nét buồn khi nhớ lại "cơn ác mộng" của năm ngoái, khiến kinh tế gia đình lao đao. Chị Hoàn kể lại: Dịch tả lợn Châu Phi tràn qua, nó quét sạch không còn một con lợn sống sót, bao nhiêu vốn liếng đổ vào đấy coi như mất trắng.

Chị Nguyễn Thị Hoàn, xóm Bản Bó, xã Hà Quảng vừa tái đàn 22 con lợn nái sinh sản và lợn thịt theo hướng an toàn sinh học

Nhưng người nông dân vốn quen với tiếng lợn đòi ăn, để chuồng không thì lấy gì để có kinh phí cho con cái ăn học. Đúng lúc gia đình đang loay hoay lấy đâu ra tiền để làm lại từ đầu, thì nguồn vốn Ngân hàng CSXH đã đến như một chiếc phao cứu sinh. Chị Hoàn được bình xét cho vay 100 triệu đồng để mua vật liệu, xây dựng chuồng trại kiên cố, nền dốc dễ cọ rửa. Chị Hoàn phân chia thành từng ô chuồng riêng biệt, đồng thời, xây dựng hệ thống hầm bi-ô ga xử lý chất thải, đảm bảo không có mùi hôi thối phát tán ra môi trường. Thay vì nuôi giống lợn trắng công nghiệp, chị tìm mua giống lợn đen bản địa. Chị Hoàn khoe: Lợn đen tuy lớn chậm hơn một chút nhưng sức đề kháng của nó tốt lắm. Đặc biệt, thịt nó thơm, giòn, đem ra chợ lúc nào cũng bán được giá cao hơn.

Hiện tại, gia đình chị Hoàn đang duy trì đàn lợn 22 con, gồm cả lợn nái sinh sản và lợn thịt. Chị Hoàn chia sẻ bí quyết chăn nuôi an toàn sinh học: Dịch bệnh sẽ đến lúc nào không biết. Nên nhà tôi không để người lạ vào khu chăn nuôi. Thương lái đến mua cũng chỉ được đứng ngoài xem. Ngay cả hai vợ chồng, đi đâu về cũng phải tắm rửa, thay quần áo, lội qua hố vôi sát trùng rồi mới bước vào chuồng. Giống thì tôi tự nuôi nái để phối, tuyệt đối không bắt lợn con từ các chợ trôi nổi về nuôi. Nhờ sự kỹ tính ấy, đàn lợn nhà tôi vẫn bình an vô sự, đang hứa hẹn một lứa xuất chuồng mới.

Anh Hoàng Văn Vũ cũng ở xóm Bản Bó vay 200 triệu đồng từ chương trình giải quyết việc làm của ngân hàng CSXH để đầu tư xây dựng chuồng trại nuôi bò võ béo

Cũng tại xóm Bản Bó chúng tôi đên tham quan, tìm hiểu mô hình nuôi bò vỗ béo của gia đình anh Hoàng Văn Vũ. Anh Vũ kể: Tôi làm hồ sơ vay 200 triệu đồng từ chương trình giải quyết việc làm của ngân hàng. Cộng với số tiền tích cóp của hai vợ chồng đầu tư gần 1 tỷ đồng để làm trang trại. Khu trang trại rộng hơn 300 m2 nằm biệt lập cách xa khu dân cư được xây dựng kiên cố với hệ thống khung cột sắt vững chãi, mái lợp tôn chống nóng cao ráo. Các ô chuồng được phân chia: máng ăn, máng uống đổ bê tông ốp gạch men sạch sẽ. Đầu tư máy thái cỏ công suất lớn và 1 chiếc xe tải chuyên dụng để chở bò đi chợ bán.

Dẫn chúng tôi đi dọc hành lang trang trại, anh Vũ chỉ vào những chú bò đực lai Sind cốt to, lông da bóng mượt đang nhai cỏ. Anh chia sẻ: Bò vỗ béo mua vào vốn rất lớn. Một con bò đực gầy gò cũng phải có giá từ 15 - 20 triệu đồng. Về đến chuồng, việc đầu tiên là phải “làm sạch” cho nó. Tiêm thuốc tẩy giun sán, tiêm ký sinh trùng đường máu, tiêm vắc xin lở mồm long móng. Khi con bò khỏe thì mới từ bước vỗ béo.

