Khi người lao động được đặt ở vị trí trung tâm

Công đoàn các Khu công nghiệp và chế xuất Hà Nội tổ chức chương trình khám sức khỏe sinh sản, tầm soát phát hiện sớm ung thư, truyền thông, tư vấn kiến thức chăm sóc sức khỏe cho công nhân lao động.

Từ bảo đảm thu nhập, đời sống tinh thần…

Tan ca chiều, dòng người từ các nhà máy trong các khu công nghiệp ở Hà Nội tỏa ra cổng chính. Có người vội về phòng trọ, nhà ở công nhân; có người ghé sân thể thao, nhóm chị em rủ nhau vào lớp yoga, vài tốp công nhân ghé siêu thị mua đồ về chuẩn bị bữa cơm tối. Nhịp sống ấy, nếu nhìn kỹ, đã khác nhiều so với trước. Không còn chỉ là vòng quay “đi làm - về trọ - lại vào ca”, đời sống của công nhân lao động ở nhiều doanh nghiệp trên địa bàn Hà Nội đang dần được bồi đắp đầy hơn.

Trao đổi với phóng viên về vấn đề này, chị Phạm Thị Thủy, công nhân Công ty TNHH Ogino Việt Nam chia sẻ: “Hiện nay, công nhân được doanh nghiệp và công đoàn quan tâm khá toàn diện. Ngoài thu nhập ổn định, điều kiện làm việc, bữa ăn ca, môi trường sản xuất cũng được cải thiện rõ rệt. Bên cạnh đó, các hoạt động thể thao, văn hóa, chăm lo đời sống tinh thần được tổ chức thường xuyên hơn. Những điều này giúp người lao động yên tâm làm việc và gắn bó với doanh nghiệp”.

Theo thống kê, Hà Nội hiện có 10 khu công nghiệp và một khu công nghệ cao đang hoạt động, thu hút khoảng 167.000 lao động. Công đoàn các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội hiện trực tiếp quản lý 363 công đoàn cơ sở với hơn 156.099 lao động. Đây là lực lượng lao động nòng cốt, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế của thành phố.

Điều đáng nói, các doanh nghiệp trở lại đường đua sau hệ lụy của đại dịch Covid-19 chưa dài thì “chiến tranh” thuế quan ập đến, mới nhất là xung đột tại Trung Đông chưa có dấu hiệu chấm dứt, ảnh hưởng khá nặng đến tình hình sản xuất, kinh doanh, song một trong những điểm sáng là việc làm, thu nhập của công nhân tại các khu công nghiệp trên địa bàn Thủ đô vẫn được đảm bảo; các thiết chế văn hóa, xã hội ngày một nâng cao.

Chủ tịch Công đoàn các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội Nguyễn Đình Thắng cho hay, với tư cách là tổ chức rộng lớn của giai cấp công nhân, thời gian qua tổ chức công đoàn và người sử dụng lao động đã nỗ lực không ngừng để bảo đảm đơn hàng và nâng cao thu nhập cũng như các thiết chế văn hóa cho người lao động.

… đến môi trường làm việc xanh, sạch, an toàn

Không chỉ quan tâm đến việc làm, thu nhập, đời sống văn hóa, tinh thần cho công nhân lao động, một trong những điểm sáng để góp phần cụ thể hóa mục tiêu xây dựng Thủ đô Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc, lấy nhân dân là chủ thể thụ hưởng, các doanh nghiệp cũng đề ra tiêu chí “xanh - sạch - đẹp - an toàn” dần đi vào thực chất.

Điển hình, tại Công ty TNHH Enkei Việt Nam, định hướng sản xuất xanh được xác định là mục tiêu xuyên suốt. Khuôn viên nhà máy, văn phòng làm việc được tăng cường mảng xanh; công tác vệ sinh, an toàn lao động, tiết kiệm năng lượng và phân loại rác được thực hiện nghiêm túc. Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Enkei Việt Nam Lê Đình Thành cho biết, nhiều năm qua, công đoàn phối hợp với doanh nghiệp phát động các đề tài cải tiến kỹ thuật, sáng kiến trong sản xuất, vừa nâng cao năng suất, chất lượng, vừa giảm lãng phí và bảo đảm an toàn cho người lao động.

