Kho tàng vô giá của ngôi chùa cổ có kiến trúc nguyên bản nhất Việt Nam

Ngôi chùa được xây dựng chủ yếu vào thế kỷ 17 dưới thời Lê Trung Hưng. Chùa có từ đời vua Trần Thánh Tông (1258-1278) nhưng chỉ có quy mô như hiện tại vào thế kỷ 17. Đây là giai đoạn Phật giáo phục hưng mạnh mẽ, và chùa Bút Tháp trở thành trung tâm tu học quan trọng của thiền phái Tào Động tại Đàng Ngoài.

"Bút Tháp” không phải tên gốc của chùa. Chùa có tên chữ là Ninh Phúc tự, mang ý nghĩa “ngôi chùa của sự an lành”. Tên gọi Bút Tháp xuất phát từ hình dáng tháp Báo Nghiêm - tòa tháp đá cao vút như ngòi bút vươn lên trời, trở thành biểu tượng thị giác đặc trưng của toàn bộ quần thể.

Chùa gắn liền với thiền sư Chuyết Chuyết – một cao tăng người Trung Hoa. Ông là người có công lớn trong việc truyền bá tư tưởng Phật giáo Tào Động vào Việt Nam và trực tiếp tham gia định hình kiến trúc, nghi lễ của chùa.

Tháp Báo Nghiêm là nơi an táng thiền sư Chuyết Chuyết. Tòa tháp xây bằng đá xanh, gồm nhiều tầng chạm khắc tinh tế, là nơi lưu giữ xá lợi thiền sư Chuyết Chuyết.

Quần thể kiến trúc chùa được bố cục theo trục “nội công ngoại quốc”. Cách sắp xếp này thể hiện tư duy không gian chặt chẽ, vừa trang nghiêm vừa hài hòa với cảnh quan thiên nhiên vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Chùa Bút Tháp lưu giữ pho tượng Quan Âm Thiên Thủ Thiên Nhãn bằng gỗ cổ xưa, tinh xảo bậc nhất Việt Nam. Tác phẩm cao gần 4 mét, có hàng trăm cánh tay và con mắt, được coi là kiệt tác đỉnh cao của nghệ thuật điêu khắc Phật giáo Việt Nam thế kỷ 17.

Hầu hết tượng thờ trong chùa vẫn giữ được lớp sơn son thếp vàng nguyên gốc. Điều này rất hiếm trong các di tích cổ, cho thấy kỹ thuật chế tác tinh xảo và điều kiện bảo tồn đặc biệt thuận lợi của chùa.

Vẫn giữ được kiến trúc nguyên bản sau nhiều thế kỷ. Tổng thể kiến trúc và không gian tâm linh của chùa vẫn giữ được vẻ cổ kính, trầm mặc hiếm có so với nhiều ngôi chùa khác.

Chùa Bút Tháp là một trong số ít di tích còn giữ được “hồn làng” Kinh Bắc xưa. Không gian chùa gắn bó chặt chẽ với làng quê, sông nước và sinh hoạt cộng đồng, tạo nên giá trị văn hóa sống động chứ không chỉ là một công trình tĩnh.

Mời quý độc giả xem video: Vịnh Hạ Long - Di sản thiên nhiên thế giới kỳ vĩ / Quảng Ninh TV

Quốc Lê