Mỗi lứa, anh Vũ nhập vào từ 15 - 20 con bò gầy. Chế độ ăn được tính toán kỹ: Thức ăn thô xanh như cỏ voi, rơm rạ được ủ chua với rỉ mật để kích thích tiêu hóa, kết hợp với lượng lớn cám ngô, cám tinh bổ sung đều đặn. Đặc biệt, trong tháng cuối trước khi xuất chuồng sẽ thúc cám mạnh để bò "bung mông, nở vai".

Theo anh Vũ, thời gian vỗ béo trung bình từ 2 - 4 tháng, con nào gầy quá thì 5 tháng. Trong tuần qua, tôi vừa chở đi bán 8 con bò tại chợ Trà Lĩnh. Thời điểm này giá thịt bò hơi đang lên cao đến mức 85.000 đồng/kg, tăng hơn 20.000 đồng so với dịp đầu năm. Tính bình quân, mỗi con bò xuất chuồng thu về hơn 30 triệu đồng. Cả lứa thu hơn 240 triệu, trừ chi phí mỗi con lãi ròng từ 3 - 5 triệu đồng. Anh Vũ cho biết thêm: Có thời điểm gia đình nuôi tới 50 con mỗi lứa. Sắp tới sẽ trích một phần lãi để làm thêm khu chuồng sàn, nhập giống dê núi về nuôi nhốt. Cứ lấy ngắn nuôi dài thì kinh tế mới bền vững được.

Sau 7 tháng chăn nuôi, đàn dê của ông Đàm Văn Thông, xóm Hòa Mục, xã Trường Hà đã bắt đầu sinh sản, phát triển tốt.

Tại xóm Hòa Mục, xã Trường Hà, ông Đàm Văn Thông luôn trăn trở tìm cách thoát nghèo. Trên những vách núi đá dựng đứng sau nhà, cây cối mọc um tùm xanh tốt, có tiềm năng để nuôi dê. Cuối năm 2025, nhờ nguồn vốn vay ưu đãi 100 triệu đồng từ Ngân hàng Chính sách xã hội, ông cất công sang tận xã Nam Tuấn mua bằng được 21 con dê núi về nuôi. Số tiền còn lại, ông mua gỗ, ván ép dựng một cái chuồng sàn cao ráo, thoáng gió ngay dưới chân núi.

Sau khi nghiên cứu, tìm hiểu, học hỏi kỹ thuật chăn nuôi, ông Thông nhận ra rằng, con dê tuy là loài ăn tạp nhưng chúng lại rất kén chọn môi trường sống. Dê ưa sạch sẽ, thích ăn lá trên cao chứ không thích ăn cỏ sát mặt đất có dính bùn đất. Ông Thông chia sẻ: Giống dê núi sợ nhất là mùa mưa. Mưa xuống, móng chân nó ngâm nước đất ẩm ướt là thối móng. Rồi ăn phải lá cây ướt là y như rằng đau bụng, viêm phổi. Khi mưa bão phải nhốt, cắt lá tươi cho nó ăn.

Cứ vào khoảng 8 giờ sáng ông mở cửa chuồng cho đàn dê leo lên núi. Khoảng 4 -5 giờ chiều lùa dê về chuồng. Chỉ sau 7 tháng chăn nuôi, đàn dê của ông đã bắt đầu sinh sản. Một năm 2 lứa, mỗi lứa từ 1 - 2 con. Dê con nuôi khoảng 8 tháng là có thể xuất bán thịt. Ông Thông nhẩm tính: Hiện nay, thương lái đang lùng mua thịt dê gắt gao. Cứ có hàng là họ mang xe đến tận nhà lấy, giá dê thịt đang có mức 150.000 đồng/kg. Một con dê thương phẩm nuôi 8 tháng nặng chừng 30 kg, bán đi cũng thu về 4 - 4,5 triệu đồng.

