Khi giới trẻ thoát khỏi áp lực 'burn out chốn công sở', tìm việc mới và ưu tiên sức khỏe tinh thần

Áp lực chạy deadline, công việc lặp đi lặp đi ngày qua ngày, những kỳ vọng ngày càng lớn khiến nhiều người trẻ rơi vào tình trạng “burn out” văn phòng. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thuật ngữ “burn out” được định nghĩa là hội chứng do căng thẳng gây ra trong thời gian dài mà không được kiểm soát tốt ở nơi làm việc. Thuật ngữ này chỉ được dùng ở môi trường làm việc và không dùng trong các lĩnh vực khác.

'Burn out' văn phòng khiến nhiều người trẻ rời bỏ dealine, buổi họp, viết báo cáo... để quan tâm hơn đến sức khỏe tinh thần.

“Burn out” chốn công sở không chỉ đến từ áp lực công việc, mà còn đến từ mối quan hệ giữa người với người càng ngày càng mất kết nối. Và thay vì chỉ chạy theo thu nhập hay chức danh, nhiều bạn trẻ đang tìm kiếm cách làm việc mới, ưu tiên sức khỏe tinh thần, sự cân bằng và một cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Bình Phương (25 tuổi, Phường Bình Thạnh, TP. HCM) quyết định nghỉ việc vào tháng 5/2025. Khi bạn bè ráo riết quay lại văn phòng sau kỳ nghỉ lễ Quốc tế Lao động 1/5, cô lại bận rộn bàn giao công việc và đếm từng ngày tới lúc rời công ty.

Bình Phương.

Chia sẻ với Sinh Viên Việt Nam, Bình Phương cho biết, cô lựa chọn nghỉ việc vì không thể tiếp tục chịu áp lực với khối lượng công việc khổng lồ. “Nghĩ đến việc rời môi trường văn phòng, mình cảm thấy nhẹ nhõm. Nhớ lại khoảng thời gian trước, mỗi ngày, mình thức dậy, ăn sáng, ăn mặc thật đẹp rồi đến văn phòng đúng giờ, làm việc chăm chỉ. Hết ngày thì về nhà, mình tắm rửa, ăn uống, xem phim, ngủ một giấc sáng mai lại đón ngày mới và đi làm. Mình luôn tự hỏi: ‘Tôi đang làm gì với cuộc đời vậy?’. Và tháng 6/2025, mình chấm dứt hợp đồng lao động và chính thức nghỉ việc", Bình Phương kể.

Sau khi nghỉ việc, cô nhận yêu cầu thiết kế để có thêm thu nhập. Tuy nhiên, số lượng yêu cầu không đều đặn khiến nguồn tiền của Bình Phương bất ổn hơn trước. “Hiện mình sống cùng gia đình nên may mắn là chi phí sinh hoạt không quá cao. Giờ mình cũng đã có công việc mới ở một lĩnh vực khác. Mình nghĩ, môi trường văn phòng, công sở không còn phù hợp với mình”, Bình Phương nói.

Với nhiều người trẻ, công việc từng là nơi để chứng minh năng lực, học hỏi và xây dựng sự nghiệp. Tuy nhiên, khi deadline nối tiếp deadline, những cố gắng của họ không được cấp quản lý công nhận đề bạt thăng chức hay tăng lương. Dần dần khối lượng công việc biến thành áp lực khiến họ mất đi sự hào hứng ban đầu.

Lan Anh (29 tuổi, Phường Văn Miếu Quốc Tử Giám, Hà Nội) cũng quyết định nghỉ việc văn phòng từ tháng 10/2023 để gắn bó với công việc tự do, nhằm chủ động về thời gian, thoải mái tinh thần.

Lan Anh.

Khi ấy, Lan Anh làm 2 - 3 công việc cùng lúc, cụ thể về truyền thông, quản lý nội dung cho một trung tâm vẽ thiếu nhi… “Ngoài làm về truyền thông, mình hỗ trợ tổ chức các buổi workshop vẽ tranh dành cho các bạn nhỏ. Công việc tiếp xúc với trẻ con khiến mình cảm thấy vui vẻ, nhiều năng lượng tích cực. Cũng trong thời gian này, mình tham gia cộng tác cho một số sự kiện văn hóa như lễ hội áo dài, triển lãm tranh, sự kiện chào Năm mới, tất niên công ty… Mình có thêm nhiều trải nghiệm mới mẻ", cô nói.