Tương tự, tại Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, định hướng “lao động xanh - sản xuất xanh” được triển khai khá đồng bộ từ quản trị nhà máy đến từng vị trí làm việc. Hệ thống kiểm soát năng lượng được áp dụng chặt chẽ; công nhân được hướng dẫn phân loại rác tại nguồn, thực hành tiết kiệm năng lượng trong từng thao tác, kiểm soát chặt các công đoạn để giảm phế phẩm, hạn chế hao hụt nguyên vật liệu. Nhà xưởng được vệ sinh hằng ngày, tổng vệ sinh định kỳ và khuôn viên được trồng, chăm sóc cây xanh thường xuyên.

Anh Nguyễn Thanh Tùng, công nhân đang làm việc tại Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam cho biết, với người lao động, điều quan trọng không chỉ là có việc làm mà còn là được làm việc trong môi trường bảo đảm. “Nhà xưởng sạch sẽ, máy móc hiện đại, khu vực làm việc cũng được bố trí gọn gàng nên chúng tôi yên tâm hơn khi vào ca. Thu nhập ổn định là một phần, nhưng điều kiện làm việc tốt cũng khiến mình thấy gắn bó hơn”, anh Tùng chia sẻ.

Nâng cao sức khỏe, đẩy lùi các vấn đề xã hội

Một điểm đáng ghi nhận khi tiếp cận đời sống công nhân hiện tại đó là không còn các vấn đề về xã hội như trước.

Nếu như trước đây, nhiều công nhân sau giờ tan ca chỉ quanh quẩn với bữa cơm tối, phòng trọ và chiếc điện thoại trên tay, thì nay, ở không ít doanh nghiệp, quỹ thời gian ngoài giờ của họ đã có thêm những lựa chọn khác. Nhiều doanh nghiệp như: Công ty TNHH SWCC SHOWA Việt Nam, Công ty cổ phần Dịch vụ kỹ thuật Hàng không có điểm sinh hoạt văn hóa công nhân với đầy đủ ti vi, các đầu sách báo, là nơi để cán bộ, công nhân tập luyện thể thao, giao lưu văn nghệ, vui chơi giải trí sau giờ làm việc... Các giải thể thao nội bộ như: Bóng đá, cầu lông, bóng bàn, kéo co, bóng chuyền hơi, chạy tiếp sức hay các hội thi văn nghệ, ngày hội gia đình, sinh hoạt tập thể... cũng đã dần trở thành hoạt động quen thuộc ở không ít doanh nghiệp. Những sân chơi này không chỉ để giải trí, mà còn giúp công nhân giải tỏa áp lực, rèn luyện sức khỏe và kết nối với nhau nhiều hơn sau giờ làm.

Còn tại Công ty TNHH INOAC Việt Nam, Đại hội thể dục thể thao cũng trở thành hoạt động thường niên. Những môn thi như bóng đá, chạy tiếp sức, kéo co không chỉ tạo không khí sôi nổi mà còn là dịp để các phòng, ban, bộ phận sản xuất giao lưu, hiểu nhau hơn ngoài khuôn khổ công việc. Theo Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH INOAC Việt Nam Nguyễn Văn Hương, khi đời sống được bảo đảm cả vật chất lẫn tinh thần, người lao động sẽ thêm gắn bó, làm việc với năng suất và chất lượng cao hơn.

Có thể nói, hoạt động thể thao, văn hóa cho công nhân lao động đang dần trở thành một phần trong văn hóa doanh nghiệp. Ở Công ty TNHH Ogino Việt Nam, nơi có đặc thù công việc khá nặng nhọc, Ban chấp hành công đoàn hằng năm đều phối hợp tổ chức các giải thể thao như: Bóng đá, kéo co, chạy bộ, cùng nhiều hoạt động giao lưu tập thể. Theo Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Ogino Việt Nam Nguyễn Văn Liệu, sau những giờ làm việc với cường độ cao, chỉ cần có thêm một sân chơi để mọi người gặp gỡ, cùng cười, cùng vận động, tinh thần đã khác đi rất nhiều. Nhiều anh chị em công nhân cũng thấy vui hơn, cởi mở hơn và gắn bó với tập thể hơn.

