Khi ký ức Quảng Trị ngân lên thông điệp hòa bình

Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, không gian diễn ra nhiều hoạt động nghệ thuật, tri ân trong khuôn khổ Lễ hội Vì Hòa bình 2026

Đánh thức ký ức bằng ngôn ngữ văn hóa

Là vùng đất lưu giữ nhiều dấu ấn đặc biệt trong lịch sử dân tộc, từ đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, Thành Cổ đến hệ thống nghĩa trang liệt sĩ và các di tích cách mạng, mỗi địa danh trên mảnh đất Quảng Trị đều gắn với những năm tháng đạn bom khốc liệt, đồng thời nhắc nhớ sâu sắc về khát vọng hòa bình, độc lập và thống nhất đất nước.

Những năm qua, song song với công tác bảo tồn, Quảng Trị từng bước đưa di sản lịch sử trở thành nguồn lực cho phát triển văn hóa và du lịch. Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026, với chủ đề Từ ký ức đến tương lai - Quảng Trị vì hòa bình tiếp tục thể hiện hướng đi ấy khi kết nối hoạt động tri ân với văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch, xúc tiến đầu tư và giao lưu quốc tế.

Ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị khẳng định, Lễ hội được tổ chức với tầm nhìn rộng hơn một sự kiện thường niên, hướng tới xây dựng Quảng Trị thành điểm đến của hòa bình, tri ân và tương lai. Khi ký ức lịch sử được đặt trong dòng chảy phát triển văn hóa, du lịch, đối ngoại và thu hút đầu tư, những di sản của quá khứ tiếp tục tạo nên giá trị mới cho địa phương.

Đây cũng là điểm nhấn đáng chú ý của lễ hội năm nay. Nhiều hoạt động được tổ chức ngay tại các không gian di tích, đưa công chúng đến gần hơn với lịch sử qua trải nghiệm trực tiếp. Từ những địa danh từng chứng kiến chia cắt, đau thương, người dân và du khách có thể cảm nhận rõ hơn hành trình đổi thay của Quảng Trị sau hơn nửa thế kỷ hòa bình.

Du khách tham quan Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, nơi ký ức lịch sử được kể lại qua di tích, câu chuyện và trải nghiệm văn hóa

Để di tích kể tiếp câu chuyện hòa bình

Từ vùng đất gắn với nhiều mất mát trong chiến tranh, Quảng Trị đang từng bước trở thành biểu tượng của hòa giải, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Lễ hội Vì Hòa bình là dịp tri ân quá khứ, đồng thời lan tỏa các giá trị nhân văn, quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam tới bạn bè quốc tế.

(Thứ trưởng Bộ VHTTDL TẠ QUANG ĐÔNG)

Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải là một trong những điểm dừng chân không thể thiếu của du khách khi đến Quảng Trị. Bên cạnh việc tham quan các hạng mục di tích, nhiều người dành thời gian lắng nghe câu chuyện về sự hồi sinh của vùng đất từng là giới tuyến, về cuộc sống hôm nay bên hai bờ sông Bến Hải và những nỗ lực bền bỉ trong gìn giữ ký ức chiến tranh cho các thế hệ mai sau.

Bà Lê Thị Tố Hoài, Trưởng Ban Quản lý Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải cho biết, điều bà cảm nhận rõ trong những năm gần đây là sự thay đổi trong cách tiếp cận của du khách, nhất là người trẻ. Trước kia, nhiều người tìm đến nơi này để hiểu thêm về chiến tranh; nay, mối quan tâm đã mở rộng sang câu chuyện hòa giải, sự hồi sinh của vùng đất và giá trị của hòa bình trong đời sống hôm nay. Đó cũng là thông điệp những người làm công tác bảo tồn mong muốn gửi gắm qua từng hoạt động giới thiệu di tích.