Nhiều bạn trẻ như Lan Anh ban đầu suy nghĩ, nghề freelance sẽ tự do nhưng càng làm mới hiểu, công việc đúng là tự do nhưng cũng đồng nghĩa với việc tự lo và tự xử lý mọi công việc phát sinh. Khi làm tự do, bạn cần có kỹ năng quản lý bản thân thật tốt, từ việc sắp xếp ưu tiên công việc, đi gặp khách hàng trực tiếp, vừa làm vừa xây dựng hồ sơ năng lực của bản thân.

Cũng theo Lan Anh, mức lương phụ thuộc vào đầu việc nhận được từ khách hàng, trung bình tổng thu thập có thể từ 15 - 20 triệu đồng/tháng. Nhưng có tháng không có việc thì đồng nghĩa không có thu nhập. Vì vậy, tháng 5/2025, Lan Anh quyết định quay trở lại văn phòng, với công việc toàn thời gian liên quan đến truyền thông. Cuối tuần rảnh, cô nhận thêm công việc viết nội dung, tổ chức sự kiện… để tăng thêm thu nhập.

“Mình nghĩ, để vượt qua ‘burn out’ văn phòng, điều đầu tiên người trẻ cần làm là nhìn nhận lại giới hạn của bản thân và lựa chọn công việc vừa sức. Không phải mọi deadline đều cần đánh đổi bằng sức khỏe, và không phải việc cố gắng nhiều hơn luôn mang lại kết quả tốt hơn. Việc sắp xếp thời gian cá nhân với công việc là điều cần thiết. Người lao động có thể bắt đầu bằng việc hạn chế xử lý công việc ngoài giờ, sắp xếp thời gian nghỉ ngơi, vận động thể dục thể thao hợp lý và dành những khoảng thời gian không liên quan đến công việc mỗi ngày”, Lan Anh chia sẻ thêm.

Quỳnh Anh.

Quỳnh Anh (26 tuổi, Phường Diên Hồng, TP. HCM) cũng vừa nghỉ việc và đang làm tự do. Cô cho biết, thu nhập hiện tại của cô không bằng so với thời điểm làm công sở. Cô cũng phải đảm đương hai nghề một lúc: review sản phẩm, viết kịch bản và quay dựng video thực tế cho khách hàng. Dù khối lượng công việc không quá khác biệt, Quỳnh Anh cảm thấy thoải mái hơn khi rời ghế công sở.

"Ít nhất là lúc này, mình có thể thử nhiều việc cùng một lúc, chủ động về thời gian, không để công việc kiểm soát mình. Hiện, mình đang học thêm tiếng Đức, cũng như trải nghiệm kỹ năng mới như: đi du lịch, làm gốm, học đàn piano, tập yoga… Nhiều người từng băn khoăn vì sao mình đang có việc văn phòng nhàn hạ mà lại bỏ, kinh tế đang khó khăn, có việc là may rồi mà còn nghỉ. Nhưng sau cùng, mình muốn có trải nghiệm sống tích cực hơn, mới mẻ hơn”, Quỳnh Anh tâm sự.

Dù phải làm nhiều công việc một lúc để có thể đạt mức lương tương xứng như thời điểm làm văn phòng, Quỳnh Anh vẫn thấy hài lòng. Song, cô lo tới độ tuổi 30 tuổi sẽ không thể tiếp tục làm việc với cường độ hiện tại.

Hữu Duy.

Hữu Duy (Phường Mỹ Tho, tỉnh Đồng Tháp) đã gắn bó với công việc Giám sát Kinh doanh khu vực hơn 3 năm. Công việc vừa có tính chất làm văn phòng, vừa phải đi công tác thị trường nhằm thu thập báo cáo thị trường và đề xuất giải pháp cải thiện doanh số về cho cấp quản lý.