Thực tế cho thấy, khi người lao động có thêm những sân chơi sau giờ làm, chất lượng sống cũng thay đổi theo. Từ chỗ chỉ quanh quẩn trong phòng trọ hoặc khép mình trong guồng quay công việc, nhiều công nhân đã chủ động hơn trong việc tham gia các hoạt động tập thể, rèn luyện thể chất, giao lưu với đồng nghiệp và xây dựng những mối quan hệ tích cực hơn trong môi trường làm việc.

Nâng tay nghề, tăng năng suất lao động

Đời sống vật chất và tinh thần là những yếu tố giúp người lao động yên tâm gắn bó trong hiện tại, thì việc được học tập, nâng cao tay nghề lại là cách để họ giữ được sự ổn định cho tương lai. Giữa nhịp sản xuất hối hả trong các khu công nghiệp, có một chuyển động đang diễn ra rất rõ: Người công nhân hôm nay không chỉ làm việc bằng đôi tay, mà ngày càng phải làm việc bằng cả kiến thức, kỹ năng và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Công nhân không chỉ cần làm đúng quy trình, mà còn phải biết vận hành thiết bị hiện đại, hiểu nguyên lý hoạt động của dây chuyền, xử lý tình huống phát sinh.

Chủ tịch Công đoàn các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội Nguyễn Đình Thắng nhận định, trong môi trường sản xuất hiện đại, khi tay nghề được nâng cao, người lao động không chỉ hoàn thành tốt công việc hiện tại mà còn có thêm cơ hội đảm nhận những vị trí phù hợp hơn, thu nhập tốt hơn và có lộ trình phát triển rõ ràng hơn trong doanh nghiệp. Vì vậy, công đoàn không thể chỉ dừng ở việc chăm lo đời sống trước mắt, mà còn phải đồng hành cùng doanh nghiệp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực…

Điển hình, tại Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam, công tác đào tạo cho công nhân lao động được triển khai khá bài bản.

Theo Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam Phan Thanh Hải, công ty thường xuyên tổ chức các khóa đào tạo nội bộ, đồng thời mời chuyên gia bên ngoài huấn luyện chuyên sâu để công nhân từng bước làm chủ công nghệ mới. Nội dung đào tạo đã đi vào những lĩnh vực mới như xử lý bất thường trong sản xuất, bảo dưỡng dự phòng thiết bị, tự động hóa, thậm chí tiếp cận trí tuệ nhân tạo (AI) trong một số vị trí kỹ thuật.

Ở Công ty TNHH Ogino Việt Nam, nơi có đặc thù gia công cơ khí chính xác với yêu cầu kỹ thuật cao, việc nâng chuẩn tay nghề cho công nhân cũng được coi là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển. Từ kỹ năng vận hành thiết bị CNC, kiểm soát chất lượng theo tiêu chuẩn Nhật Bản đến các lớp chuyên sâu về tự động hóa và quản trị sản xuất hiện đại, người lao động được tạo điều kiện để học, thực hành và tiếp cận công nghệ mới ngay trong quá trình làm việc.

Tận mắt nhìn những đổi thay đang diễn ra trong các khu công nghiệp, khu công nghệ cao của Hà Nội, có thể thấy đời sống công nhân lao động hôm nay đang được chăm lo theo hướng ngày càng toàn diện hơn. Không chỉ là thu nhập, việc làm hay những khoản hỗ trợ vật chất trước mắt, mà còn là môi trường làm việc tốt hơn, những khoảng không gian tinh thần lành mạnh hơn và những cơ hội học tập, nâng cao tay nghề rõ ràng hơn.

