Khi dữ liệu trở thành trái tim mùa xuân

Những ngày cuối năm, khi cái lạnh hòa gọi mùa xuân đến rất khẽ, như hơi thở của đất trời sau một năm dài tất bật, phố phường Hà Nội tĩnh lặng hơn, dòng xe thong thả, tiếng còi thưa dần. Trước hiên nhà, quất vàng trĩu quả, mùi trầm thoang thoảng quyện trong gió se lạnh, gợi cảm giác sum vầy, đoàn tụ bình yên riêng chỉ Tết mới mang lại. Giữa sắc xuân ấy, những dữ liệu phòng, chống tội phạm đang âm thầm vận hành, từ hệ thống camera AI, cơ sở dữ liệu dân cư, đến các nền tảng chia sẻ thông tin, giúp lực lượng Công an dự báo, ngăn ngừa rủi ro, giữ cho phố phường trật tự, để mỗi gia đình được đón Tết an lành, trọn vẹn.

Tổng Bí thư Tô Lâm cùng các đại biểu tham quan, làm việc tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia, Bộ Công an cuối tháng 12/2025. Ảnh: Đăng Khoa.

Tầm nhìn chiến lược từ một chuyến thăm

Cuối năm 2025, trong những ngày se lạnh cuối đông, khi đất trời giao hòa chuyển mình, Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu đã đến thăm và làm việc tại Trung tâm Dữ liệu Quốc gia thuộc Bộ Công an, đặt tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Chuyến thăm, làm việc của Tổng Bí thư không chỉ là sự quan tâm, động viên kịp thời đối với lực lượng trực tiếp xây dựng và vận hành hạ tầng dữ liệu quốc gia, mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc, thể hiện tầm nhìn chiến lược của Đảng và Nhà nước về vai trò then chốt của dữ liệu trong kỷ nguyên số.

Trong không gian công nghệ hiện đại, nơi những dòng dữ liệu ngày đêm được thu thập, kết nối và xử lý, Tổng Bí thư khẳng định: Dữ liệu đã trở thành tài nguyên mới, nền tảng cốt lõi của quản trị quốc gia hiện đại, là “mạch máu số” nuôi dưỡng mọi hoạt động điều hành, phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự xã hội và phục vụ ngày càng tốt hơn đời sống nhân dân. Theo Tổng Bí thư, khi được kết nối, chia sẻ và sử dụng đúng cách, dữ liệu sẽ trở thành nền tảng để đổi mới phương thức quản trị, nâng cao năng lực dự báo, hoạch định chính sách, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế dữ liệu, kinh tế số; đồng thời tạo lá chắn vững chắc bảo vệ chủ quyền số, an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội trong bối cảnh mới.

Theo định hướng đó, Trung tâm Dữ liệu Quốc gia không chỉ dừng lại ở chức năng lưu giữ, bảo quản thông tin, mà phải vươn lên trở thành “trái tim” của nền kinh tế dữ liệu, “bộ não số” của quản trị quốc gia hiện đại nơi các dòng dữ liệu được hội tụ, kết nối, phân tích và chuyển hóa thành tri thức phục vụ trực tiếp cho công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của Đảng và Nhà nước, đảm bảo an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội. Từ “bộ não số” này, các quyết sách lớn sẽ được soi chiếu bằng dữ liệu thời gian thực, giúp nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách nhanh hơn, chính xác hơn; đồng thời mở ra không gian phát triển mới cho kinh tế số, xã hội số và chính phủ số. Trung tâm Dữ liệu Quốc gia vì thế không chỉ là hạ tầng kỹ thuật, mà là nền tảng chiến lược bảo đảm chủ quyền dữ liệu quốc gia, an ninh quốc gia trên không gian số trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra sâu rộng và toàn diện.

Trong tiến trình đó, lực lượng CAND giữ vai trò nòng cốt, tiên phong, không chỉ trong xây dựng, vận hành hệ thống dữ liệu quốc gia, mà còn trong việc bảo đảm an ninh, an toàn dữ liệu, dẫn dắt kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu liên ngành, liên vùng. Từ thực tiễn Đề án 06 đến định hướng chiến lược của Nghị quyết 57, dấu ấn tiên phong của lực lượng CAND tiếp tục được khẳng định như một trụ cột quan trọng của quản trị quốc gia trong kỷ nguyên số, đảm bảo vững chắc an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội.

Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Công an nhiều lần nhấn mạnh: Chuyển đổi số trong CAND không chỉ là đầu tư hạ tầng, mà là chuyển từ quản lý bằng kinh nghiệm sang quản trị bằng dữ liệu, từ phản ứng bị động sang dự báo, phòng ngừa từ sớm, từ xa, để an ninh, trật tự được giữ vững một cách bền vững và nhân văn.

Từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử, đến các nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung, phương thức quản lý xã hội đã có bước chuyển căn bản. Những cuốn sổ hộ khẩu giấy từng gắn với ký ức của nhiều thế hệ lặng lẽ lùi vào dĩ vãng. Thay vào đó là một phương thức quản trị mới nơi dữ liệu “chạy” thay cho người dân, nơi thủ tục hành chính được rút gọn, minh bạch và chính xác hơn.

Hệ thống camera AI của Trung tâm điều khiển giao thông Hà Nội đã phát huy rất hiệu quả trong công tác quản lý điều hành giao thông, phòng, chống tội phạm.

Những “con mắt số”

Tại Trung tâm Điều khiển giao thông Hà Nội, giữa những ngày xuân se lạnh, hàng nghìn “con mắt số” vẫn lặng lẽ dõi theo nhịp thở của thành phố. Những dòng dữ liệu âm thầm chảy như mạch ngầm bình yên, góp phần điều tiết giao thông, giữ cho những dòng người du xuân thong thả, an toàn giữa lòng đô thị đang căng tràn sức sống mới. Giữa sắc đào hồng, nắng xuân dịu nhẹ và nhịp phố rộn ràng, một dấu ấn rất đỗi lặng thầm của chuyển đổi số hiện lên rõ nét: hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo. Riêng tại Hà Nội, hơn 1.800 camera AI đã được lắp đặt tại các nút giao thông trọng điểm, những tuyến phố phức tạp và chính thức vận hành từ cuối năm 2025, âm thầm kết nối từng góc phố, giữ cho mùa xuân Thủ đô được trọn vẹn, yên lành.

Trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an TP Hà Nội, khẳng định: hệ thống camera tích hợp trí tuệ nhân tạo không chỉ góp phần giữ gìn trật tự, an toàn giao thông, mà còn lan tỏa tác động tích cực tới ý thức chấp hành pháp luật của người dân, từng bước hình thành nếp sống văn minh, kỷ cương trong không gian đô thị hiện đại. Thời gian tới, Công an Thủ đô sẽ tiếp tục mở rộng mạng lưới camera thông minh, phủ rộng tới từng tuyến phố, ngõ nhỏ, để những “con mắt công nghệ” thực sự trở thành “lá chắn mềm” bảo vệ bình yên ngay từ cơ sở với một tinh thần xuyên suốt, nhất quán.

Đêm giao thừa, khi pháo hoa rực sáng bầu trời, tiếng cười sum họp lan khắp từng gia đình, con phố, tại Trung tâm Chỉ huy giao thông Công an TP Hà Nội, ánh sáng từ hàng trăm màn hình vẫn dịu dàng tỏa ra. Trung tá Trương Song Thành, Đội trưởng Đội Chỉ huy giao thông và điều khiển đèn tín hiệu, cùng đồng đội bước vào ca trực từ chiều 30 Tết, lặng lẽ dõi theo từng góc phố hiện lên qua màn hình, dữ liệu.

Xuân này, bình yên không chỉ đến từ sắc đào, hương trầm, tiếng cười đoàn viên, mà còn đến từ những dòng dữ liệu âm thầm chảy, từ sự tận tụy của lực lượng CAND kết tinh tầm nhìn của Đảng, quyết tâm của Nhà nước và tinh thần nhân văn sâu sắc. Đó chính là nhịp đập âm thầm của nền tảng số, đang giữ cho mùa xuân đô thị mãi êm đềm, bền vững, để đất nước vững vàng bước vào kỷ nguyên vươn mình.

Hoàng Phong