Khi tín dụng chính sách đổi thay tư duy chăn nuôi

Những mô hình hay trang trại chăn nuôi trên địa bàn tỉnh nêu trên không phải là những trường hợp cá biệt. Hàng vạn hộ dân trên khắp địa bàn tỉnh đang từng ngày, từng giờ thay da đổi thịt nhờ có "bà đỡ" là dòng vốn tín dụng chính sách. Chủ tịch UBND xã Trường Hà Linh Thanh Tuyền chia sẻ: Từ khi kiện toàn lại Ban đại diện Hội đồng quản trị Ngân hàng CSXH cấp cơ sở, chúng tôi đã đưa công tác tín dụng chính sách vào nghị quyết phát triển kinh tế của Đảng ủy xã. Phối hợp với cán bộ tín dụng rà soát, đảm bảo dòng vốn đến đúng đối tượng hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ có nhu cầu giải quyết việc làm. Đồng thời, các tổ chức đoàn thể giám sát, hướng dẫn bà con cách làm ăn để đồng vốn sinh lời.

Lãnh đạo UBND xã Trường cùng cán bộ tín dụng khảo sát các chương trình cho vay tại các xóm.

Theo Phó Giám đốc Phòng Giao dịch Ngân hàng CSXH Hà Quảng Nguyễn Thị Thảo, đơn vị phụ trách 7 xã, gồm: Hà Quảng, Trường Hà, Lũng Nặm, Tổng Cọt, Thông Nông, Cần Yên và Thanh Long. Đến nay tổng dư nợ đạt 795,5 tỷ đồng, phục vụ cho gần 11.900 khách hàng còn dư nợ.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Hà Quảng Lăng Thị Yến cho biết: Riêng Hội Nông dân xã hiện đang quản lý 21 Tổ Tiết kiệm và Vay vốn với 511 hộ dư nợ hơn 51 tỷ đồng. Trong các buổi sinh hoạt tổ, chúng tôi không chỉ nhắc nhở việc đóng lãi, mà còn lồng ghép hướng dẫn kỹ thuật chăn nuôi, vận động bà con di dời chuồng trại ra xa nhà ở.

Dòng vốn ưu đãi đang tập trung cao độ cho chăn nuôi để vực dậy kinh tế nông thôn. Đó là 57 tỷ đồng cho chương trình hỗ trợ tạo việc làm; 6,9 tỷ đồng cho nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn; 6 tỷ đồng cho sản xuất kinh doanh vùng khó khăn. Chỉ tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, doanh số cho vay đã đạt 130 tỷ đồng cho 1.466 lượt khách hàng. Đáng mừng hơn cả, doanh số thu nợ cũng đạt 88 tỷ đồng. Con số thu nợ cao chứng tỏ bà con làm ăn có lãi, có tích lũy để trả nợ cho ngân hàng đúng hạn, tạo ra một vòng tuần hoàn vốn lành mạnh để tiếp tục cho những hộ khác vay.

Từ những khoản vay tưởng chừng chỉ là con số trên sổ sách, dòng vốn tín dụng chính sách đã thực sự bám rễ sâu vào đời sống người dân, trở thành “đòn bẩy” giúp hàng nghìn hộ dân vùng cao mạnh dạn đầu tư sản xuất, mở rộng chăn nuôi và vươn lên thoát nghèo bền vững. Quan trọng hơn, đồng vốn ấy đang từng ngày kiến tạo một sự chuyển biến lớn trong tư duy phát triển kinh tế nông thôn: từ chăn nuôi tự phát sang sản xuất hàng hóa an toàn, từ manh mún nhỏ lẻ sang mô hình trang trại bài bản. Nơi phên dậu Tổ quốc, những chuồng trại khang trang mọc lên hôm nay không chỉ nuôi lớn đàn gia súc, mà còn nuôi dưỡng khát vọng làm giàu chính đáng của người dân vùng cao.