Dẫu rằng, vẫn còn đó những áp lực trong đời sống như: Chưa đủ nhà cho người lao động thuê, phải đi thuê trọ ngoài, nhà ở xã hội chưa thể tiếp cận được nhiều, chi phí sinh hoạt, bài toán nuôi con nhỏ, việc cân bằng giữa tăng ca và nghỉ ngơi, hay nỗi lo trước những biến động của thị trường lao động. Tuy nhiên, chứng kiến những gì đang diễn ra tại các khu công nghiệp, ta càng có thêm niềm tin vào chính sách ưu việt của Đảng, Nhà nước đối với cộng đồng doanh nghiệp và giai cấp công nhân. Doanh nghiệp là chủ thể cạnh tranh của nền kinh tế, người lao động là chủ thể tạo ra của cải, lợi nhuận cho doanh nghiệp, Công đoàn là tổ chức rộng lớn của giai cấp công nhân và khi người lao động được đặt ở vị trí trung tâm thì chúng ta hoàn toàn có quyền tin rằng thu nhập, đời sống văn hóa tinh thần của công nhân lao động Thủ đô sẽ còn nâng cao hơn nữa.

Những việc làm ý nghĩa hướng về công nhân lao động

Bữa cơm công đoàn do Công ty TNHH Điện tử Meiko Việt Nam tổ chức.

Nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất cho người lao động, thời gian qua công đoàn các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội đã triển khai đồng bộ công tác chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, cũng như bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng cho công nhân lao động, góp phần ổn định quan hệ lao động hài hòa và bảo đảm an sinh xã hội trên địa bàn.

Trong đó, công tác đại diện, bảo vệ quyền lợi người lao động tiếp tục được chú trọng thông qua việc đẩy mạnh đối thoại, thương lượng tại doanh nghiệp. Nhiều đơn vị đã điều chỉnh tăng lương năm 2026, phổ biến từ 5% đến trên 11%. Cùng với đó, dù còn khó khăn, hầu hết doanh nghiệp vẫn duy trì tiền thưởng và phụ cấp cho công nhân lao động, thể hiện sự chia sẻ, đồng hành với người lao động.

Tại chương trình “Tết Sum vầy - Xuân ơn Đảng” và “Chợ Tết Công đoàn” năm 2026, hàng nghìn công nhân lao động được nhận hỗ trợ tiền cùng quà tặng và tham gia mua sắm tại các gian hàng thiết yếu với giá ưu đãi, góp phần mang lại không khí Tết ấm áp, nghĩa tình.

Hưởng ứng “Tháng Công nhân 2026” với chủ đề “Công nhân Việt Nam: Đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động”, công đoàn Thủ đô nói chung, công đoàn các Khu công nghệ cao và khu công nghiệp thành phố Hà Nội nói riêng, bên cạnh làm tốt công tác chăm lo sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp tập trung vào việc nâng cao tay nghề, “ôn lý thuyết, luyện thực hành”, tiếp cận các tiến bộ của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số để nâng cao năng suất lao động.

Đến nay, toàn thành phố đã có khoảng 60.000 đoàn viên, người lao động tham gia đề xuất sáng kiến, sáng tạo, trong đó tối thiểu 30% sáng kiến được áp dụng vào thực tiễn. Đây chính là một trong những việc làm thiết thực trong “Tháng Công nhân 2026” góp phần tăng năng suất lao động.

Với quan điểm xuyên suốt, công nhân là chủ thể làm ra của cải vật chất, lợi nhuận cho doanh nghiệp, nên người lao động luôn được chủ sử dụng lao động đặt ở vị trí trung tâm. Chính vì thế, ngoài bảo đảm việc làm, thu nhập, bảo hiểm, phúc lợi xã hội, doanh nghiệp còn đặc biệt quan tâm đến đời sống văn hóa, tinh thần, môi trường nơi làm việc cho công nhân. Đây chính là một trong những điều kiện cần và đủ để tăng năng suất lao động, giúp công nhân yên tâm sản xuất, kinh doanh, gắn bó hơn với doanh nghiệp.