Khoảng lặng sau những vụ bạo lực ở giới trẻ

Những vụ việc liên tiếp xảy ra không chỉ gây mất an ninh trật tự mà còn gióng lên hồi chuông báo động về tình trạng bạo lực trong một bộ phận giới trẻ hiện nay. Và còn nhiều vụ việc khác khiến chúng ta phải suy ngẫm: Phải chăng cái “tôi” và sự kiềm chế của một bộ phận thanh thiếu niên đang trở nên quá mong manh trước những kích động nhất thời?

Qua những vụ việc xảy ra thời gian gần đây nhận thấy, phần lớn xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ, thậm chí chỉ là vài lời thách thức trên mạng xã hội nhưng lại “bùng phát” dẫn đến hậu quả lớn. Các vụ việc thường không chỉ là cá nhân với cá nhân, mà là sự lôi kéo, rủ rê cả nhóm cùng tham gia, khiến tính chất vụ việc trở nên nghiêm trọng hơn.

Làm chủ cảm xúc có thể thay đổi cả một tương lai! Minh họa: LÊ TUẤN

Ở độ tuổi 16, 17 là giai đoạn mà cái “tôi” trỗi dậy mạnh mẽ nhất, các em khao khát được khẳng định mình, được bạn bè công nhận. Khi bị xúc phạm hay khiêu khích trên mạng xã hội, thay vì chọn cách im lặng hoặc báo cáo vi phạm, nhiều em lại chọn cách "huy động lực lượng" để lấy lại mặt mũi. Sự thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc khiến các em giải quyết mâu thuẫn nhỏ bằng bạo lực, cho thấy sự bốc đồng của một bộ phận giới trẻ.

“Nếu thời gian quay lại, em sẽ không nông nổi như vậy!”. Đó là lời hối hận muộn màng của một thanh niên trong vụ việc xảy ra ở quán cà phê tại xã Tân Lộc (Cà Mau).

Chúng ta đang sống trong một kỷ nguyên mà sự kết nối diễn ra với “tốc độ ánh sáng” nhưng khả năng thấu cảm dường như lại đang đi lùi. Trên mạng xã hội, những lời bình luận gay gắt, những màn thách thức công khai trở thành ngòi nổ cho những “quả bom” cảm xúc. Đối với một bộ phận giới trẻ, thế giới ảo không còn là ảo nữa, nó là nơi cái “tôi” được thổi phồng lên quá mức.

Các em được dạy cách giải một bài toán khó, cách viết một bài văn hay, nhưng liệu các em đã được dạy đầy đủ cách ứng phó với một cơn giận đang bùng phát hay chưa?

Các hoạt động ngoại khóa, CLB tại trường học góp phần tạo không gian kết nối tích cực, giúp học sinh hạn chế tác động tiêu cực từ mạng xã hội và bạo lực. Ảnh minh họa: LÊ TUẤN

Thực tế hiện nay, trong chương trình giáo dục phổ thông, nhà trường đã lồng ghép việc trang bị kỹ năng sống vào một số môn học hay hoạt động trải nghiệm qua nhiều hình thức khác nhau.

Tuy nhiên kỹ năng kiềm chế cảm xúc giống như "cơ bắp", cần được tập luyện hàng ngày chứ không chỉ qua một vài bài học. Nhiều em có thể trả lời rất hay trên trang giấy về cách xử lý xung đột, nhưng khi đối diện với sự khích bác trực tiếp của bạn bè, các em vẫn dễ bị bản năng dẫn dắt nếu không có sự uốn nắn, làm gương thường xuyên từ người lớn. Kỹ năng kiểm soát cảm xúc không đơn thuần là sự kìm nén, đó là khả năng nhận diện cơn giận từ khi nó còn là một “đốm lửa” nhỏ và biết cách để "hạ hỏa" trước khi hành động, để các em tránh được những hành vi bốc đồng.

Chính vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống không nên chỉ dừng lại ở các bài giảng trên lớp, mà phải là sự thấu cảm, là việc tạo ra những không gian an toàn để các em được chia sẻ và lắng nghe. Cha mẹ cần là người thầy đầu tiên dạy trẻ về sự bao dung và cách chấp nhận những thất bại, va chạm trong cuộc sống một cách nhẹ nhàng. Trường học là nơi nuôi dưỡng trí tuệ, cảm xúc.

Sự quan tâm sát sao của cha mẹ, sự định hướng kịp thời của người lớn, cùng với việc trang bị kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn cho trẻ chính là lá chắn đầu tiên để bảo vệ các em. Thế giới này rộng lớn hơn nhiều so với màn hình điện thoại và một cuộc đời rực rỡ không bao giờ được xây dựng bằng những vết sẹo của bạo lực./.