“Sau khi làm việc ở hai môi trường thì mình lại thích công việc năng động, di chuyển nhiều hơn. Bởi nó không gò bó trong một không gian cố định. Công việc không lặp đi lặp lại giống nhau. Và xử lý công việc ở văn phòng thì cũng nhẹ đầu hơn. Hơn hết, mình có thời gian gặp gỡ và tạo dựng mối quan hệ mới, tìm hiểu văn hoá, đặc sản tại mỗi địa phương… Điều này giúp mình nâng cao khả năng thích nghi, học hỏi cái mới, hoàn thiện bản thân ngày một tốt hơn”, anh chia sẻ.

Hữu Duy cho biết, thu nhập tương đối ổn định và anh hài lòng với công việc hiện tại. “Những lúc cao điểm, công việc phải di chuyển nhiều nên bạn cần có sức khỏe tốt. Đôi khi, thời tiết xấu khiến cơ thể uể oải, mệt mỏi, sẽ ảnh hưởng đến công việc. Với tính chất đi công tác thường xuyên, bạn cần giữ giờ giấc sinh hoạt ổn định, nghỉ ngơi đủ để tái tạo năng lượng sau mỗi chuyến di chuyển dài”, Hữu Duy tâm sự.

Theo chị Trần Thị Hải Lý (ThS Kinh doanh Quốc tế, trường Friedrich Alexander University of Erlangen Nuremberg, Đức) - Giám đốc Nhân sự, Công ty viAct, nhiều năm làm việc trong lĩnh vực Quản trị Nhân sự và Cố vấn Chiến lược Con người, chị đã chứng kiến không ít cuộc dịch chuyển của các thế hệ lao động. Nhưng chưa bao giờ sự chuyển dịch lại mang tính bước ngoặt như hiện nay: Người trẻ dần rời bỏ những ô cửa kính văn phòng để tìm kiếm những lối đi mới, nơi sức khỏe tinh thần và sự cân bằng cuộc sống được đặt lên hàng đầu.

ThS Trần Thị Hải Lý.

"Đứng trước làn sóng này, không ít góc nhìn truyền thống vội vã dán nhãn giới trẻ là "thiếu cam kết" hay "kém chịu áp lực". Tuy nhiên, tôi cho rằng, đây không phải là sự thoái lui, mà là một cuộc tái định nghĩa về sự thành công. Thế hệ trẻ hôm nay không còn muốn cống hiến đến kiệt sức để đổi lấy danh vọng. Sự phát triển của nền kinh tế tự do đã cho họ thấy một thực tế cốt lõi: Sự nghiệp chỉ là một phần của cuộc sống, chứ không phải toàn bộ cuộc sống", chị Hải Lý nhận định.

"Sự chuyển dịch này cũng đang giáng một đòn mạnh vào tư duy quản trị xơ cứng. Việc kiểm soát thời gian hay chấm công khắt khe tại văn phòng đã lỗi thời. Nếu doanh nghiệp chỉ thu hút bằng lương thưởng mà thiếu đi sự linh hoạt cùng môi trường an toàn về tâm lý, họ sẽ đánh mất nhân tài. Cuộc chơi nhân sự hiện đại bắt buộc phải chuyển sang quản trị dựa trên kết quả thực tế ”, chị Hải Lý cho biết thêm.

Chị Hải Lý cũng lưu ý: “Việc rời bỏ văn phòng chưa bao giờ là một cuộc dạo chơi màu hồng. Tự do luôn đi kèm với sự bấp bênh về tài chính, phúc lợi và ranh giới mong mong giữa 'cân bằng' và 'mất phương hướng'. Khi không còn quy chuẩn công sở, năng lực tự kỷ luật mới là thứ quyết định một cá nhân có thể đi xa hay không. Tôi đánh giá xu hướng này là một tín hiệu tích cực, thúc đẩy cả người lao động lẫn nhà tuyển dụng cùng nhìn lại giá trị thực của công việc. Việc rời bỏ văn phòng không nên là một cuộc 'chạy trốn' cảm tính, mà cần đi kèm với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về năng lực, tài chính và bản lĩnh để tự thiết lập một lối sống bền vững cho chính mình”.