Khi 'gió lào' trở thành nguồn lực

Quảng Trị là vùng đất nhiều nắng, nhiều gió. Những yếu tố từng được xem là khắc nghiệt của tự nhiên nay đang trở thành lợi thế để tỉnh này phát triển các dự án năng lượng, nhất là điện gió, điện mặt trời và thủy điện.

Biến khắc nghiệt của tự nhiên thành nguồn lực phát triển

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025, tổng công suất nguồn điện tại Quảng Trị đến năm 2030 là gần 13.000 MW. Đây là đòn bẩy quan trọng để địa phương từng bước định hình vai trò trung tâm năng lượng ở khu vực miền Trung.

Hiện toàn tỉnh có 39 nhà máy đã phát điện, vận hành thương mại với tổng công suất hơn 1.500 MW. Riêng điện gió, Quảng Trị có 30 dự án với tổng công suất hơn 2.600 MW được tích hợp vào quy hoạch tỉnh điều chỉnh, trong đó có 14 dự án đã được cấp chủ trương đầu tư.

Không chỉ là câu chuyện bổ sung nguồn điện cho hệ thống, các dự án năng lượng còn mở ra kỳ vọng mới cho nhiều địa bàn miền núi, biên giới và vùng còn khó khăn. Khi được triển khai đồng bộ, dự án có thể kéo theo hạ tầng giao thông, dịch vụ kỹ thuật, việc làm tại chỗ, nguồn thu ngân sách và thêm cơ hội sinh kế cho người dân trong vùng dự án.

Tuy nhiên, để “gió lào” thực sự trở thành nguồn lực phát triển, quá trình triển khai không thể chỉ nhìn từ công suất hay quy mô đầu tư. Các vấn đề về đất đai, giải phóng mặt bằng, thủ tục đấu nối, hạ tầng truyền tải và khảo sát địa chất tại một số khu vực thủy điện cần được tính toán kỹ, xử lý ngay từ đầu.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến làm việc với nhà đầu tư các dự án điện

Đây là những nội dung liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân. Việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phải được thực hiện công khai, đúng quy định, phù hợp thực tiễn từng địa bàn. Khi người dân được bảo đảm quyền lợi chính đáng và nhìn thấy lợi ích lâu dài từ dự án, sự đồng thuận sẽ trở thành nền tảng quan trọng để các công trình năng lượng đi vào cuộc sống.

Đối với khu vực phía tây Quảng Trị, nơi có nhiều dự án điện gió, yêu cầu về hạ tầng đấu nối và truyền tải đang đặt ra ngày càng rõ. Một số nhà đầu tư kiến nghị tỉnh Quảng Trị làm việc với Tập đoàn Điện lực Việt Nam về phương án xây dựng đường dây 500 kV nhằm giải tỏa công suất cho các dự án điện gió trong khu vực.

Tại cuộc làm việc với các nhà đầu tư vừa qua, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến đã đề nghị các đơn vị khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trong tháng 5/2026 để thực hiện các bước tiếp theo, bảo đảm tiến độ triển khai. Đồng thời, các nhà đầu tư cần chủ động rà soát, kịp thời báo cáo những khó khăn phát sinh để tỉnh xem xét, tháo gỡ theo thẩm quyền.

Sở Công Thương được giao nghiên cứu lựa chọn đơn vị tư vấn có năng lực, kinh nghiệm để đánh giá tổng thể hiện trạng hệ thống, công suất và khả năng triển khai các dự án nguồn điện. Việc đánh giá này nhằm bảo đảm phát triển năng lượng đồng bộ, hiệu quả, tránh tình trạng nguồn điện có nhưng hạ tầng đấu nối, truyền tải chưa đáp ứng.

Các dự án điện gió ở phía tây Quảng Trị đang được thúc tiến độ triển khai

Với các dự án điện gió phía tây Quảng Trị, Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu rà soát, kiểm tra, nghiên cứu xây dựng quy trình giải phóng mặt bằng thống nhất, chặt chẽ, đúng quy định pháp luật và phù hợp thực tiễn, trình UBND tỉnh xem xét.

Từ tiềm năng gió, nắng đến những dự án cụ thể là một hành trình cần sự chuẩn bị kỹ lưỡng. Nếu làm tốt bài toán pháp lý, hạ tầng và sinh kế, Quảng Trị không chỉ khai thác hiệu quả lợi thế tự nhiên mà còn tạo thêm động lực phát triển bền vững cho các vùng đất còn nhiều khó khăn.