Trong khuôn khổ Lễ hội Vì Hòa bình 2026, các chương trình nghệ thuật, giao lưu văn hóa và hoạt động trải nghiệm cũng góp phần đưa lịch sử ra khỏi không gian trưng bày tĩnh, tạo thêm nhịp nối giữa di sản với đời sống đương đại. Qua lời kể của người dân địa phương, các nhân chứng và đội ngũ làm công tác bảo tồn, ký ức chiến tranh được tiếp cận bằng một góc nhìn gần gũi hơn, giúp công chúng cảm nhận sâu hơn giá trị của hòa bình từ chính những câu chuyện đời thường.

Anh Nguyễn Văn Nam, du khách đến từ Hà Nội chia sẻ, trước chuyến đi, anh hình dung Quảng Trị chủ yếu gắn với các di tích chiến tranh. Nhưng sau khi tham quan Hiền Lương - Bến Hải và tìm hiểu các hoạt động của lễ hội, anh cảm nhận rõ một diện mạo khác của vùng đất này. “Tôi thấy ở đây không chỉ có lịch sử, mà còn có một Quảng Trị đang phát triển, biết gìn giữ quá khứ để hướng tới tương lai”, anh nói.

Những cảm nhận ấy cho thấy sức sống của di tích nằm ở công trình được bảo tồn và ở cách lịch sử được kể lại và tiếp nhận. Khi người dân, du khách, nhân chứng và những người làm công tác bảo tồn cùng tham gia vào dòng chảy ấy, câu chuyện về Quảng Trị có thêm chiều sâu, thêm sức lan tỏa và đến gần hơn với cộng đồng.

Từ miền ký ức đến điểm hẹn bạn bè

Không riêng du khách trong nước, nhiều bạn bè quốc tế cũng dành sự quan tâm đặc biệt cho Quảng Trị. Ông Michael Brown, du khách đến từ Vương quốc Anh cho biết ông từng đến nhiều địa điểm gắn với chiến tranh trên thế giới, nhưng Quảng Trị để lại trong ông ấn tượng riêng bởi cách người dân kể về quá khứ bằng sự bình thản, bao dung và tôn trọng. Theo ông, chính điều đó giúp du khách cảm nhận sâu hơn khát vọng hòa bình và thái độ trân trọng lịch sử của người Việt Nam.

Từ những giá trị đã được bồi đắp qua nhiều thế hệ, Quảng Trị đang mở rộng không gian phát triển du lịch bằng các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, trải nghiệm cộng đồng và giao lưu quốc tế. Đây là nền tảng để địa phương tiếp tục quảng bá hình ảnh, thu hút nguồn lực đầu tư, đồng thời phát triển những sản phẩm du lịch gắn với di sản, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách.

Lễ hội Vì Hòa bình 2026 vì thế vừa là dịp tri ân quá khứ, vừa là cơ hội để Quảng Trị giới thiệu diện mạo mới: Một vùng đất biết gìn giữ ký ức, biến ký ức thành nguồn lực cho văn hóa, du lịch và hợp tác quốc tế. Trên miền đất từng là biểu tượng của chia cắt, những giá trị được chắt lọc từ quá khứ đang tiếp tục mở ra các cơ hội phát triển, đưa Quảng Trị đến gần hơn với bạn bè trong nước và quốc tế.

Lễ hội Vì Hòa bình 2026

Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 mang chủ đề Từ ký ức đến tương lai - Quảng Trị vì hòa bình, diễn ra từ tháng 4 đến tháng 12.2026 tại Quảng Trị với chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể thao, du lịch, tri ân, xúc tiến đầu tư và giao lưu cộng đồng.

Điểm nhấn của lễ hội là chương trình khai mạc vào 20h10 ngày 4.7 tại Khu Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải, được truyền hình trực tiếp trên VTV1. Chương trình dự kiến có sự tham dự của lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các tổ chức quốc tế, đại diện nhiều quốc gia đối tác của Việt Nam cùng hơn 1.000 đại biểu trong và ngoài nước.